Monday, July 6, 2009

မာန ေစတသိက္

ဗုဒၶအဆံုးအမအရ အရင္းမူလကို စိစစ္ပါက မာနဟူသည္ ေစတသိက္ ၅၂-ပါးတြင္ ပါ၀င္ေသာ မာနေစတသိက္ ျဖစ္သည္။ အကုသိုလ္ ေစတသိက္ ၁၄-ပါးတြင္လည္း မာန အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီးက-မာနသည္ကား အထင္မွားျခင္းတည္း။ ငါမဟုတ္ေသာ နာမ္ရုပ္ကို ငါဟုထင္ျခင္း။ ထိုငါကိုပင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးစြဲ၍ ယုတ္သည္ ျမတ္သည္-ဟု ထင္ျခင္း၊ အႏြယ္ကိုစြဲ၍ ယုတ္သည္ ျမတ္သည္ဟု ထင္ျခင္းတည္း-ဟု ေရးသားဖြင့္ျပေတာ္မူသည္။


ပုဂၢိဳလ္အတန္းအစားအရကား-
(၁) ေသယ် ပုဂၢိဳလ္-အထက္တန္းစား လူမ်ိဳး
(၂) သဒိသ ပုဂၢိဳလ္-အမ်ားႏွင့္ တန္းတူလူမ်ိဳး
(၃) ဟီန ပုဂၢိဳလ္-ေအာက္တန္းစား လူမ်ိဳး-ဟူ၍ သံုးမ်ိဳးကြဲျပား၏။
မာန္အေနျဖင့္-
(၁) ေသယ်မာန္-အမ်ိဳး-ဥစၥာ-ပညာ-အဆင္း အစရွိသည္တြင္ အဖက္ဖက္က သူမ်ားထက္ သာသည္ဟု မွတ္ထင္မႈ
(၂) သဒိသမာန္-အမ်ိဳး-ဥစၥာ-ပညာ-အဆင္း အစရွိသည္တြင္ သင္းတို႔ႏွင့္ ဘာထူးသလဲဟု မွတ္ထင္မႈ
(၃) ဟီနမာန္-သူတို႔ေလာက္ မျမင့္ေတာ့ ငါက ဘာအေရးစိုက္ရမွာလဲ ဟူေသာ စိတ္ထားမႈမ်ား ရွိျပန္သျဖင့္ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ မာန္ကိုးမ်ိဳး သတ္မွတ္ႏိုင္သသည္။
ခုဒၵက၀တၳဳ ၀ိဘင္းပါဠိေတာ္ ေနတၱိပါဠိေတာ္မ်ား၌ မာနကို ဥစၥာ-ပစၥည္း-ပညာအဆင့္၊ အဆင္း-အသံ-စြမ္းေဆာင္မႈ စသည္တို႔ကို စြဲ၍ မာန ၂၇-မ်ိဳး ခြဲျခားေ၀ဖန္ျပထားရာ မ်ားစြာ က်ယ္၀န္းသြားသည္။
ဤတြင္ သတိျပဳရန္မွာ ေရွးဘ၀က မေထာင္လႊား၊ မတက္ၾကြဘဲ မာန္မာနနည္းပါးခဲ့၍ ဤဘ၀တြင္ ျမင့္ျမတ္တဲ့ အမ်ိဳးမွာ ျဖစ္လာသည္။
ေရွးဘ၀က အလွဴဒါန ျပဳလုပ္ခဲ့၍ ဤဘ၀တြင္ ပစၥည္းဥစၥာ ျပည့္စံုသည္။
ေရွးဘ၀က သူေတာ္သူျမတ္ထံ ခ်ဥ္းကပ္နာယူခဲ့သျဖင့္ ဤဘ၀ ပညာႀကီးျမတ္သည္။
ေရွးဘ၀က အမ်က္ေဒါသနည္းခဲ့၍၄င္း ဘုရားရင္ျပင္၊ ေက်ာင္းရင္ျပင္တို႔တြင္ ေ၀ယ်ာ၀စၥ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သျဖင့္၄င္း၊ ဤဘ၀ ရုပ္ရည္အဆင္း ေျပျပစ္တင့္တယ္သည္။
ဤကဲ့သို႔ေသာ ေရွးကုသိုလ္ကံမ်ားကို ဆင္ျခင္ကာ ေနာင္လာမည့္ဘ၀မ်ားတြင္ တဆင့္ထက္တဆင့္ ျမင့္တက္ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ မာန္မာနစိတ္မ်ားကို ခ်ိဳးႏွိမ္ထိမ္းသိန္းရန္ သတိျပဳေတာ္မူႏိုင္ၾကရန္ တိုက္တြန္းႏႈိးေဆာ္အပ္ပါသည္။

No comments: