Wednesday, September 16, 2009

ေဆးတကၠသိုလ္ ဓမၼသဘင္

( ပညာ )
Highest stage in Buddha teaching. It is wisdom insight စာလံုးေပါင္းမွားသြားဦးမယ္။ စာလံုးေပါင္း မွားသြားရင္ (inside) အထဲ ေရာက္သြားမယ္။ တို႔ငယ္ငယ္က မွားဖူးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေျပာတာ။
ဪ-အထဲကိုၾကည့္တဲ့ ကမၼ႒ာန္းကို Insight ဆိုတဲ့ စကားလံုးေလးဟာ နက္နဲတဲ့ဉာဏ္ကို ေျပာတာ။ အေပၚယံ ၾကည့္တဲ့ဉာဏ္မဟုတ္ဘူး။ စိုက္စုိက္စူးစူး ၾကည့္တဲ့ဉာဏ္က Insight ေနာ္။ အဲဒီပညာ အျမင့္ဆံုးက်င့္စဥ္က မဂၢင္ ၈-ပါးထဲမွာဆိုရင္ Right understanding နဲ႔ Rihgt thinking ဒီႏွစ္ခု။ ဒါဟာ Wisdom ပဲ။ ေနာက္ ျမန္မာစကားလံုးထဲက ဗမာစကားေတာင္ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာစကားလံုး ျဖစ္ေနတာ။ ပညာ-ပ ဆိုတာက တလံုး၊ ညာ-ဆိုတာက တလံုး၊ ပ-က အေသးစိတ္လို႔ အဓိပၸါယ္ ရတယ္။ ညာ-က သိတာ။ ပညာ-အေသးစိတ္ သိရွိနားလည္ျခင္း။ Understanding in detail ဒီလိုရွိတယ္။ ပညာ အဲဒီ Understanding in detail ကေတာ့ စာအုပ္ဖတ္လို႔၊ ေဆြးေႏြးလို႔ ေျပာတာကို နားေထာင္လို္႔သိတဲ့ အသိမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။

မိမိရဲ႔ကိုယ္ထဲက ခုနက Concentrated mind ကို ထည့္ရမယ္။ ဒီတလံေလာက္ရွိတဲ့ ကိုယ္ထဲမွာ သိစရာေတြ အမ်ားခ်ည္းပဲ။ မိမိရဲ႔ကိုယ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ အရွိတရားေတြကို ခုနက ျငိမ္ေနတဲ့စိတ္ကို ဒီကိုယ္ထဲထည့္။ အျပင္မေရာက္ေစနဲ႔။ အထဲကိုစိုက္ျပီး ရွိတာေတြကို ရွိတဲ့အတိုင္း ျဖစ္ေနတာေတြကိုအျဖစ္အတိုင္း ျမင္ေအာင္ ၾကည့္တဲ့အၾကည့္ကို ေခၚတာ။ အဲဒါ ပညာ။ မိမိကုိယ္ထဲမွာ ရွိတာေတြကို စိုက္ၾကည့္ရမယ္။ အဲဒါ Insight meditation ပဲ။ Highest stage ပဲ။ ဗုဒၶ ဓမၼမွာ အျမင့္ဆံုး က်င့္စဥ္ပဲ။

အဲဒီပညာေတြနဲ႔ ကိုယ္မွာရွိတဲ့ အရွိတရားကို Reality အဲဒီ အရွိေတြကို အရွိအတိုင္း သိျပီး as it thy really are သူတို႔ရွိေနတဲ့ အရွိအတိုင္း အဲဒါေတြကို စိုက္ၾကည့္ရင္း၊ ၾကည့္ရင္း၊ ၾကည့္ရင္းနဲ႔ ေနာက္ ဘာျဖစ္လာလဲ။ အမွန္ကိုျမင္လာတယ္။ truth သစၥာေနာ္။ အရွိတရားမ်ား (ပါဠိလိုေျပာမယ္) ပရမတၳ အရွိတရားကို ပရမတၳ။ အဲဒီ ပရမတၳအရွိကို ျမင္ရင္ ေနာက္ ဘာျမင္လဲ။ အမွန္သစၥာကို ျမင္တယ္။ ပညာက အတိုခ်ံဳ႔ရင္ ဒီႏွစ္ခုကို သိတဲ့ အသိပညာဟာ ဥပမာေလးတခု ေျပာမယ္၊ ႏြားႀကီးႏွစ္ေကာင္ လမ္းေပၚမွာ လူတေယာက္က ေမာင္းခ်သြား၊ ေဟ့-လမ္းေပၚမွာ ဘာသြားေနလဲ ေမးရင္း မင္းတို႔ ဘာေျပာမလဲ။ လွည္း သြားတယ္ ေျပာတယ္ေနာ္။ ႏြားေတာ့ ေမာင္းေနတယ္။ လူေတြက ဘာေျပာ၊ ဟို-ဘာလုပ္တာလဲ၊ လွည္းေမာင္းေနတယ္။ ေမာင္းတာ ေျပာေနတာ။ ကမၻဦးကတည္းက ေျပာေနတာ။ ခုထိ ေျပာေနတာ။ လွည္းေမာင္းတယ္။ လွည္းကို ေမာင္းလို႔ရလား။ လွည္းကိုေမာင္းတာလား၊ ႏြားကို ေမာင္းတာလားဆို၊ မွန္တာ တခုမွ မေျပာဘူး။ အမ်ားႀကီးပဲ၊ ဒါမ်ိဳးေတြ လွည္းေမာင္းတယ္၊ ဘယ္လွည္း ေမာင္းရလို႔လဲ။ ႏြားေမာင္းရတာ။ ဘာသြားေနလဲ၊ လွည္းသြားတယ္။ တကယ္သြားတာက လွည္း-မဟုတ္ဘူး။ ႏြားသြားတာ။

အဲဒါ တရားအသိႏွင့္ truth ကို သိဖို႔ရန္က အဲဒါအတိုင္းပဲ။ ဒီခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ေနာ္။ Concentrated mind ကို ထည့္ျပီးၾကည့္ရမွာ။ တကယ္အရွိ၊ တကယ္အမွန္ကို သိေအာင္လုပ္ရမွာ။ ဘာသြားလဲ၊ ႏြားသြားတယ္၊ ႏြားသြားတယ္လို႔ ေျပာရင္ ရယ္ေတာ့မွာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ႏြားသြားတယ္ပဲ ေျပာရမွာပဲ။ အမ်ားသေဘာတူရင္ ေျပာပါတဲ့။ ဟုတ္ဟုတ္ မဟုတ္ဟုတ္၊ အဲဒါမ်ိဳးကို Conventional truth လို႔ေခၚတယ္။ သမုတိသစၥာ၊ ဪ-အမ်ားေျပာတဲ့အတိုင္းသာ လိုက္ေျပာလိုက္။ လွည္းေမာင္းတယ္၊ လွည္းသြားတယ္လို႔။ ဒါေပမဲ့ အရွိႏွင့္အမွန္ကေတာ့ ကိုယ္သိထားရမယ္။ ေဟာဟိုလူက ႏြားကိုေမာင္းေနတာ။ သြားေနတာလဲ ႏြားပဲ။ သြားေနတာဆိုတာ သိလိုက္လို႔ရွိရင္ ႏြားနဲ႔ လွည္းနဲ႔ သြားေနတာကို သူက ႏွစ္ခုေတြ႔သြားတယ္။ သူက အဲဒီအေပၚက ႏြားကိုသြားေစတဲ့လူလဲ ေတြ႔သြားျပီ ဆိုေတာ့ သံုးခု ေတြ႔သြားျပီ မဟုတ္လား။ေအး အဲဒီလို analyse လုပ္ျပီးေတာ့ ခြဲျခားစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ လွည္းသမားရယ္၊ ႏြားရယ္၊ လွည္းရယ္ သံုးခုရ။ ကဲ ႏြား-ခဏထား၊ လွည္း-ခဏထား၊ What is လွည္း (ရယ္သံမ်ား)၊ လွည္းဆိုတာ ဘာလဲ၊ အ၀ိုင္းႀကီးႏွစ္ခုက လွည္းလား၊ ဘာလဲ ဘီး၊ လွည္းမို႔၊ ေမာ္ေတာ္ကားဆို ပိုေတာင္ ရႈပ္ဦးမွာ၊ အ၀ိုင္းႀကီး ႏွစ္ခုက ဘာလဲ။ အလယ္ေခါင္ လွ်ိဳထားတဲ့ အေခ်ာင္းႀကီးက (၀င္ရိုး)၊ ဘယ္မလဲ လွည္း၊ တကယ္ရွိတာ ဘာလဲ။

အဲဒါ ပ်က္သြားတယ္ေနာ္။ အဲဒါ ဘီး၊ အ၀ိုင္းႀကီးက ဘီးဆိုတာ။ ကဲ ဘီးဆိုေတာ့ ေမးဦးမယ္။ အျပင္ဆံုး အေပၚယံက ပတ္ထားတာ သံပတ္ႀကီးရွိတယ္။ အဲဒီသံျပားႀကီး ကိုင္ျပီးေတာ့ ဒါ ဘီလားဆိုေတာ့ ေဟာ သြားျပန္ျပီ။ ဘီး မဟုတ္ျပန္ဘူး။ သံေခြ ျဖစ္သြားျပန္ျပီ။ သံေခြရဲ႔ အထဲမွာ သစ္သားအ၀ိုင္းေလးရွိတယ္။ ဒါ ဘီးလားဆိုေတာ့ ဒါ မဟုတ္ျပန္ဘူး။ တကူလား၊ ေဒါက္လား၊ တကူျဖစ္သြားျပန္ျပီ။ ျပီးေတာ့ အလယ္ေခါင္က ပံုေတာင္းတဲ့။ အလယ္ေခါင္က တကူနဲ႔ လွမ္းလွမ္းေထာက္တဲ့ ေဒါက္ေတြ။ ေဒါက္ေတြ ဘယ္ႏွစ္ေခ်ာင္းရွိလဲ။ စပုတ္တိုင္ေတြ ဘယ္ႏွစ္ေခ်ာင္းရွိလဲ။

အဲ-အေရးႀကီးတာေနာ္။ သင္ၾကဟုတ္လား။ You must understand in detail very.လွည္း အျပင္ေလာကမွာ သင္ၾက။ ေက်ာင္းစာသင္ရံု မလံုေလာက္ဘူး။ ေလာေကာ သတၱာန မာေစေရာ-The world is your teacher. ကမၻာေလာကႀကီးက မင္းတို႔၊ ငါတို႔ရဲ႔ ဆရာသမားပဲ။ အျပင္မွာ အမ်ားႀကီး သင္စရာေတြ ရွိတယ္။ ေက်ာင္းမွာ အမ်ားႀကီး သင္စရာေတြရွိတယ္။ ေက်ာင္းမွာ နည္းနည္းေလး Just introduction ပဲ။ ကမၻာေလာကႀကီးဟာ မင္းတို႔ ငါတို႔ရဲ႔ ဆရာပဲ။ ေလာကမွာ ေလွ်ာက္သင္။

သံပတ္ရျပီး၊ တကူရျပီ၊ ေဒါက္ရျပီ၊ အဲဒီ ေဒါက္ေတြ သြားစုျပီး အလယ္ေခါင္က ဆံုေနတဲ့အလံုးႀကီးဟာ ပံုေတာင္း၊ ပံုေတာင္းမွာမွ အထဲမွာ သံမႈိေလးရိုက္ထည့္ထားေသးတယ္။ ပံုေတာင္းထိပ္မွာ ဘာေခၚလဲ မသိဘူး၊ ငါ လွည္းသမားေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ သိတယ္။ ဆိတ္မ်က္လံုးေခၚတယ္။ ျပီးေတာ့ ပံုေတာင္းအနားကေန ကြပ္ထားေသးတယ္ ေနာ္။ ပံုေတာင္းကြပ္ How many materials are whee or cart? လွည္းဘီးမွာ ဘယ္ေလာက္ပစၥည္းေတြ ေပါင္းထည့္ထားသလဲ။ သံေခြ, တကူ, ေဒါက္, ပံုေတာင္း, ဆိတ္မ်က္လံုး, အနားကြပ္, ၆-ခုေလာက္ ပစၥည္းေတြ ေပါင္းထည့္လိုက္ေတာ့ ဘာျဖစ္လာလဲ။ The whee, whee ကေလးလဲ လက္မလြတ္နဲ႔။ ကိုင္း ဒါဆိုေတာ္ျပီ။ ဒီေလာက္ဆို နားလည္ျပီ။

လူဆိုတာ ဘာလဲ။ နတ္ဆိုတာ ဘာလဲေနာ္။ ျဗဟၼာဆိုတာ ဘာလဲ ။ Reality ကို ရေအာင္ရွာ။ အဲဒီ Reality ကိုသိေတာ့မွ ဘာကို ဆက္သိသလဲ။ အမွန္ကို သိတယ္။ ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့မွ သစ္သားနဲ႔သံပဲ က်န္တယ္။ လွည္းတခုလံုးကို ဖ်က္ျပီးေတာ့မွ ထုေထာင္း ေခ်ခ်လိုက္ရင္ သံနဲ႔ သစ္သား ႏွစ္ခုပဲ ရွိတယ္။ အဲဒီအထိ ျမင္ေအာင္လုပ္ရမွာတဲ့။အဲဒီအထိ ဘာေခၚလဲ ပညာ။ Wisdon, Real wisdom အဲဒါက အျပင္ပမွာေရာ မိမိရဲ႔ ကိုယ္ထဲမွာပါ ေလ့လာဖို႔ ေတြ႔ရွိပါတယ္။ ဗုဒၶက အဲဒါမိ်ဳးေတြ ေလ့လာတာကို ပညာ-ေခၚတာ။

အဲဒီလို မိမိရဲ႔ ကိုယ္ထဲမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ အျပင္ပမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ျမင္သမွ် ေတြ႔သမွ် ၾကားသမွ်ေတြကို အေသးစိတ္ ဓာတ္ခြဲခ်ျပီးေတာ့ အႏွစ္ေရာက္ေအာင္ ၾကည့္ျပီးေတာ့မွ အဲဒီအႏွစ္ကေန အမွန္ကို လိုက္တဲ့အခါ ဗုဒၶသည္ Attained enlightenment ဟုတ္လား။ He practise insight meditation. Insight meditation ဆိုတာ ပညာက်င့္စဥ္ေနာ္။ အဲဒါ က်င့္လိုက္ေတာ့ ဘာရလဲ။ He attained the enlightenment. He penetrated four noble truthသစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းျပီးေတာ့ သိသြားတယ္။ This is suffering, which is our body. ဒုကၡက ဒီမွာအျပည့္ This is origin of the suffering.
ဒါ ဒုကၡရဲ႔ အေၾကာင္းရင္း Which is craving. တဏွာ
This is the cessation of suffering. ဒါ ဒုကၡရဲ႔ ခ်ဳပ္ျငိမ္းျခင္းပဲ။ ဒုကၡရဲ႔ ခ်ဳပ္ျငိမ္းျခင္းဆိုတာ Cessation of craving. တဏွာရဲ႔ ခ်ုပ္ျငိမ္းျခင္းပဲ။

This is way that leading to the cessation of the suffering. ဟာ ဒီဥစၥာ ဒုကၡကို ခ်ဳပ္ျငိမ္းဖို႔ သြားတဲ့လမ္းပဲ။ အဲဒီလမ္းက ဘာလဲ သီလ။ Body discipline နဲ႔ Verbal discipline. Second stage.ဘာလဲ။ Mental discipline or concentratedmind. The last stage. ပညာ။ Wisdom ဟုတ္လား။ Understanding in detail ourself. ကိုယ့္ကိုယ္ကို အရွိတရားေတြကို အရွိအတိုင္း အေသးစိတ္သိေအာင္ ေလ့က်င္ျပီးမွ ဘာလဲ ပညာ။ Three stage in Buddha's teaching. First stage is Sila, Primary stage to become good person. Second stage concentration or tranquility meditation. When you practise this stage yuo'll become right percon. Third stage in Buddha's teaching is wisdom. ပညာ။ အဲဒါ က်င့္လို႔ရွိရင္ He or you or We become Noble person.စာလံုးေပါင္း မွန္ပါေစ ေနာ္။ noble တျခားစာလံုး သြားမေပါင္းနဲ႔။ Noble person သူေတာ္သူျမတ္ တေယာက္ ျဖစ္လာမယ့္ လူအဆင့္ ဘယ္ႏွစ္ဆင့္လဲ ( သံုးဆင့္ပါ ဘုရား )

Good person.Right person, Noble person လူ႔ဘ၀အဆင့္ဆင့္ ျမင့္တက္ေရးအတြက္ က်င့္စဥ္သံုးမ်ိဳး။ သီလ သမာဓိ ပညာ။ သီလက်င့္ရင္ Primary Stage ပဲ။ လူေကာင္းေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ သမာဓိက်င့္ရင္ Middle Stage ကိုေရာက္ပါတယ္။ Right person ျဖစ္လာမယ္။ ပညာ က်င့္စဥ္ကို က်င့္ရင္ အဆင့္ျမင့္တဲ့ က်င့္စဥ္ပဲ။ လူ႔အဆင့္မွာ အျမင့္ဆံုးပဲ။ Noble အရိယာ သူေတာ္သူျမတ္ ျဖစ္လာမယ္။

This is middle way. Buddha practise this middle way. After practise this is middle way he penetrated the four Noble truth by himself Unaidedunguided by any supernatural agencythen he attained the enlightenment, become the Buddha. Buddha live 45 years as a Buddha. ဗုဒၶအျဖစ္နဲ႔ ၄၅-ႏွစ္ အသက္ရွင္ျပီးေတာ့ ေနသြားတယ္။ At the age of 80 in Kusinagara today Uttaraparadash in northen India, and before543 years Jesus Christ. ခရစ္ေတာ္ထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၄၃-ႏွစ္ေစာျပီးေတာ့ ကြယ္လြန္ေတာ္မူတယ္။ အသက္ဘယ္ေလာက္ရွည္ရွည္ ေနသြားလဲ ၈၀။ ဗုဒၶအျဖစ္နဲ႔ ၄၅-ႏွစ္၊ ဗုဒၶမျဖစ္ခင္ ေနခဲ့တာ ၃၅-ႏွစ္၊ ႏွစ္ရပ္ေပါင္း ၈၀-ေနာ္။

Within the 45 years what did the Buddha talk? ၄၅-ႏွစ္အတြင္းမွာ ဗုဒၶ ဘာေဟာသြားသလဲ။ Buddha talked 0nly Dhamma-ေနာ္။ ဘာေဟာလဲ (ဓမၼ)။ What is Dhamma ? Dhamma is Dhamma (ရယ္သံမ်ား) ဘယ္ေတာ့မွ သြားဘာသာမျပန္နဲ႔။ ရႈပ္သြားမယ္။ Dhamma is Dhamma. It is never Religion nor Ism nor worship system, nor belief system nor prayer system. Dhamma is Dhamma. But it is Universal Law. အလြန္က်ယ္ျပန္႔တယ္။ ကမၻာ့လူသားအားလံုး က်င့္ေကာင္းတဲ့ က်င့္စဥ္ႀကီးပါပဲ။ အဲဒါဟာ Dhamma. In this Dhamma three principals are included. နည္းလမ္း ၃-ခု ပါ၀င္ပါတယ္။ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ This is Dhamma. အဲဒါ ဓမၼ ပဲ။

သီတဂူ ဆရာေတာ္

( ျမတ္မဂၤလာ ၁၉၉၉-ခု မတ္လ )

No comments: