Friday, October 29, 2010

စိတ္ပ်ိဳ ကိုယ္ႏု နည္းလမ္း အစုစု

လွသည္ဟုဆိုလွ်င္ သေဘာမက်သူ ရွိမည္မဟုတ္ေခ်။ ႏုပ်ိဳသည္ဟု ဆိုလွ်င္လည္း အလားတူပင္ ျဖစ္ပါမည္။ အခ်ိဳ႔က စိတ္က်န္းမာမွ ကိုယ္က်န္းမာမည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ကိုယ္ မက်န္းမာသျဖင့္ စိတ္မခ်မ္းသာ ျဖစ္ရသူ တို႔လည္း ရွိၾကသည္။

အေျခခံအား္ျဖင့္ စိတ္က်န္းမာေရးသည္ အေရးႀကီးသည္။ ဦးစြာ စိတ္က်န္းမာေနရန္ လိုအပ္သည္။ ေသာကရွိသည့္အခါ အစာအိမ္ အနာသည္ ပိုဆိုးလာႏိုင္သည္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါသည္လည္း ပိုဆိုးလာႏိုင္သည္။ ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါသည္လည္း ေပၚလာႏိုင္သည္။ စိတ္လႈပ္ရွားရာမွ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ျမင့္တက္လာသည္။

လူတဦး၏ အေျပာအဆို အမူအရာ လႈပ္ရွားမႈတို႔သည္ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ေန႔စဥ္ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို ထိခိုက္လာသည့္အခါ စိတ္ေရာဂါ သံသယ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ စိတ္ေရာဂါစျဖစ္ခ်ိန္တြြင္ အအိပ္ အစား မမွန္ျခင္းျဖစ္ေလ့ရွိသည္။ ထို႔ေနာက္ ေန႔စဥ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ခၽြတ္ယြင္းလာသည္။ အမူအက်င့္မ်ား ေျပာင္းလဲလာေပသည္။

စိတ္က်ေရာဂါ၊ စိတ္ၾကြေရာဂါ၊ စိုးရိမ္စိတ္ လြန္ကဲသည့္ ေရာဂါ၊ ေၾကာက္စိတ္လြန္ကဲသည့္ ေရာဂါ စသည့္ စိတ္ေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔သည္ ေစာစီးစြာ ကုသမႈ ခံယူပါက ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္သည္။ အခ်ိဳ႔ ေရာဂါမ်ားမွာ တႀကိမ္ျဖစ္၍ ေပ်ာက္ကင္းခဲ့ေသာ္လည္း ျပန္ျဖစ္တတ္သည္။

စိတ္က်န္းမာေရးအတြက္ ဂရုျပဳသင့္ေသာ နည္းလမ္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။

(အိ္ပ္ေရး ၀ပါေစ)
ေန႔စဥ္ အခ်ိန္မွန္မွန္ အိပ္ျခင္း အေလ့ကို ထိန္းသိမ္းသြားရန္ လိုအပ္သည္။ တေန႔လွ်င္ အိပ္ခ်ိန္ ေျခာက္နာရီမွ ရွစ္နာရီအထိ ရွိသင့္သည္။ ေန႔လယ္ပိုင္းတြင္ နာရီ၀က္ခန္႔ ေခတၱ နားေနအိပ္စက္ျခင္းက အက်ိဳးျဖစ္ထြန္း ေစသည္။ မအိပ္မီ ေတြးေတာျခင္း၊ ေကာ္ဖီေသာက္ျခင္း စသည္တို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္သင့္သည္။ တီဗီၾကည့္ျခင္း၊ စာဖတ္ျခင္းတို႔က အိပ္ခ်င္စိတ္ကို အားေပးတတ္သည္။

(စိတ္ညစ္စရာ မေတြးပါနဲ႔)
စိတ္ညစ္စရာမ်ားကို ေတြးေနတတ္သည့္ အခ်ိန္မ်ားရွိပါသည္။ မေတြးရန္ ႀကိဳးစားေသာ္လည္း ခက္ခဲမႈ ရွိသည္။ အေတြးေနာက္တြင္ ေသာက၏ ဖိစီးမႈကို ခံစားရျပန္သည္။
စိတ္ညစ္စရာမ်ားကို မေတြးမိေစရန္ အခ်ိန္မေပးဖို႔ လိုအပ္သည္။ တေန႔တာလံုး ကိုယ့္အလုပ္နဲ႔ကိုယ္ မအားလပ္လွ်င္ စိတ္ညစ္စရာမ်ားကို ေတြးမိမည္ မဟုတ္ေခ်။ အစာစားခ်ိန္၊ အလုပ္လုပ္ခ်ိန္၊ အိပ္ခ်ိန္ စသျဖင့္ အခ်ိန္ကို အကြက္ေစ့စြာ အသံုးျပဳမည္ဆိုလွ်င္ စိတ္ညစ္ရန္ အခ်ိန္ ရွိေတာ့မည္ မဟုတ္ေခ်။

(အာဟာရျဖစ္ေအာင္ စားပါ)
ပရိုတင္း၊ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္၊ အဆီ၊ ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္တို႔ စံုညီစြာ မွ်မွ်တတ ပါရွိသည့္ အာဟာရ ျဖစ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ားကို စားသံုးသင့္သည္။
အဆီမ်ားေသာ အစားအစာတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး၀လံတို႔ကို မ်ားမ်ား စားေသာက္သင့္သည္။
အသား၊ ငါးတို႔က ပရိုတင္းဓာတ္ကို ျဖည့္တင္းေပးသည္။

( ေဒါသကို ထိန္းပါ)
ေဒါသ ထြက္လြယ္သူတဦး ျဖစ္ေနသလားဟု ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆန္းစစ္ၾကည့္သင့္သည္။ ေဒါသထြက္လွ်င္ သာမန္ထက္ ပို-မပိုက္ိုလည္း ဂရုျပဳရန္ လိုအပ္သည္။ ေဒါသ ေျပေပ်ာက္မႈ မရွိရာမွ ေသာကေ၀ဒနာကိုပါ ခံစားရလာႏိုင္သည္။ ေဒါသကို ေလ်ာ့ေစရန္ ႀကိဳးစားရာမွ လြဲမွားေသာ ျပဳမူမႈမ်ားကလည္း ဆိုးက်ိဳးကိုသာ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။

ျဖစ္ပ်က္မႈအေပၚ သေဘာေပါက္ လက္ခံႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားျပီး ေဒါသ မထြက္မိေစရန္ ႀကိဳးစားသင့္ပါသည္။

(ကို္ယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ ျပဳပါ)
အခ်ိန္မရ၍ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မျပဳႏိုင္ပါဟု ဆိုလာသူ မ်ားစြာ ရွိပါသည္။ အခ်ိန္ေပးျပီး လမ္းထြက္ေလွ်ာက္ျခင္း၊ ေျပးျခင္း၊ စက္ဘီးစီးျခင္းတို႔ကို မဆိုလိုေခ်။
လူတိုင္းအတြက္ အခ်ိန္ေပးစရာ မလိုလွဘဲ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမွာ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းက ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ေသြးလွည့္ပတ္မႈ၊ အသက္ရွဴသြင္းမႈ စသည္တို႔ကို ေကာင္းမြန္ေစသည္။ ေန႔စဥ္ နာရီ၀က္ခန္႔ လမ္းေလွ်ာက္သင့္သည္။
တံျမက္စည္း လွည္းျခင္း၊ သစ္ပင္ ေရေလာင္းျခင္း၊ အမႈိက္ ရွင္းလင္းျခင္း စသည့္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ တို႔ကလည္း က်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳပါသည္။

( ေန႔စဥ္ ပံုမွန္ အလုပ္လုပ္ပါ )
ေန႔စဥ္ ျပဳလုပ္ေနက် လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို အခ်ိန္မွန္မွန္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ တခါတရံ ပ်က္ကြက္မႈမ်ိုဳးမွာ အေၾကာင္းမဟုတ္ေခ်။
လုပ္ေဆာင္ေနက် အလုပ္ ပ်က္ကြက္ပါက အက်ိဳးဆက္မ်ား ေပၚလာႏိုင္သည္။ အစားထိုးစရာ အလုပ္မရွိပါက အားလပ္ခ်ိန္ ျဖစ္သြားျပီး မေကာင္းေသာ အေတြး၊ အျပဳအမူတို႔က အစားထိုး ၀င္ေရာက္ေနရာယူလာႏိုင္သည္။

( ေဆးလိပ္၊ အရက္၊ စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ အိပ္ေဆး ေရွာင္ပါ)
ေဆးလိပ္ႏွင့္အရက္တို႔သည္ ခႏၶာကိုယ္ရွိ ေသြးေၾကာမ်ားကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစႏိုင္သည္။ စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ အိပ္ေဆးတို႔သည္ ဇီ၀ကမၼ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္။ အိပ္မေပ်ာ္သည့္အခါ အိပ္ေဆးကို စတင္စမ္းသပ္ ေသာက္သံုးသည့္အေလ့ကို ေရွာင္ၾကည္သင့္သည္။ အိပ္ေပ်ာ္ေစရန္ နည္းလမ္းမ်ားကိုသာ လို္က္နာ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည္။

(ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ေပ်ာ္ေမြ႔ေအာင္ ေနပါ)
မိသားစုအတြင္း၊ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ေျပာဆိုေနထို္င္မႈတြင္ အဆင္ေျပ၍ ေပ်ာ္ေမြ႔ေသာ ဘ၀ကို ရယူႏိုင္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
မသင့္မတင့္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ စိတ္ခ်မ္းေျမ့မႈကို ရရွိႏိုင္မည္မဟုတ္ေခ်။ လို္က္ေလ်ာညီေထြမႈ ရွိစြာ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးမွာ အဓိကက်ပါသည္။
မေကာင္းေသာ ပတ္၀န္းက်င္အား ကနဦးကပင္ ဖယ္ခြာရမည္ ျဖစ္သည္။ ေကာင္းသည့္ ပတ္၀န္းက်င္အား ဆက္လက္ထိမ္းသိန္းထားရန္ လိုအပ္သည္။

(ပြင့္လင္းမႈ ရွ္ိပါေစ)
အရာရာတြင္ လွ်ိဳ႔၀ွက္ သိုသိပ္မထားသင့္ေခ်၊ မ်က္ရည္က်ျခင္းသည္ ခံစားရမႈကို သက္သာေစသည္ဟု ဆိုၾကသည္။
မိမိ ခံစားခ်က္ကို အျခားသူတဦးအား ေျပာလိုက္ရလွ်င္ ခံစားရမႈ သက္သာသြားသည္မွာ အမွန္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ သူ႔ထံမွ အၾကံေကာင္း၊ ဉာဏ္ေကာင္းမ်ားကိုလည္း ရရွိႏိုင္ပါေသးသည္။
အုံ႔ပံုးအျဖစ္ ထားျခင္းက ႀကိတ္မွိတ္ခံစားမႈသာ ျဖစ္၍ အက်ိဳးမရွိလွေခ်။

(ေပ်ာ္ေပ်ာ္ ရႊင္ရႊင္ ေနပါ)
အေပ်ာ္အပါးကို လိုက္စားျခင္းသည္ မေကာင္းေခ်၊ သို႔ေသာ္ စိတ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ထားျပီး ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ေနထိုင္ျခင္းက စိတ္က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျပဳပါသည္။
ရယ္ေသာသူသည္ အသက္ ရွည္သည္-ဟု ဆိုၾကပါသည္။ ရယ္ေမာ၍ ေပ်ာ္ရႊင္ႏိုင္သည္။ မရယ္ေမာေသာ္လည္း ေပ်ာ္ရႊင္ ခ်မ္းေျမ့မႈ ရရွိႏိုင္ပါသည္။
ေပ်ာ္ရႊင္မႈရွိသည့္အခါ ေသာကကင္းေ၀းျပီး စိတ္ဖိစီးမႈလည္း မရွိသျဖင့္ သာယာေသာဘ၀ကို ရရွိႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

(တရားဘာ၀နာ ပြားပါ)
ကမၼ႒ာန္း ထိုင္ျခင္း၊ ဘာ၀နာ ပြားျခင္းတို႔က စိတ္တည္ျငိမ္မႈရွိေစသည္။ ၀မ္းသာစရာ၊ ၀မ္းနည္းစရာတို႔ကို ေတြ႔ၾကံဳရလွ်င္ ခံႏိုင္ရည္ ရွိေစသည္။
စိတ္ တည္ျငိမ္မႈမွသည္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း၊ အသက္ရွဴႏႈန္းတို႔ ပံုမွန္ျဖစ္ေစသည္။ တရားထိုင္ျခင္းျဖင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ ႏွလံုးေရာဂါတို႔ ျဖစ္ပြားမႈကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္သည္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့သည္။

ေဒါက္တာ ေအာင္သန္း
(အပ်ိဳစင္ ၂၀၀၄-ဧျပီလ)

No comments: