Tuesday, September 8, 2009

ေသြးတိုးေရာဂါ အထိေရာက္ဆံုး ကာကြယ္ကုသနည္းမ်ား ( ၂ )

( ကုသျခင္း )

ေသြးတိုး (၁၅၀/၉၀) အထိ အျမဲရွိသူတိုင္းကို ကုသေပးရန္ လိုသည္။ ေရာဂါကို ေဆးကုသမႈ မခံယူျခင္းေၾကာင့္ ရတတ္ေသာအႏၲရာယ္ကို ေ၀ဒနာရွင္အား ရွင္းျပဖို႔ သင့္သည္။

အဓိကလိုက္နာရမည့္ အခ်မ္းမ်ားမွာ-
စီးကရက္ေသာက္သည့္ ဓေလ့ရွိပါက စီးကရက္ ျဖတ္လိုက္ပါ။
အေလးခ်ိန္ တိုးေနသူ ျဖစ္ပါက အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
ဆားကို အလြန္စားသံုးသည့္ ဓေလ့ရွိပါက ဆားကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေလွ်ာ့စားပါ။
အသက္အရြယ္လိုက္ျပီး ေအာက္ပါမူအရ ေဆး၀ါးမ်ားကို ဆရာ၀န္မ်ား ညႊန္ေလ့ရွိပါသည္။

ေသြးတိုးေရဂါရွိေနျပီဟု သတ္မွတ္ခံရသူအားလံုးကို ေဆးကုေပးစရာ မလိုေသးပါ။ တလတြင္ တႀကိမ္ဆိုသလိုသာ စစ္ေပးရန္ လိုသည္။ အသက္ ၅၀-ေအာက္၊ သို႔မဟုတ္ အျခားေသြးတိုးက ဒုကၡေပးမည့္လကၡဏာတခုခု ရွိသူမ်ားကိုသာ ေဆးကုသေပးရပါမည္။

ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ၁၈၀/၁၁၀၊ ၂၀၀/၁၃၀ အၾကားရွိေသာ လူနာမ်ားအား ေဆး၀ါးျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုသေပးရပါမည္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ၂၀၀/၁၃၀ အထက္ရွိေနေသာ လူနာကို ခ်က္ခ်င္း ေဆးရံုတင္ေပးရပါမည္။ အသက္အႏၲရာယ္နီးေသာသူဟု သတ္မွတ္ရပါသည္။

( ေဆး၀ါးမ်ား )
ေသြးတိုးေရာဂါသည္ကို ေဆးကုမည္ဆိုလွ်င္ ဆီးရႊင္ေသာေဆးမ်ား၊ ဥပမာ Diruton Esidrex စသည္ (Lasix မေပးရပါ။ ျပင္းလြန္းသည္။)
Beta Blocker အုပ္စု၀င္ေဆး၊ ဥပမာ-Inderal (propranolol) ေဆးတခုခုကို စျပီး ေပးရပါမည္။
ဒီေဆးေတြနဲ႔ မထိမိပါမွ အျခားေဆးမ်ားသို႔ တက္လွမ္းရပါမည္။

ဆီးရႊင္ေဆးမ်ား၏ စြမ္းပကား-
ေစ်းခ်ိဳ၏။ အသံုးကာလၾကာခဲ့ျပီး ျဖစ္၏။ ပိုတက္ဆီယမ္ဓာတ္ ယုတ္ေလ်ာ့ေစသည္ဆိုျပီး နာမည္မေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ေသး၏။ သို႔ရာတြင္ ယခုအျမင္က အႏၲရာယ္ကင္းပါသည္။ စိတ္ခ်ရပါသည္ဟု ဆိုေန၏။

B Blockers ဤေဆးအုပ္စု (Proprannolol) မ်ားကို အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ေသြးတိုးေရာဂါေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္းကို ကာကြယ္ေပးမည့္အျပင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ဆို႔ခံရျခင္း ေရာဂါကိုပါ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္မည္ဟု သိရ၏။

( အားကိုးေလာက္သည့္ ေဆး၀ါးသစ္မ်ား )
ယခုအခါ Nifedipine, Verapamil (Calcium Blockers) ေဆးအုပ္စုႏွင့္ Captopril Enalapril ေဆးမ်ားေပၚထြန္းလာျပီးျဖစ္သည္။
ေဆးမ်ားကို ေရာဂါအနည္းအမ်ား အဆင့္အလိုက္ အသက္အရြယ္လိုက္ျပီး တဆင့္ျပီးတဆင့္ လိုအပ္သလို သံုးစြဲေလ့ရွိပါသည္။ ေဆးအမ်ားစုကို ဆရာ၀န္မ်ား အညႊန္းျဖင့္သာ သံုးစြဲသင့္ပါသည္။

( အပန္းေျဖအနားယူျခင္း၊ တရားထိုင္ျခင္း )
အပန္းေျဖ အနားယူခန္း၌ ေခတၱသြားေရာက္ ေနထိုင္ျခင္း၊ ၈-ပတ္မွ်ၾကာေအာင္ တရားထိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ က်ႏိုင္ေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ား ရွိပါသည္။
အနားယူေျဖေလွ်ာ့ျခင္းနည္းမ်ား (Relaxation Methods) ျဖင့္လည္း ေ၀ဒနာ သက္သာေပ်ာက္ကင္းမႈရႏိုင္ေၾကာင္း ေဆးသိပၸံ ပညာရွႈင္မ်ား လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ သိရွိလာၾကျပီ ျဖစ္သည္။

အနားယူေျဖေလွ်ာ့ျခင္း (Relaxation) သည္ သာမန္အနားယူျခင္း (Rest) ႏွင့္ မတူညီေပ။ အနားယူ ေျဖေလွ်ာ့နည္းေပါင္း မ်ားစြာရွိသည္။ အေျခခံအားျဖင့္ အတူတူ ျဖစ္ၾကပါသည္။ စနစ္တက် ျပလုပ္ေလ့က်င့္မွသာ စစ္မွန္ေသာအနားယူ ေျဖေလွ်ာ့ျခင္းကို ရရွိမည္ ျဖစ္သည္။ ခႏၶာကိုယ္အား သဘာ၀က်က် အနားေပးျခင္းျဖင့္ ခႏၶာကိုယ္၌ မွီတြယ္တည္ရွိေနေသာ စိတ္ကိုလည္း အနားေပးျခင္းျဖင့္ စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ခႏၶာကိုယ္ၾကြက္သားမ်ား တင္းျခင္း၊ ေတာင့္ျခင္းမ်ားအားလည္း ေျဖေလွ်ာ့ေပးႏိုင္လာမည္ျဖစ္သည္။

ခႏၶာကိုယ္ က်န္းမာသန္စြမ္းေရးအတြက္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားေလ့က်င့္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ ခႏၶာကိုယ္ႏွင့္ စိတ္ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး က်န္းမာေရးအတြက္ အနားယူေျဖေလွ်ာ့ျခင္း ျပဳလုပ္ေပးရန္ လိုအပ္ေပသည္။ အနားယူ ေျဖေလွ်ာ့ေပးျခင္းျဖင့္ က်န္းမာေရးအက်ိဳးတရားတခုသာ မဟုတ္မူဘဲ အျခားေသာအက်ိဳးတရားမ်ားလည္း ပူးတြဲရရွိလာႏိုင္သည္ျဖစ္၏။
ဥပမာ-ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ အၾကံသစ္ ဉာဏ္သစ္မ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း၊ အပင္ပန္းခံႏိုင္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ ထို႔ျပင္ ခႏၶာကိုယ္အေနအထားႏွင့္ အျပဳအမူဆိုင္ရာမွားယြင္းမႈမ်ား၊ ခၽြတ္ယြင္းမႈမ်ားကိုလည္း အမွန္သုိ႔ေရာက္ေအာင္ ျပဳျပင္လာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

၀ေသာသူမ်ားကို ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ေစျခင္းျဖင့္ ေတာ္ရံုတန္ရံု ေသြးတိုးေရာဂါကို လံုး၀ေပ်ာက္ကြယ္သည္အထိ အက်ိဳးရႏိုင္ပါသည္။

( အေထြေထြေရာဂါကု က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ား၏ တာ၀န္ )
ယခုေခတ္တြင္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားျပီးလွ်င္ ႏွလံုး ေလျဖတ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာေရာဂါမ်ားသည္ အဓိက လူေသေစေသာေရာဂါစု ျဖစ္၏။ ဤေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းမ်ားတြင္ ေသြးတိုးေရာဂါ အခံရွိျခင္းသည္ အဓိကအခ်က္တခု ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ားသည္ မိမိတာ၀န္ယူရေသာ ေဒသ၊ ဥပမာ-ေက်းရြာ၊ တိုက္နယ္၊ စက္ရံု၊ အလုပ္ရံု စသည္မွ အသက္ ၃၀-အထက္ လူအားလံုးကို အခြင့္အေရး ေပၚတိုင္း ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းေပးရန္ လိုသည္။
( ဥပမာ-ကမၻာ့က်န္းမာေရးေန႔၊ ျပည္ေထာင္စုေန႔ အခမ္းအနား စသည္။ )

ျမိဳ႔နယ္ေဆးရံုမ်ားကဲ့သို႔ ေဆးရံုမ်ိဳးတြင္ ေသြးတိုးေရာဂါသည္မ်ားကို တရက္ သတ္သတ္ မွတ္မွတ္ ေဆးခန္းဖြင့္ေပးႏိုင္လွ်င္ ပိုျပီးေကာင္း၏။ သူနာျပဳ ဆရာမတဦးကို ေကာင္းစြာေလ့က်င့္ေပးျပီး ေသြးတိုးတိုင္းေပးျခင္း၊ ေဆးေ၀ငွေပးျခင္း၊ ၀ယ္သင့္သည္ကို ၀ယ္ေစျခင္း၊ ေဆးလိပ္မေသာက္ရန္၊ ေဆးခန္းမွန္မွန္ လာရန္၊ ေသြးတိုးေရာဂါကို ကုသမႈ မျပဳပါက ရႏိုင္ေသာ အႏၲရာယ္ စသည္တို႔ကို ရွင္းလင္းေဖာ္ျပသင့္ပါသည္။

အထူးသျဖင့္ ေအာက္ပါလူမမာမ်ားကို အထူးကု သမားေတာ္ႀကီးမ်ားျဖင့္ မလြဲမေသြ စစ္ေဆးေပးရပါမည္။
၁။ ေသြးတိုး အလြန္အမင္း ျမင့္မားေနသူမ်ား။
မ်က္လံုးအတြင္း၌ ေသြးယိုေနသည့္လကၡဏာ ရွိသူမ်ား။
၂။ ေသြးတိုးေရာဂါ ကုေဆးမ်ားျဖင့္ ကုသေပးေနပါလ်က္ ေရာဂါမသက္သာသူမ်ား။
၃။ အသက္ ၃၀-ေအာက္လူနာမ်ား။
၄။ ေခၽြးအလြန္အမင္းထြက္ျခင္း စသည့္ ထူးျခားေသာ လကၡဏာရွိသူမ်ား။
၅။ ဆီးထဲ၌ ပရိုတင္းဓာတ္၊ ဆီးထဲ၌ သၾကားဓာတ္ႏွင့္ ေသြးထဲ၌ အေျပာင္းအလဲရွိသူမ်ား။

( ဆရာ၀န္ တင္ေရႊ )

( ျမတ္မဂၤလာ ၁၉၉၉-ခု ဇန္န၀ါရီလ )

မွတ္ခ်က္။
၁၉၉၈-ခု ဒီဇင္ဘာလထုတ္ ျမတ္မဂၤလာ မဂၢဇင္း ေမာ္လူးထံ မရွိပါသျဖင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ အထိေရာက္ဆံုး ကာကြယ္ကုသနည္းမ်ား ( ၁ ) ကို မတင္ျပႏိုင္ေသးပါ။ ေတြ႔ရွိသည့္အခါ တင္ျပပါမည္။

ေမတၱာျဖင့္
ေမာ္လူး

No comments: