Saturday, October 30, 2010

အမ်ိဳးသမီး ႏွင့္ သားအိမ္က်ျခင္း ျပႆနာ

သားအိမ္က်ျခင္းသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အသက္ႀကီးလာေသာအခါ ၾကံဳေတြ႔ရတတ္သည့္ ျပႆနာတရပ္ ျဖစ္သည္။ အသက္ မႀကီးလွေသးေသာ္လည္း အခ်ိဳ႔ေသာအေၾကာင္းတရားမ်ားေၾကာင့္လည္း သားအိမ္က်ျခင္း ျဖစ္တတ္ေလသည္။ ေရာဂါအေျခအေန အႏုအရင့္ေပၚ မူနည္၍ ကုထံုးမ်ားလည္း ကြဲျပားျခားနားေလသည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဆိုလွ်င္ အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရေသာ ေရာဂါေတာ့ မဟုတ္ေပ။ သို႔ေသာ္ ထိေရာက္မွန္ကန္ေသာ ကုသမႈ ခံယူရန္ေတာ့ လိုအပ္ေလသည္။

(သားအိမ္က် ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိသူမ်ား)
-ေမြးရာပါ သားအိမ္ေဘးရွိ ၾကြက္သားအားေပ်ာ့သူမ်ား၊ မိန္းမကိုယ္ နံရံႏွင့္ ေဘးဘက္အားေပ်ာ့သူမ်ား။
-ကေလး ခဏခဏ ေမြးသူမ်ား။
-ကေလးေမြးရ ခက္၍ ေမြးခ်ိန္ ၾကာရွည္ေနသူမ်ားႏွင့္ သားအိမ္ကို ဖိတြန္း၍ ကေလးေမြးသူမ်ား။
-ေရာဂါ တခုခုေၾကာင့္ ခြဲစိတ္၍ သားအိမ္ ထုတ္ထားရာမွ ခ်န္ထားေသာ မိန္းမကိုယ္ ကၽြံက်ျခင္း။
-ေသြးဆံုးျပီးခ်ိန္ သားအိမ္ၾကြက္သားမ်ား အားေပ်ာ့လာျခင္း။
-သားအိမ္ႏွင့္ သားအိမ္ေခါင္း မိန္းမကိုယ္တို႔တြင္ ကေလးေမြးစဥ္က ထိခိုက္မႈ ရွိခဲ့ျခင္း။
-မ်ိဳးရိုးရွိျခင္း။

(သားအိမ္က် ေရာဂါျဖစ္ေစဖို႔ တြန္းအားေပးေသာ အေျခအေနမ်ား)
-ရက္ရွည္ၾကာစြာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း။
-အေလးအပင္ မ,ျခင္း။
-မၾကာခဏ ၀မ္းခ်ဳပ္ေလ့ ရွိျခင္း။
-သားအိမ္တြင္ အသားလံုး ရွိျခင္း၊ (Myoma)
-ကေလး ေမြးျပီးေနာက္ သားအိမ္က်ဳံ႔အား မေကာင္းျခင္း။
-သားအိမ္ေခါင္းတြင္ အညႇာပါေသာ အလံုးျဖစ္ျခင္း (Large cervical polyp)/

(သားအိမ္က်ျခင္း -Uterine Prolapse)
ပထမအဆင့္-သားအိမ္ေခါင္း (cervix) သည္ မိန္းမကိုယ္ အတြင္းပိုင္း၌သာ ရွိေသးျခင္း။
ဒုတိယအဆင့္-သားအိမ္ေခါင္းသည္ မိန္းမကိုယ္ အျပင္သို႔ ေရာက္လာျခင္း။
တတိယအဆင့္-သားအိမ္(uterus) တခုလံုး မိန္းမကိုယ္ (vagina) ၏ အျပင္သို႔ ေရာက္လာျခင္း။

(မိန္းမကိုယ္ ကၽြံက်ျခင္း-Vaginal Prolapse)
-မိန္းမကိုယ္၏ ေရွ႔ဘက္နံရံ ကၽြံက်ျခင္းတြင္ Cystocoele ဟုေခၚေသာ ဆီးအိမ္ ကၽြံက်ျခင္း၊ Urethrocoele ဟုေခၚေသာ ဆီးျပြန္လမ္းေၾကာင္း ကၽြံက်ျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္သည္။
-မိန္းမကိုယ္ ေနာက္ဘက္ နံရံမွ ကၽြံက်ျခင္းတြင္ Enterocoele ဟုေခၚေသာ ကိုယ္တြင္းေခါင္း (Pouch of Douglas) မွ တဆင့္ အူႏွင့္ အူေဘး အေမွးမ်ား ကၽြံက်ျခင္း၊ Rectocoele ဟုေခၚေသာ အစာေဟာင္းအိမ္နံရံ ကၽြံက်ျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

(ေရာဂါလကၡဏာမ်ား)
-မိန္းမကိုယ္ထဲတြင္ အရာ၀တၳဳ တခုခု ရွိေနသလို တစ္ဆို႔ဆို႔ ျဖစ္ေနျခင္း။
-မတ္တတ္ ရပ္လိုက္လွ်င္ မိန္းမကိုယ္တြင္းမွ တခုခု က်ဆင္းလာသလို ခံစားရျခင္း။
-၀မ္းဗိုက္ ေအာက္ပိုင္းႏွင့္ သားအိမ္ေနရာတို႔၌ တခုခု ဆြဲခ်ေနသလို သရိုးသရီ ျဖစ္ေနျခင္း ကေလးေမြးသလို ညႇစ္ခ်င္ျခင္း။
-ဆီး ခဏ ခဏ သြားျခင္း၊ ဆီးကုန္ေအာင္ သြားရခက္ျခင္း၊ ဆီးက်န္သလို ခံစားရျခင္း၊ ဆီးက်င္ျခင္း၊ ဆီးမထိန္းႏိုင္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးလွ်င္ႏွင့္ ဟက္ဟက္ပက္ပက္ ရယ္ေမာလွ်င္ ဆီးထြက္က်ျခင္း။
-၀မ္းသြားရာတြင္ မစင္ မကုန္သကဲ့သို႔ ခံစားရျခင္း။
-ခါးနာျခင္း။
-မိန္းမကိုယ္မွ အျဖဴဆင္းျခင္း၊ ညိဳပုပ္ေသာ အက်ိအခၽြဲ ဆင္းျခင္း၊ ေသြးေရာင္ပါေသာ အက်ိအခၽြဲ ဆင္းျခင္း။
-အမ်ိဳးသားႏွင့္ ဆက္ဆံရာတြင္ အခက္အခဲ ရွိျခင္း။
-ေရာဂါ ရင့္လာလွ်င္ အသားလံုး တခု မိန္းမကိုယ္မွ တြဲလြဲ ထြက္လာျခင္း။

(မိန္းမကိုယ္ႏွင့္ အတြင္းပိုင္း၌ စစ္ေဆးျခင္း)
ဆရာ၀န္မွ လိုအပ္သလို စစ္ေဆးေပး၍ သားအိမ္ကၽြံက်ျခင္း အဆင့္၊ မိန္းမကိုယ္ အေရွ႔ အေနာက္ဘက္မွ ကၽြံက်ျခင္းတို႔ကို ခြဲျခား စစ္ေဆးမည္ ျဖစ္သည္။ မိန္းမကိုယ္ထဲသို႔ စစ္ေဆးရမည္ ျဖစ္သလို စအိုတြင္းသို႔လည္း (လိုအပ္လွ်င္) စစ္ေဆးမည္ ျဖစ္ေလသည္။

(အခ်ိန္မီ ကုသမႈ မခံယူလွ်င္ ႀကံဳေတြ႔ရမည့္ ျပႆနာမ်ား)
(၁) Keratinization ေခၚ သားအိမ္သည္ မိန္းမကိုယ္၏ ျပင္ပ၌ ၾကာရွည္စြာ ထြက္က်ေနသျဖင့္ ပြတ္တိုက္မိရာမွ ျပင္ပေလ ထိေတြ႔လာရာမွ မာၾကမ္းလာျခင္း၊ မ်က္ႏွာျပင္ ထူ၍ ေျခာက္ေသြ႔လာျခင္း၊ ညိဳမည္းလာျခင္း။
(၂) Decubitus Ulcer ေခၚ အနာျဖစ္လာျခင္း။
(၃) သားအိမ္ေခါင္း နံရံ ထူပိန္းလာျခင္း။
(၄) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ရာမွ ေက်ာက္ကပ္ ေရ၀င္ျခင္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ေရ၀င္ျခင္း။
(၅) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္ျခင္း။
(၆) အမ်ိဳးသားႏွင့္ ဆက္ဆံရာတြင္ အခက္အခဲ ရွိျခင္း၊ နာက်င္ေရာင္ရမ္းျခင္း။

(သားအိမ္က်ျခင္း အတြက္ ကုသနည္းမ်ား)
သားအိမ္က်ျခင္း ကုသနည္း အေထြေထြ ရွိေလသည္။ မည္သည့္ ကုသနည္းျဖင့္ ကုသသင့္သည္ကို ဆရာ၀န္မွ ေရြးခ်ယ္ေပးမည္ ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသမီး၏ အသက္အရြယ္၊ သားသမီး ထပ္ယူဖို႔ ဆႏၵ ရွိ-မရွိ၊ ေရာဂါ အႏု-အရင့္၊ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း လို္က္နာႏိုင္မႈ၊ ခြဲစိတ္ဖို႔ က်န္းမာေရး အေျခအေန fit ျဖစ္-မျဖစ္ စသည့္ အခ်က္မ်ားေပၚ မူတည္၍ သင့္ေလ်ာ္သလို ေရြးခ်ယ္ ကုသေပမည္ ျဖစ္ေလသည္။ ကုသနည္းမ်ားမွာ-
(၁) သားအိမ္ ေအာက္ဘက္ရွိ ၾကြက္သားမ်ား ၾကံ႔ခိုင္လာေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္း။
(၂) Pessary Trealment-သားအိမ္ကို မူလေနရာသို႔ ျပန္ထား၍ ထပ္မံ ထြက္က်မလာေအာင္ ကြင္းကေလး စြပ္ေပးထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ ယာယီ ကုသမႈသာ ျဖစ္သည္။ ကြင္းကေလးကို ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားသည့္ အခ်ိန္တြင္ အသစ္ လဲလွယ္ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။
(၃) ခြဲစိတ္ကုသျခင္း။
-Anterior corporrhaphy-မိန္းမကိုယ္ အေရွ႔ဘက္ နံရံ ကၽြံက်လွ်င္ဤနည္းျဖင့္ ခြဲစိတ္ကုသမည္ ျဖစ္သည္။
-Posterior colpoperineorrhaphy-မိန္းမကိုယ္ အေနာက္ဘက္နံရံ ကၽြံက်ျပီး perineal body တြင္ စုတ္ျပဲမႈပါ ပူးတြဲ ရွိေနလွ်င္ ဤနည္းျဖင့္ ကုသႏိုင္သည္။
-Repair of enterocoele-မိန္းမကိုယ္ ေနာက္ဘက္နံရံ ကၽြံက်၍ အူႏွင့္ အူေဘး အေျမႇးပါးမ်ား တြဲက်မႈရွိပါက ဤနည္းျဖင့္ ကုသမည္ ျဖစ္သည္။
-Vaginal hysterectomy-သားအိမ္ထုတ္၍ ကုသမည္ ျဖစ္သည္။
-Manchester poeration-မီးယပ္သားဖြား ဆရာ၀န္မွ ခြဲစတ္ကုသေပးမည္ ျဖစ္သည္။

(ကုသမႈ ခံယူျပီးေနာက္ အမ်ိဳးသမီးမွ လိုက္နာသင့္သည္မ်ား)
-၀မ္းခ်ဳပ္ မခံရ။
-အလြန္အမင္း ေခ်ာင္းမဆိုးရ။
-အေလးအပင္ မမ,ရ။
-ၾကာရွည္စြာ ေဆာင့္ေၾကာင့္ မထိုင္ရ။
-အမ်ိဳးသားႏွင့္ ေျခာက္ပတ္မွ် မဆက္ဆံရ။
-သားအိမ္တြင္း Pessary ထည့္ထားသူမ်ားတြင္ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားသည့္အခ်ိန္တြင္ လဲလွယ္ရန္။
-မိန္းမကိုယ္ သန္႔ရွင္းစြာ ထားရန္။
သို႔ျဖစ္ရာ သားအိမ္က်ျခင္းသည္ ကုသ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ေသာ ေရာဂါတခု ျဖစ္သျဖင့္ လိုအပ္သလို ကုသမႈ ခံယူသင့္ေပသည္။

ေဒါက္တာ ဆုအိထိုက္
(အပ်ိဳစင္ ၂၀၀၄-ခု ဧျပီလ)

No comments: