Thursday, October 16, 2008

အာနႏၵေမေတၱယ်

အာနႏၵေမေတၱယ်

ရူပေဗဒ ဓာတ္ခြဲဆရာဘ၀မွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အျဖစ္သို႔ ကူးေျပာင္းခဲ့ေသာ အဂၤလိပ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ်သည္ ၁၈၇၂-ခု ဒီဇဘၤာလ ၈-ရက္ေန႔တြင္ အဂၤလန္ျပည္ လန္ဒန္ျမိဳ႔၌ ဖြားျမင္သည္။

အဖအမည္မွာ မစ္စနာဘင္းနက္ ျဖစ္သည္။ အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ်၏အမည္မွာ ခ်ားလ္ (စ္) ဟင္နရီ အယ္လင္ဘင္းနက္ ( Charles Henry Allan Bennett ) ျဖစ္သည္။

အဖသည္ လွ်ပ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာ တေယာက္ ျဖစ္သည္၊ အမိသည္ ဗရင္ဂ်ီခရစ္ယာန္ ဘာသာ၀င္ျဖစ္သည္၊ အဖသည္ အယ္လင္ ငယ္စဥ္ကပင္ ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္ခဲ့သျဖင့္ မစၥတာ မကၠရီကာ အမည္ရွိ ပုဂၢိဳလ္တဦးက သားအျဖစ္ေမြးစားခဲ့ေပသည္။

အယ္လင္သည္ ငယ္စဥ္ကပင္ က်န္းမာေရးမေကာင္းရွာေပ၊ ပန္းနာေရာဂါ၏ ဖိစီး ႏွိပ္စက္ ျခင္းကို ခံရသည္။ ထို႔ေႀကာင့္ သူ႔ကို ဘတ္(သ္)ျမိဳ႔ရွိ ေက်ာင္း၌ ပို႔ထားရသည္။

ဘတ္(သ္)ျမိဳ႔သည္ က်န္းမာေရးအတြက္ ရာသီဥတုေကာင္းမြန္ေသာေႀကာင့္ ျဖစ္သည္။

အယ္လင္သည္ က်န္းမာေရးမေကာင္းေသာ္လည္း ပညာဉာဏ္ကား အလြန္ထက္ျမက္သည္၊ အထူးသျဖင့္ သိပၸံပညာတြင္ အလြန္ထူးခၽြန္သည္၊ ထို႔ေႀကာင့္ ေက်ာင္းထြက္ေသာအခါ ရူပေဗဒ ဓာတ္ခြဲဆရာအလုပ္ျဖင့္ ေအာင္ျမင္စြာ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္။

အယ္လင္သည္ ဓာတ္ခြဲဆရာလုပ္ေနစဥ္ တေန႔သ၌ ဆာ-အက္ဒြင္ အာႏိုး-၏ ဗုဒၶ၏ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ဗုဒၶတရားေတာ္ကို ဖြဲ႔ဆိုေသာ အာရွအလင္းေရာင္ The Light of Asia အမည္ရွိ ကဗ်ာရွည္ႀကီးကို ဖတ္ရႈမိျပီး ဗုဒၶကို ႀကည္ညိဳသြားသည္၊ ဗုဒၶတရားေတာ္ကို သက္၀င္ယံုႀကည္သြားသည္၊ အာရွအလင္းေရာင္ ဗုဒၶ၀င္ကဗ်ာကို ဖြဲ႔ဆိုသူ ဆာ-အက္ဒြင္ အာႏိုးကား ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မဟုတ္ေပ။ ထိုကဗ်ာရွည္ကို အာႏိုးသည္ ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၇၉-ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႔ဆိုသည္၊ ထိုအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သီေပါမင္း နန္းတက္စ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။

အယ္လင္သည္ သူ႔ေရာဂါအတြက္ အနားယူရန္ ေဆးခြင့္ယူလိုက္သည္၊ သူ၏ေရာဂါမွာ အပူပိုင္းေဒသႏွင့္ သင့္ေလွ်ာ္သျဖင့္ အာရွႏိုင္ငံသို႔ ခရီးထြက္အနားယူရန္ ရည္မွန္းသည္၊ အာရွႏိုင္ငံသို႔ ခရီးထြက္ရာတြင္ တခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္ သေဘာမ်ိဳးျဖစ္ေစရန္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကားရာႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ရန္ ရည္မွန္းျပန္သည္၊ သို႔ျဖင့္ ေနာက္ဆံုး၌ သူသည္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ ( ယခု သီရိလကၤာ ) သို႔ အနားယူခရီးထြက္ရန္ ေရြးခ်ယ္လိုက္သည္၊ ထို႔ေနာက္ ၁၈၉၈-ခု အသက္ ၂၆-ႏွစ္အရြယ္တြင္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ခြါလာခဲ့ေပသည္။

၁၉၀၁-ခု ဇူလိုင္လတြင္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ ကိုလံဘိုျမိဳ႔ရွိ ဘီအိုဆိုဖီ အသင္းတိုက္၌ ဗုဒၶ၏ သစၥေလးပါးတရားေတာ္ကို ေဟာေျပာခဲ့သည္၊ ထိုစဥ္က သူသည္ အသက္ ၂၉-ႏွစ္အရြယ္ရွိသည္။ ထိုေဟာေျပာခ်က္သည္ ဗုဒၶတရားေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူ၏ပထမဦးဆံုးေသာ ပြဲဦးထြက္ တရားပင္ ျဖစ္သည္။

အယ္လင္သည္ သီဟိုဠ္၌ ၃-ႏွစ္ေက်ာ္မွ် ေနထိုင္ျပီး ၁၉၀၁-ခု ႏွစ္ကုန္ခါနီးတြင္ သီဟိုဠ္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ထြက္လာခဲ့သည္၊ ေရွးဦးစြာ စစ္ေတြျမိဳ႔သို႔ ေရာက္ရွိသည္၊ ထိုျမိဳ႔တြင္ ေနထိုင္ကာ ထိုႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၁၉၀၁-ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာလ ၈-ရက္ အသက္ ၂၉-ႏွစ္ ျပည့္ေသာေန႔တြင္ သာမေဏဘ၀သို႔ ကူးေျပာင္းခဲ့သည္၊ ဒီဇဘၤာလ ၈-ရက္ကား သူ၏ေမြးေန႔ပင္တည္း။

သူသည္ အယ္လင္ဘင္းနက္အမည္ကိုေဖ်ာက္၍ ( အာနႏၵာ ေမတရိယ ) ဟူေသာ ဘြဲ႔အမည္ကို ခံယူလိုက္သည္၊ ေနာင္အခါ ထိုဘြဲ႔အမည္သည္ ပါဠိေတာ္ႏွင့္လည္း မကိုက္ညီ၊ ပါဠိသဒၵါ ႏွင့္လည္း မကိုက္ညီဟုဆိုကာ အာနႏၵာေမေတၱယ်-ဘြဲ႔အမည္ကို ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ၁၉၀၂-ခု ေမလ ၂၁-ရက္ ( ကဆုန္လျပည့္ေန႔ ) တြင္ ရဟန္းေဘာင္သို႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ သူ၏ ဥပဇၩာယ္ဆရာမွာ ေရႊျပား-ဆရာေတာ္ ျဖစ္သည္ဆို၏။

စံကင္းဆရာေတာ္ႀကီးသည္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၃၂-ခုႏွစ္ ( ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၇၀ ) တြင္ ဖြားျမင္ ခဲ့သည္။ အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ်-ထက္ ၂-ႏွစ္ခန႔္ ႀကီးေလသည္။

အဂ္လိပ္လူမ်ိဳးထဲမွ ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းဘ၀သို႔ ကူးေျပာင္းသူတို႔တြင္ အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ် သည္ ပထမဆံုး မဟုတ္ေပ။ ဒုတိယသာ ျဖစ္ေပသည္။ ပထမဆံုးမွာ မစၥတာ ေဂါဒန္ဒူဂလက္-အမည္ရွိ အဂၤလိပ္အမ်ိဳးသား ျဖစ္သည္။ ထိုပုဂၢိဳလ္သည္ ၁၈၉၉-ခုတြင္ ကိုလံဘိုျမိဳ႕ ဇယေဆကရာမ-ေက်ာင္းတိုက္၌ အေသာက-ဘြဲ႔အမည္ျဖင့္ ရဟန္းျပဳခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ျမန္မာျပည္တြင္ ႀကြေရာက္ ေနထိုင္ျပီး ၁၉၀၅-ခုႏွစ္၌ စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ပံလြန္ေတာ္မူခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ ဘိကၡဳ အေသာကသည္ အဂၤလန္သို႔ ျပန္လည္ႀကြေရာက္ျခင္း မရွိသျဖင့္ အဂၤလန္ျပည္သားမ်ားသည္ သူ႔ကိုရဟန္း၀တ္ျဖင့္ မဖူး ေတြ႔လိုက္ရေပ။ ယခု အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ် ႀကြေရာက္လာေသာအခါတြင္မွ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး ဗုဒၶ သားေတာ္ရဟန္းကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ ဖူးေတြ႔ရျခင္း ျဖစ္ေပသည္။

ဗုဒၶတရားေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေဟာႀကားခ်က္မ်ားကိုမူ လန္ဒန္ျမိဳ႕သူျမိဳ႕သားမ်ားသည္ အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ် ႀကြေရာက္မလာမီ လြန္ခဲ့ေသာ သံုးႏွစ္ခန္႔မွစ၍ နာႀကားခဲ့ရသည္။ ၁၉၀၅-ခု တြင္ မစၥတာ အာ-ေဂ်-ဂ်က္ကဆန္ အမည္ရွိ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတဦးသည္ လန္ဒန္ျမိဳ႕ ရီဂ်င့္ပန္းျခံ၌ ဗုဒၶ တရားေတာ္ကို စတင္ေဟာေျပာခဲ့သည္။ ထင္းရွဴးေသတၱာကို တရားစင္လုပ္လ်က္ မိမိႏွစ္သက္ရာ ေဟာေျပာခြင့္ရွိေသာ တရားပြဲကေလးမ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္ေဟာေျပာရျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုပုဂၢိဳလ္သည္ ေဂ်-အာ-ပိန္း အမည္ရွိ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတဦးႏွင့္ ပူးတြဲလ်က္ စာအုပ္ဆိုင္တဆိုင္ဖြင့္ကာ ဗုဒၶစာေပ ဆိုင္ရာ စာအုပ္စာတမ္္းမ်ားကို ေရာင္းခ်ျခင္းလည္းျပဳသည္။ ေဂ်-အာ-ပိန္းမွာ ျမန္မာျပည္တြင္ စစ္မႈထမ္းခဲ့ေသာ စစ္မႈထမ္းေဟာင္း တေယာက္လဲျဖစ္သည္။ သူတို႔ႏွစ္ဦးသည္ ၁၉၀၆-ခုတြင္ အဂၤလန္ ဗုဒၶဘာသာအသင္းကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ႀကသည္။ မႀကာမီပင္ သူတို႔သည္ ျမန္မာျပည္ရွိ အရွင္အာနႏၵာေမေတၱယ်ႏွင့္ ဆက္သြယ္မိႀကေလသည္။

No comments: