Tuesday, September 14, 2010

တိုင္းရင္းေဆး ႏွင့္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး

ၾသဂုတ္လ (ဝါေခါင္လ)
ဝါေခါင္လသည္ မိုးဥတုတြင္ပါဝင္ကာ မိုးမ်ားစြာရြာသြန္းတတ္ျပီး ျမစ္၊ ေခ်ာင္း၊ အင္း၊ အိုင္မ်ားတြင္ ေရျပည့္လွ်ံေသာလျဖစ္သည္။ ဝါတြင္း ၃-လ၏ အလယ္ေကာင္တြင္ တည္ရွိသျဖင့္ ဝါေခါင္လဟုလည္း တင္စားေခၚေဝၚၾကသည္။ ရာသီအားျဖင့္ သိဟ္ရာသီေခၚ၍ နကၡတ္အားျဖင့္ သရ၀ဏ္နကၡတ္စန္းယွဥ္သည္။ ရာသီပန္းအေနနဲ႔ ခတၱာပန္းမ်ား ေဝဆာစြာပြင့္ေသာလျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဝါေခါင္လဖြဲ႔တြင္-

ထက္အာကာ ဘံုစြန္းက
ေတာက္ထြန္းလို႔ထိန္ဝါ၊
သရ၀ဏ္ေရႊၾကယ္မင္း
လင္းတဲ့ခ်ိန္ခါ၊
ေလညင္းငယ္လာ
သိဟ္ရာသီမို႔
ရႈတိုင္းငယ္ ဘယ္ညာက၊
ပန္းခတၱာဝတ္မႈန္က်င္းတယ္
သင္းပ်ံ႔လႈိင္လို႔-ဟု
စာဖြဲ႔ခဲ့သည္ကို ဖတ္မွတ္ရဖူးပါသည္။
ေရွးေခတ္အခါက ရာသီပြဲေတာ္အျဖစ္ စာေရးတံမဲပြဲမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

တိုင္းရင္းေဆးအလိုအားျဖင့္ ဝါေခါင္လတြင္ အပုပ္ေဆာင္ကာ ဝါေယာခိုက္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ ျဖစ္တတ္ေသာေရာဂါေတြကေတာ့ ေခါင္းမူးေဝ ကိုက္ခဲျခင္း၊ ပ်ိဳ႔အန္ျခင္း၊ ႀကိဳ႔ထိုးျခင္း၊ အစာမေၾက ဝမ္းေဖာ၊ ဝမ္းေရာင္ျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္ပါသည္။
ဖန္၊ ခ်ိဳ၊ ေအး၊ ခါး ရသာရွိေသာဓာတ္စာမ်ား စားသံုးသင့္ျပီး အေအးစာ၊ အခ်ဳပ္စာမ်ား ေရွာင္ၾကဥ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ-မတည့္ေသာအစာေတြကေတာ့ မန္က်ည္းရြက္၊ မဲဇလီရြက္၊ ညံရြက္၊ သနပ္ရြက္၊ ကုန္းကန္စြန္းရြက္၊ ပီေလာရြက္၊ ဆီးျဖဴရြက္၊ ကင္းပံုရြက္၊ မုန္လာရြက္၊ မုန္ညင္းရြက္၊ ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္၊ ကင္ပြန္းရြက္၊ ေရႊဖရံုရြက္၊ ကန္႔ကလာ၊ ၾကက္ဟင္းခါးရြက္ စသည္တို႔အျပင္ ဘဲသား၊ ဝက္သား၊ ပုစြန္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ငါးအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ၾကက္ဥ၊ လိပ္ဥ၊ ဖြတ္ဥ၊ ကၽြဲႏို႔၊ ႏြားႏို႔၊ ဆိတ္ႏို႔ စသည္တို႔ျဖစ္ပါသည္။

စားသံုးသင့္ေသာ အစာေတြကေတာ့ ဆိတ္သား၊ သိုးသား၊ ႏြားသား၊ ၾကက္သား၊ ခ်ိဳးသား၊ ခါသား၊ ခိုသား၊ စာကေလးသား၊ ေခ်သား၊ သမင္သား၊ ယုန္သား စသည္တို႔အျပင္ ေရွာက္သီး၊ ေရွာက္ရြက္၊ ဒန္႔သလြန္ရြက္၊ ကုကၠိဳရြက္၊ ရဲယိုရြက္၊ ျမင္းခြါရြက္၊ ပိုးစာရြက္၊ ႀကိတ္မွန္ရြက္၊ လဲလူရြက္၊ ၾကာဟင္းရြက္၊ ထေနာင္းရြက္၊ ေၾကာင္ပန္းရြက္၊ သက္ရင္းႀကီးရြက္၊ ေခြးေတာက္ရြက္၊ ဂံုခါးရြက္၊ ပဲႀကီး၊ ကုလားပဲ၊ ပဲစင္းငံု၊ ဆိတ္သားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ မုန္႔မ်ား၊ ၾကက္သား၊ ႏြားသားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ မုန္႔မ်ား စားသံုးႏိုင္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ဓာတ္စာသေဘာ စားသံုးလိုပါက ၾကက္ဟင္းခါးသီး သို႔မဟုုတ္-ၾကက္ဟင္းခါးရြက္ျဖင့္ ပုစြန္ေရာ၍ ခ်က္စားႏိုင္ပါတယ္။ သံပုရာရည္၊ ေရွာက္ရည္မ်ား ေသာက္သံုးျပီး ေရွာက္သီးမ်ားလည္း သုပ္စားသင့္ပါတယ္။ အေနအထိုင္ အစားအေသာက္ဆင္ျခင္၍ ဉာဏ္ျဖင့္ယွဥ္ကာ သံုးေဆာင္သြားျခင္းျဖင့္ က်န္းမာၾကမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ေရွ႔ေဆာင္တင္ေဆြ
( ျမဝတီမဂၢဇင္း ၂၀၀၂-ခု ၾသဂုတ္လ)

No comments: