Friday, January 8, 2010

ဘာသာေရး ျပႆနာ ( ၉၉ )

( ဘဒၵႏၲတိေလာကသာရ ေျဖသည္)

(ေမး) (သီလေလးပါးႏွင့္ ႏွစ္ရာ့ႏွစ္ဆယ့္ခုနစ္)
အရွင္ဘုရား၊ ရဟန္းတို႔ သိကၡာပုဒ္မွာ ႏွစ္ရာ့ႏွစ္ဆယ္ ခုနစ္သြယ္-ဟုဆိုပါလ်က္ သီလေလးပါးဟု ဆိုထားျပန္ရာ ဘယ္ကဲ့သို႔ ထူးျခားပါသနည္း ဘုရား။
(ဦး၀ႀကီး-အင္းေလးေဒသ)

(ေျဖ)
ရဟန္းတို႔ သိကၡာပုဒ္ ႏွစ္ရာ့ႏွစ္ဆယ္ ခုနစ္သြယ္-ဆိုသည္မွာ ပါတိေမာက္လာ သိကၡာပုဒ္အျပားကို ဆိုပါသည္။ ၄င္းမွာ-ပါရာဇိက ၄-ပါး၊ သံဃာဒိေသသ္ ၁၃-ပါး၊ နိႆဂၢိယပါစိတ္ ၃၀-ပါး၊ သုဒၶပါစိတ္ ၉၂-ပါး၊ ပါဋိေဒသနီ ၈-ပါး၊ ေသခိယ ၇၅-ပါး၊ အဓိကရဏသမထ ၇-ပါး၊ ေပါင္း ၂၂၇-ပါးျဖစ္၍ ၄င္းမွာ ပါတိေမာကၡသံ၀ရ သီလတြင္ ပါ၀င္ပါသည္။

သီလေလးပါး အမည္မွာ-
(၁) ပါတိေမာကၡသံ၀ရသီလ ၂၂၇-သြယ္ သိကၡာပုဒ္မ်ားလာ အာပတ္ ၇-မ်ိဳးကို မသင့္ရေအာင္ လံုျခံဳစြာ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း။
(၂) ဣျႏၵိယသံ၀ရသီလ-ရူပါရံုစေသာ အာရံုေျခာက္ပါးကို လံုျခံဳစြာ ေစာင့္ေရွာက္ထိန္းသိမ္းျခင္း။
(၃) ပစၥယသႏၷိႆိတသီလ-ဆြမ္း-သကၤန္း-ေက်ာင္း-ေဆး ဤပစၥည္းေလးပါးကို ပစၥေ၀ကၡဏာဆင္ျခင္၍ သံုးေဆာင္ျခင္း။
(၄) အာဇီ၀ပါရိသုဒၶိသီလ-ကုလဒူသက-အေနသန ကင္း၍ တရားႏွင့္ေလ်ာ္စြာရေသာ ပစၥည္းကို သံုးေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ ေလးပါးျဖစ္ပါသည္။
********************************************************************************

(ေမး) (ဒိဗၺစကၡဳ)
အရွင္ဘုရား၊ နတ္မ်က္စိဟုဆိုအပ္ေသာ ဒိဗၺစကၡဳႏွင့္ ဘုရား ရဟႏၲာတို႔ရရွိေသာ ဒိဗၺစကၡဳတို႔ မည္သို႔ထူးျခားပါသနည္း၊ အထူးသိလိုသျဖင့္ ေမးပါသည္။ က်မ္းဂန္ကိုေဖာ္ျပ၍ ေျဖဆိုေပးပါရန္ ေတာင္းပန္ပါသည္ဘုရား။
(ဦးပညာဗလ-ေတာင္ႀကီး)

(ေျဖ)
နတ္မ်က္စိ ဒိဗၺစကၡဳဟူသည္ နတ္တို႔အား ေကာင္းစြာက်င့္အပ္ေသာ ကံေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ သည္းေျခ၊ သလိပ္၊ ေသြး အစရွိသည္တို႔ျဖင့္ မလိမ္းက်ံေသာ ညစ္ညဴးျခင္းမွ လြတ္သည္အျဖစ္ေၾကာင့္ အေ၀း၌ျဖစ္ေသာ အာရံုကိုလည္း ခံျခင္း၊ ျမင္ျခင္းငွါ စြမ္းႏိုင္ေသာ ဒိဗၺစကၡုဳ၊ ပသာဒစကၡဳ ျဖစ္ပါသည္။

ဘုရား ရဟႏၲာတို႔၌ကား ၀ီရိယဘာ၀နာ၏ အစြမ္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အဘိညာဥ္သည္လည္း နတ္ျပည္၌ျဖစ္ေသာ ဒိဗၺစကၡဳ နတ္တို႔၏ ျမင္ျခင္းႏွင့္အတူ ျမင္ေတာ္မူကုန္သည္။ နတ္တို႔မွာ မံသစကၡဳျဖင့္ ျမင္သည္။ ဘုရား ရဟႏၲာတို႔မွာ အဘိညာဥ္ျဖင့္ ျမင္ေတာ္မူကုန္သည္။

ေဒ၀တာနံ ဟိ သုစရိတကမၼံ နိဗၺတၱံ-ပ-ဣဒဥၥာပိ ၀ီရိယဘာ၀နာ ဖလနိဗၺတၱံ ဉာဏစကၡဳ တာဒိသေမ၀။
(ပါရာဇိကဏ္ အ႒ကထာ ၀ိ-႒ ၁၊ ၁၃၂)
********************************************************************************

(ေမး) ( သာသနာအလံ)
အရွင္ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္တို႔ လက္ရွိလြင့္ထူေနတဲ့ သာသနာ့အလံသည္ ဘုရားရွင္လက္ထက္ေတာ္ ကတည္းကလား၊ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံတိုင္း လႊင့္ထူတဲ့အလံလား၊ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ သာသနာ့အလံ သက္သက္လား၊ သာသနာ့အလံ အေရာင္တို႔၏ အဓိပၸါယ္ကို သိခ်င္ပါသည္ဘုရား။
(ေမာင္သန္းေဇာ္ဦး-ေရႊျပည္သာျမိဳ႔နယ္)

(ေျဖ)
သာသနာ့အလံေတာ္ကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ျမိဳ႔သား ဟင္နရီေအာ္လေကာ့သည္ ၁၈၈၀-ျပည့္ႏွစ္တြင္ စစ္ဗိုလ္ဘ၀မွ အျငိမ္းစားယူ၍ ဗုဒၶဘာသာကို ေလ့လာရန္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ (သီဟိုဠ္ကၽြန္း) သို႔ ေရာက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဗုဒၶဘာသာအျဖစ္ ခံယူကာ ၁၈၈၅-ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔တြင္ ၄င္းဦးေဆာင္ ေတာင္းဆိုခဲ့၍ ဗုဒၶေန႔ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ၄င္းဗုဒၶေန႔ဆိုင္ရာ သာသနာ့အလံတခု ၾကံစည္ခဲ့ရာတြင္ ဟင္နရီေအာလေကာ့ကပင္ ျမတ္စြာဘုရား၏ ေရာင္ျခည္ေတာ္ေျခာက္သြယ္ကို အထိမ္းအမွတ္ျပဳ၍ အေရာင္ ၆-မ်ိဳးပါေသာ သာသနာ့ အလံေတာ္ကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုပါသည္။ အေရာင္ ၆-မ်ိဳးမွာ ျမတ္စြာဘုရား၏ ေရာင္ျခည္ေတာ္အတိုင္းပင္
နီလ-အညိဳ(ျပာ)ေရာင္။
ပီတ-အ၀ါေရာင္။
ေလာဟိတ-အနီေရာင္။
ၾသဒါတ-အျဖဴေရာင္။
မဥၨိ႒-အေမာင္း(ပန္း)ေရာင္။ ႏွင့္
ပဘႆရ-အေရာင္ေျခာက္မ်ိဳးေရာသည့္ (ျပိဳးျပက္) အေရာင္တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၁၈၈၅-ခု ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔တြင္ ၄င္းအလံေတာ္ကို စတင္လႊင့္ထူသည္။ တကမၻာလံုး ဗုဒၶဘာသာ အခမ္းအနားတိုင္းတြင္လည္း လႊင့္ထူၾကရန္ ဆံုးျဖတ္ၾကသည္။ ၄င္းေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအ၀င္ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံတိုင္း အသံုးျပဳၾကပါသည္။
********************************************************************************

(ေမး) (သမၹပၸလာပ၀ါစာ)
အရွင္ဘုရား၊ ပါဏာတိပါတကံႏွင့္ပတ္သက္၍ အဂၤါငါးပါးႏွင့္ ျပည့္စံုမွ ပါဏာတိပါတျဖစ္သည္ဟု ေတြ႔ရပါသည္။ သမၹပၸလာပ၀ါစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဂၤါဘယ္မွ်ရွိပါသနည္း။ သမၹပၸလာပ မျဖစ္ေအာင္ မည္သို႔က်င့္ရပါမည္နည္း။ လက္ေတြ႔ မည္သို႔က်င့္ေဆာင္ ေျပာဆိုရပါမည္နည္း။ တပည့္ေတာ္သည္ လူငယ္ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ေဘာလံုးပြဲအေၾကာင္း၊ မိန္းကေလးအေၾကာင္း၊ ရယ္ရႊင္ဖြယ္ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းမ်ားကို ေျပာဆိုမိပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ရန္ သမၹပၸလာပ၀ါစာအေၾကာင္း သိလိုပါသည္ဘုရား။
(ကိုၾကည္ေအးေအာင္-ျမိဳ႔သစ္၊ မႏၲေလး)

(ေျဖ)
သံသုခံ-ခ်မ္းသာကို၄င္း၊ ဟိတဥၥ-အစီးအပြားကို၄င္း၊ ဖလတိ-၀ိနာေသတိ-ဖ်က္ဆီးတတ္၏။ ဣတိ-တသၼာ-ထို႔ေၾကာင့္၊ သမၹံ-သမၹမည္၏။
ဧေတန-ဤေစတနာျဖင့္၊ သမၹံ-ခ်မ္းသာစီးပြားကို ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ စကားကို၊ ပလပတိ-ေျပာဆိုတတ္၏၊ ဣတိတသၼာ-ထိုသို႔ ေျပာဆိုေၾကာင္းျဖစ္ေသာ သတၱိေၾကာင့္၊ ေသာ သဘာေ၀ါ-ထိုေစတနာသေဘာသည္။ သမၹပၸလာေပါ-သမၹပၸလာပမည္၏-ဟု ၀ိျဂိဳဟ္ရွိပါသည္။

ထို၀ိျ၈ိဳဟ္အရ အစီးအပြားမဲ့ အက်ိဳးမရွိ အခ်ိန္ကုန္ေစေသာ -ဟိုေရွးေရွးတုန္းက သီတာမိဖုရားကို ဒသဂီရိ ခိုးသြားေရာ့တဲ့-စသည့္ ပံုျပင္မ်ား၊ မဟုတ္က ဟုတ္က လုပ္ၾကံေျပာဆိုမႈမ်ိဳးမ်ားကို သမၹပၸလာပဟု ဆိုသည္။ ေျပာသူလည္း အက်ိဳးမရွိ၊ နားေထာင္သူလည္း အခ်ိန္ကုန္ရံုသာျဖစ္ေသာ စကားမ်ိဳးကို ျပိန္ဖ်င္းေသာစကားကို ေျပာျခင္းဟု ဆိုသည္။

အဂၤါအားျဖင့္ အက်ိဳးမရွိေသာ စကားကို ေရွးရႈသည္၏အျဖစ္ႏွင့္
ထိုအက်ိဳးမရွိေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္း-ဟူေသာ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ျဖစ္သည္။

ပံုေျပာျခင္း၊ အခ်ိန္ျဖဳန္းျခင္းသည္ တိုက္ရိုက္ သမၹပၸလာပ ျဖစ္သည္။ ေဘာလံုးပြဲအေၾကာင္း၊ ပြဲလမ္းသဘင္အေၾကာင္းမ်ားလည္း သြယ္၀ိုက္၍ သမၹပၸလာပ ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးသည္။ က်မ္းဂန္တို႔တြင္
ရာဇကထံ-မင္းႏွင့္စပ္ေသာစကား၊
ေစာရကထံ-ခိုးသူႏွင့္စပ္ေသာစကား၊
စသည္ျဖင့္ တိရစၧာနကထာ သံုးဆဲ့ႏွစ္ပါးကို ေျပာျခင္းကိုလည္း (မဟုတ္ေသာအေၾကာင္း နားေထာင္သူ ယံုၾကည္လွ်င္လည္း) သမၹပၸလာျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဆိုပါေသးသည္။
**********************************************************************************

(ေမး) (မဟာသမယ ၇-သုတ္)
အရွင္ဘုရား၊ မဟာသမယသုတ္ေတာ္မွာ သုတၱန္ ၇-ခုရွိသည္ဟု ၾကားဖူးပါသည္။ တပည့္ေတာ္သိေသာ မဟာသမယသုတ္ေတာ္၏ အစမွာ သေတဟိ ပဥၥမေတၱဟိ-မွ စပါသည္။ ျပည့္စံုမႈ ရွိ-မရွိ သိလိုပါသည္ဘုရား။ ျပည့္စံုမႈ မရွိလွ်င္ ဘယ္တရားစာအုပ္အမ်ိဳးအစားမွာ ျပည့္စံုစြာရွိႏိုင္သည္ကို ညႊန္ျပမိန္႔ၾကားေတာ္မူပါဘုရား။
(မသိဂႌ၀င္း-က်ံဳေပ်ာ္ျမိဳ႔)

(ေျဖ)
မဟာသမယသုတ္မွာ ျပႆနာရွင္ေဖာ္ျပေသာ သေတဟိ ပဥၥမေတၱဟိ-စေသာသုတ္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ မဟာသမယသုတ္ႏွင့္အတူ တြဲ၍ ေဟာၾကားေသာ သမၼာပရိဗၺာဇနီယ စေသာ ေျခာက္သုတ္လည္း ရွိသျဖင့္ မဟာသမယ ၇-သုတ္ဟု ေျပာဆိုၾကပါသည္။

သေတဟိ ပဥၥမေတၱဟိ-စေသာ မဟာသမယတသုတ္ကို ရြတ္ဆိုလွ်င္ပင္ မဟာသမယသုတ္ ရြတ္ဆိုျခင္း ျပည့္စံုပါျပီ။ ၇-သုတ္လံုးရြတ္ဆိုလွ်င္မူ ပိုမို၍ေကာင္းပါသည္။ ၄င္း ၇-သုတ္ အနက္အဓိပၸါယ္ အျပည့္အစံုကို သိလိုလွ်င္ ရန္ကုန္၊ ေရေက်ာ္ရပ္ ပညာအလင္းျပ ပံုႏွိပ္တိုက္က ရိုက္ႏွိပ္ထားေသာ စာအုပ္ ရွိပါသည္။
********************************************************************************

(ေမး) (အိမ္ႏွင့္ သံဃာသံုးပစၥည္း)
မိမိတို႔အိမ္တြင္ သံဃာေတာ္မ်ား သံုးေဆာင္ေသာ ပစၥည္း မထားရဟု ၾကားသိရပါသည္။ ရွင္းျပေပးေတာ္မူပါဘုရား။ ဘုရားတပည့္ေတာ္တို႔မွာလည္း ရဟန္းဒကာ၊ ရဟန္းအမေတြ ျဖစ္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ရွင္းျပေတာ္မူပါဘုရား။
(ေမတၱာမြန္-မိသားစု၊ ေညာင္ဦၚျမိဳ႔)

(ေျဖ)
မိမိတို႔ သံုးစြဲရန္မဟုတ္၊ သံဃာေတာ္မ်ားက အပ္ႏွံထား၍ ေစာင့္ေရွာက္ထိမ္းသိမ္းထားျခင္း၊ လွဴဒါန္းရန္ အသင့္ထားရွိျခင္း စသည္ျဖင့္ သံဃာသံုးပစၥည္း (သကၤန္း၊ သပိတ္၊ စာအုပ္) မ်ား ေခတၱထားရွိျခင္းအတြက္ အျပစ္မရွိပါ။ ရိုေသစြာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေပးမႈအတြက္ ကုသိုလ္ပင္ ျဖစ္ပြားဖြယ္ရာ ရွိပါသည္။ ၀ိနည္းေတာ္တြင္ ေတာရေဆာက္တည္ေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား မိမိ၏ ဒုကုဋ္သကၤန္းႀကီးကို လံုျခံဳမႈရွိေစရန္ ရင္းႏွီးေသာ ဒါယကာအိမ္တြင္ အပ္ႏွံထားရျခင္းမ်ိဳးပင္ ရွိပါသည္။
********************************************************************************

(ေမး) ( တိရစၧာန္ႏွင့္ မာဂဓဘာသာ)
အရွင္ဘုရား၊ တိရစၧာန္မ်ားအား မာဂဓဘာသာ (ပါဠိဘာသာ) ျဖင့္ ေျပာဆိုေခၚေ၀ၚလွ်င္ နားလည္ေၾကာင္း ေျပာၾကပါသည္။ သည္လိုဆိုလွ်င္ ပါဠိစကား တတ္ကၽြမ္းေသာ ဆရာေတာ္မ်ား တိရစၧာန္မ်ားႏွင့္ စကားေျပာဆိုႏိုင္ၾကပါလိမ့္မည္။ ဤသို႔ ေျပာဆိုသည္ဟုလည္း မၾကားဘူးပါ။ တိရစၧာန္တို႔ ပါဠိစကားကို ဘယ္လိုနားလည္ႏိုင္ပါသလဲ။
(ေခမာ-ကသာ)

(ေျဖ)
တိရစၧာန္မ်ား ပါဠိစကား နားလည္သည္ဟု မဆိုႏိုင္ပါ။ နားလည္ေၾကာင္း မည္သည့္က်မ္းဂန္မွာမွ အဆိုမရွိပါ။ သို႔ေသာ္ တစြန္းတစ ေခၚေ၀ၚမႈကို နားလည္ေၾကာင္းကား မွတ္သားရဘူးပါသည္။ (ေၾကာင္-မိန္၊ ၀က္-ေလ့၊ သိသာေရြ႔၊ ေစ့ေခၚဆင္မွာ ဘယ့္ေၾကာင့္နည္း)-ဟူေသာ စြယ္စံုေက်ာ္ထင္ အေျဖတြင္-
ေၾကာင္ကို မိန္မိန္ (ျမီျမီ) ဟု ေခၚျခင္းသည္ မီနသဒၵါ ငါးကို ဆိုသျဖင့္ ငါးငါး-ဟု အသံေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။
၀က္ကို ေလ့ေလ့-ဟု ေခၚျခင္းသည္ ယာဂုကဲ့သုိ႔ေသာ လ်က္ဖြယ္ကို လ်က္၍စားေသာ သတၱ၀ါျဖစ္၍ ေလယ်ေလယ် လ်က္လွည့္ လ်က္လွည့္-ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း။
ဆင္ကို ေစ့ေစ့-ဟု ေခၚျခင္းမွာ ေစ့၀ု ေစ့၀ု ဆန္ဆန္-ဟု အသံျပဳေခၚေ၀ၚျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းဆိုပါသည္။
ေခြးကို အို႔အို႔-ဟု ေခၚျခင္းမွာလည္း အ၀ဟရ၊ အ၀ဟရ မ်ိဳလွည့္ မ်ိဳလွည့္-ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း။
ၾကက္ကို တီတီ-ဟု ေခၚျခင္းသည္ ပိုမႊားတိရစၧာန္ကို စားတတ္ေသာ သတၱ၀ါျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ တီတီ ပိုးမႊား ပိုမႊား-ဟု အသံျပဳ ေခၚေ၀ၚျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။
က်ီးကို အန္း အန္း-ဟု အသံျပဳျခင္းသည္လည္း အႏၷ အႏၷ-ထမင္း ထမင္း-ဟု အသံျပဳေခၚေ၀ၚျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖဆိုထားပါသည္။

ဤသို႔ ေၾကာင္၊ ၀က္၊ ဆင္၊ ေခြး၊ ၾကက္၊ က်ီးတို႔အား ေခၚေ၀ၚေသာ ေ၀ါဟာရတို႔မွာ မာဂဓပါဠိစကားသက္မ်ား ျဖစ္၍ တိရစၧာန္တို႔ ပါဠိနားလည္သည္ဟု ဆိုျခင္းျဖစ္ဟန္ တူေပသည္။

( ျမတ္မဂၤလာ ၂၀၀၃-ခု မတ္လ )

No comments: