Friday, January 15, 2010

မဇၩိမေဒသ

( သံေ၀ဇနိယ ေလးဌာန)
၁။ ျမတ္စြာဘုရား ဖြားျမင္ေတာ္မူရာ လုမၺိနီ ဥယ်ာဥ္ေနရာ။
၂။ ဘုရားအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူရာ ဗုဒၶဂယာရွိ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊပလႅင္ေတာ္။
၃။ ပဥၥ၀ဂၢီ ၅-ဦးတို႔အား တရားဦးေဟာေတာ္မူရာ မိဂဒါ၀ုန္။
၄။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူရာ ကုသိနာရံု အင္ၾကင္းရဂံုႏွင့္ အျခား ဗုဒၶ၀င္ေနရာမ်ားျဖစ္ေသာ သာ၀တၳိျပည္၊ ရာဇျဂိဳဟ္ျပည္၊ ပါဋလိပုတ္ျပည္ႏွင့္ နာလႏၵာတကၠသိုလ္ စသည္တို႔အေၾကာင္းကို ေရးသား ေဖာ္ျပပါမည္။


(၁) လမၺိနီ ဥယ်ာဥ္
ဘုရားအေလာင္းေတာ္ ေမြးဖြားရာဌာနျဖစ္သည့္ လုမၺိနီဥယ်ာဥ္သည္ နီေပါႏိုင္ငံအတြင္း၌ တည္ရွိသည္။ အိႏၵိယႏို္င္ငံ နယ္စပ္မွ ၆-မိုင္ခန္႔ေ၀းကြာသည္။ လုမၺိနီဥယ်ာဥ္သည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀၀-ေက်ာ္က အင္ၾကင္းပင္ပ်ိဳတို႔ ျဖင့္ ေ၀ဆာေနခဲ့သည္။ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီး၏ ကပိလ၀တ္ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္အဥၥနမင္းႀကီး၏ ေဒ၀ဒဟ ေနျပည္ေတာ္ႏွစ္ခုအၾကား၌ တည္ရွိခဲ့သည္။ လုမၺိနီဥယ်ာဥ္၌ ဖူးေျမာ္ေလ့လာခဲ့ရသည့္ ဌာနမ်ားမ်ာ-
၁။ ဘုရားအေလာင္း ဖြားျမင္ရာ အထိမ္းအမွတ္ျဖစ္ ည့္ အေသာကမင္းႀကီး၏ ေက်ာက္စာတိုင္။
၂။ မယ္ေတာ္မာယာ သားေတာ္ ဖြားျမင္ခန္းရုပ္တု။
၃။ ဖြားျမင္ျပီးေနာက္ ဘုရားအေလာင္း ေျခ ၇-လွမ္း လွမ္းရာ ေစတီေတာ္ ၇-ဆူ။
၄။ မယ္ေတာ္ႏွင့္ သားေတာ္တို႔ ေရသန္႔စင္ရာ ေရကန္ငယ္။
၅။ နီေပါဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း။
၆။ ေလာကမဏိစူဠာေစတီေတာ္ႏွင့္
၇။ ျမန္မာေရႊေက်ာင္းေတာ္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

(၂) ဗုဒၶဂယာ-
ျမတ္စြာဘုရားသည္ မဂဓတိုင္း (ယခု အိႏၵိယႏိုင္ငံ ဗီဟာျပည္နယ္) ဂယာျမိဳ႔အနီး မဟာေဗာဓိပင္ရင္း၌ သဗၺညဳတေရႊဉာဏ္ေတာ္ ရေတာ္မူခဲ့သည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဤဌာနကို ဗုဒၶဂယာ-ဟုေခၚတြင္သည္။ ၄င္းေဒသ၌ စာေရးသူ ဖူးေတြ႔ခဲ့ရသည့္ဌာနမ်ားမွာ-
၁။ သဗၺညဳတေရႊဉာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူရာ မဟာေဗာဓိပင္။
၂။ ျမတ္စြာဘုရား မာရ္ငါးပါးကို ေအာင္ျမင္ေတာ္မူရာ အပရာဇိတပလႅင္။
၃။ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ေရႊပလႅင္ေနရာ၌ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး စတင္တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ေသာ မဟာေဗာဓိေစတီေတာ္။
၄။ ျမတ္စြာဘုရား ဘုရားအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူျပီးေနာက္ ခုနစ္ရက္ ခုနစ္လီ စံေနေတာ္မူသည့္ သတၱဌာန ေနရာမ်ား ျဖစ္သည္။

၄င္းသတၱဌာန ေနရာမ်ားမွာ-
၁။ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ေရႊပလႅင္ (ပလႅကၤ သတၱာဟ)
၂။ အနိမိသ ေစတီေတာ္ (အနိမိသ သတၱာဟ)
၃။ ရတနာစႀကႍေတာ္ (စကၤမ သတၱာဟ)
၄။ ရတနာဃရ ေရႊအိမ္ေတာ္ (ရတနာဃရ သတၱာဟ)
၅။ အဇပါလ ဆိတ္ေက်ာင္းေညာင္ပင္ (အဇပါလ နိေျဂာဓ သတၱာဟ)
၆။ မုစလိႏၵာအိုင္ ( မုစလိႏၵ သတၱာဟ)
၇။ ရာဇာယတန လင္းလြန္းပင္ ( ရာဇာယတန သတၱာဟ) စေသာ ေနရာတို႔ျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ ေနရဥၨရာျမစ္၊ သုဇာတာအိမ္ ေနရာ၊ ေသနာနိဂံုးရြာ၊ သုဇာတာ ဃနာႏိုူ႔ဆြမ္း ဆက္ကပ္ရာေနရာ၊ ဒုကၠရစရိယာ က်င့္ေတာ္မူရာ ဒုဂၤစရိေတာင္လိုဏ္ဂူ၊ ဥရုေ၀လရေသ့ႀကီး ေက်ာင္းသခၤမ္း၊ မင္းတုန္းမင္းႀကီး၏ ဇရပ္ေတာ္ႏွင့္ ကုသိုလ္ေတာ္ ေက်ာက္စာတိုက္တို႔ကိုလည္း ၾကည့္ရႈေလ့လာခဲ့ၾကပါသည္။

( ၃ ) မိဂဒါ၀ုန္
ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူျပီးေနာက္ ပဥၥ၀ဂၢီ ၅-ဦးတို႔အား ဓမၼစၾကာတရားဦး ေဟာေတာ္မူရာ မိဂဒါ၀ုန္ဥယ်ာဥ္သည္ ေရွးအေခၚ ကာသိတိုင္း၊ ဗာရာဏသီျပည္မွ ၆-မိုင္ခန္႔အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ ယခုအိႏၵိယႏိုင္ငံ ဥတၱရာပရာေဒ့ရွ္ျပည္နယ္ ဗာရာဏသီျမိဳ႔ အနီး ဆာရာနတ္ဟုေခၚတြင္ေသာ အရပ္တြင္ ရွိသည္။ ၄င္းအရပ္ေဒသ၌ စာေရးသူ ေလ့လာဖူးေတြ႔ခဲ့ရေသာ ေနရာဌာနမ်ားမွာ-
၁။ ဓမၼစၾကာတရားဦး ေဟာၾကားရာဌာနျဖစ္ေသာ ဓမၼရာဇိက ေစတီေတာ္ေနရာ။
၂။ အနတၱလကၡဏသုတ္ ေဟာၾကားရာဌာနျဖစ္ေသာ ဓေမၼခေစတီေတာ္။
၃။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပထမ၀ါကပ္ေတာ္မူရာ နႏၵိယေက်ာင္းေတာ္။
၄။ အေသာကမင္းႀကီး၏ ေက်ာက္စာတိုင္။
၅။ မူလဂႏၶကုဋီတိုက္ႏွင့္ ဒကၡိဏသာခါ ပင္ပြားေတာ္။
၆။ ပဥၥ၀ဂၢီငါးဦးတို႔ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုရာ ေခ်ာက္ကႏၲီေစတီေတာ္။
၇။ မိဂဒါ၀ုန္ျပတိုက္။
၈။ ျမန္မာျပည္မွလွဴဒါန္းေသာ ပဥၥ၀ဂၢီငါးဦးတို႔အား တရားဦးေဟာသည့္ ဘုရားဗိမာန္ေတာ္တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။


( ၄ ) နာလႏၵာျမိဳ႔
နာလႏၵာျမိဳ႔သည္ အရွင္သာရိပုတၱရာ၏ ဖြားရာဇာတိ ျဖစ္သည္။ ျမတ္စြာဘုရား သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္အခါက ထိုနာလႏၵာျမိဳ႔သုိ႔ အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကြေတာ္မူခဲ့သည္။ နာလႏၵာျမိဳ႔သည္ ယခင္က မဂဓတိုင္း (ယခု ဗီဟာ ျပည္နယ္) တြင္ ရွိပါသည္။ ပါဋလိပုတ္ႏွင့္ ၅၅-မိုင္ ကြာေ၀းျပီး ရာဇျဂိဳဟ္ႏွင့္ ၇-မိုင္ အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ ထိုျမိဳ႔တြင္ ခရစ္ႏွစ္ ၅-ရာစုခန္႔မွစ၍ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနား ေက်ာ္ာကားလွေသာ နာလႏၵတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးထြန္းကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ထိုတကၠသိုလ္ ေက်ာင္း၀င္းအတြင္း၌ပင္ အရွင္သာရိပုတၱရာ ေစတီေတာ္ကိုပါ ေလ့လာဖူးေျမာ္ခဲ့ပါသည္။

( ၅ ) ကုသိနာရံု-
ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္မူရာျဖစ္ေသာ ကုသိနာရံု အင္ၾကင္းရဂံုသည္ ဘုရားရွင္လက္ထက္က မလႅတိုင္း ကုသိနာရံုျပည္ မလႅာမင္းတို႔၏ ဥယ်ာဥ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ယခုအခါ ဥတၱရာပရာေဒ့ရွ္ ျပည္နယ္အတြင္း ကုရွိနာဂါရ္အမည္ရွိေသာ ရြာကေလးတခုသာ ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းေဒသ၌ စာေရးသူ ေလ့လာဖူးေျမာ္ခဲ့ရေသာ ေနရာဌာနမ်ားမ်ာ-
၁။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္မူပံုကို ထုလုပ္ထားေသာ ပရိနိဗၺာန ရုပ္ပြားေတာ္။
၂။ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူရာ၌ တည္ထားေသာ မဟာပရိနိဗၺာန ေစတီေတာ္။
၃။ ဘုရားရွင္၏ ဥတုဇရုပ္ကလာပ္ေတာ္ကို ေတေဇာဓာတ္ ေလာင္ကၽြမ္းရာေနရာ၌ တည္ထားေသာ မကုဋဗႏၶ ေစတီေတာ္။
၄။ ေတေဇာဓာတ္ ေလာင္ကၽြမ္းရာေနရာ၌ ၾကြင္းက်န္ေသာ မီးေသြးမ်ားကို စုေပါင္းဌာပနာ၍ တည္ထားေသာ အဂၤါရ ေစတီေတာ္။
၅။ ျမတ္စြာဘုရား ေရၾကည္ေတာ္သံုးရာေနရာ။
၆။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မမူမီ ေရသံုးသပ္ေတာ္မူေသာ ကကုဓာျမစ္ေနရာဌာတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

( ၆ ) သာ၀တၳိ-
ျမတ္စြာဘုရားရွင္ လက္ထက္ေတာ္က ေကာသလတိုင္း ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီး၏ ထီးနန္းစိုက္ရာ သာ၀တၳိျပည္ ျဖစ္သည္။ ယခုအေခၚ ဆာေဟ့မေဟ့ (ေခၚ) ဆရာဗစတီ ျဖစ္သည္။ ဥတၱရာပရာေဒ့ရွ္ျပည္နယ္၊ ဗာဗာလ္ရာမ္ပူျမိဳ႔မွ ၇-မိုင္အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ ၄င္းေဒသ၌ ဖူးေျမာ္ေလ့လာခဲ့သည့္ ေနရာဌာနမ်ားမွာ-
၁။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ၂၄-၀ါတိုင္တိုင္ ၀ါကပ္ေတာ္မူခဲ့ရာ အနာထပိဏ္သူေဌး ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခဲ့ေသာ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္ရာ။
၂။ ဘုရားရွင္အသံုးျပဳေသာ ေရတြင္းေဟာင္း။
၃။ ဘုရားရွင္လက္ထက္အခါက အရွင္အာနႏၵာ၏ အစီအစဥ္ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေသာ အာနႏၵေဗာဓိပင္။
၄။ တိတၱိတို႔အား တန္ခိုးျပာဋိဟာ ျပေတာ္မူရာဌာန (သရက္ျဖဴကုန္း)
၅။ သာ၀တၳိျမိဳ႔ေတာ္ေဟာင္းတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။


( ၇ ) ရာဇျဂိဳဟ္
ျမတ္စြာဘုရားရွင္ လက္ထက္က မဂဓတိုင္း၊ ရာဇျဂိဳဟ္ျပည္ဟု ေခၚသည္။ ဗိမၺိသာရမင္းႀကီးႏွင့္ သားေတာ္ အဇာတသတ္မင္းတို႔၏ ေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ပါသည္။ ရာဇျဂိဳဟ္ျမိဳ႔သည္ ပါဋလိပုတ္၏အေရွ႔ဘက္ ၆၅-မိုင္အကြာ ေတာင္ငါးလံုး ၀ိုင္းရံထားေသာ ျမိဳ႔ျဖစ္သည္။ ယခု ဗီဟာျပည္နယ္၊ ရ(ဂ်္)ဂီး-ဟု ေခၚတြင္သည္။ ဘုရားအေလာင္း ေတာထြက္ေတာ္မူျပီးေနာက္ ပထမဆံုး ဆြမ္းခံၾကြရာႏွင့္ ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူျပီးေနာက္ ပထမဆံုး သံဃာေတာ္ အျခံအရံ တေထာင္ျဖင့္ ၾကြေရာက္သီတင္းသံုးရာ ျမိဳ႔ျဖစ္သည္။ ၄င္းေဒသတြင္ ဖူးေျမာ္ေလ့လာခဲ့ရေသာ ေနရာေဒသမ်ားမွာ-
၁။ ဗိမၺိသာရမင္း လွဴဒါန္းေသာ ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္းေတာ္ရာ။
၂။ ျမတ္စြာဘုရား သီတင္းသံုးရာ ဂိဇၩကုဋ္ေတာင္ထိပ္ ေက်ာင္းေတာ္ရာ။
၃။ သမားေတာ္ ဇီ၀က သရက္ဥယ်ာဥ္။
၄။ ပထမသဂၤါယနာတင္ရာ ေ၀ဘာရေတာင္ေပၚရွိ သတၱပဏၰိဂူ။
၅။ ဗိမၺိသာရမင္းႀကီး၏ ဘ႑ာတိုက္။
၆။ ဗိမၺိသာရမင္းႀကီး အက်ဥ္းခ်ထားရာ အက်ဥ္းေထာင္ေနရာ။
၇။ အဇာတသတ္မင္း ဓာတ္ေတာ္ျမႇဳပ္ႏွံရာ ေနရာ။
၈။ နာဠာဂီရိ ဆင္ရိုင္းႀကီးအား ခၽြတ္ေတာ္မူေသာ ေနရာတို႔ ျဖစ္သည္။


( ၈ ) ပါဋလိပုတ္ ျမိဳ႔ေတာ္ (ပတၱနားျမိဳ႔)
ျမတ္စြာဘုရားရွင္ လက္ထက္ေတာ္အခါက အဇာတသတ္မင္း တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ ခံတပ္ျမိဳ႔ျဖစ္သည္။ ျမိဳ႔တည္စဥ္က ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္တိုင္ အခမ္းအနားဖြင့္ပြဲတြင္ ဆြမ္းအႏုေမာဒနာတရား ေဟာၾကားခဲ့သည္။ ေရွးအခါက မဂဓတိုင္း၊ ပါဋလိပုတ္ျပည္ဟု ေခၚတြင္သည္။ မဂဓတိုင္းႀကီးသခင္ အေသာကမင္းႀကီး၏ ေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့သည္။

သာသနာႏွစ္ ၂၃၅-ခုႏွစ္တြင္ ပါဋလိပုတ္ျမိဳ႔ေတာ္၌ အေသာကမင္းႀကီး ေဆာက္လုပ္ေသာ အေသာကာရံု ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးတြင္ ရဟႏၲာတေထာင္တို႔ တတိယသဂၤါယနာတင္ပြဲ က်င္းပခဲ့သည္။ ပါဋလိပုတ္သည္ ယခု ဗီဟာျပည္နယ္ (ယခင္ မဂဓတိုင္း) ၏ ျမိဳ႔ေတာ္ ပတၱနားဟု ေခၚတြင္ ထင္ရွားေနေလသည္။ ၄င္းေဒသတြင္ စာေရးသူ ၾကည့္ရႈေလ့လာခဲ့ရေသာ ေနရာမ်ားမွာ-
၁။ တတိယသဂၤါယနာတင္ခဲ့ေသာ အေသာကာရံုေက်ာင္း။
၂။ အေသာကမင္းႀကီး လွဴဒါန္းခဲ့ေသာ ေရတြင္း။
၃။ ေက်ာက္စာဌာန ျပတိုက္။
၄။ ရိကၡာသိုေလွာင္ရံု ဂိုေဒါင္ႀကီး။
၅။ ပါဋလိပုတ္ ျမိဳ႔ေတာ္ေဟာင္းေနရာတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

( သန္း၀င္းရွိန္ )

No comments: