Thursday, October 7, 2010

ေကာင္းေကာင္း မအိပ္တဲ့ ကေလး၊ ေကာင္းေကာင္း မအိပ္ရတဲ့ အေမ။

ခုတေလာ အတိုင္ပင္ခံဆရာ၀န္တေယာက္ ကေလးက်န္းမာေရးေဆာင္းပါးေတြ သိပ္မေရးျဖစ္ဘဲ ကေလးဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ေဆာင္းပါးေတြခ်ည္း ဆက္တိုက္ေရးျဖစ္ေနသည္။ ေရာဂါေတြအေၾကာင္းက ၂၀၀၁-ခုႏွစ္ေလာက္စ၍ အာေရာဂ်ံ၊ နကၡတၱေရာင္ျခည္တို႔တြင္ ေရးသည္မွစလိုက္လွ်င္ ေတာ္ေတာ္ေရးျပီးေနတာလည္း ပါသည္။ ငယ္သူငယ္ခ်င္း USA မွ ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္တဦးက ဖြ႔ံျဖိဳးမႈဆိုင္ရာ စာေကာင္းေပေကာင္းကေလးေတြ ပို႔ေပးေနတာလည္း ပါသည္။ အဓိကကေတာ့ ဘယ္သူမွ သိပ္မေရးျဖစ္ေသာ ကြက္လပ္ကို ျဖည့္ခ်င္တာပါ။ သည္ေတာ့ Wellness. Family. Porfect ႏွင့္ ကလ်ာတို႔တြင္ ခုေနာက္ပိုင္းေရးေသာ ေဆာင္းပါးမ်ားမွာ ဖြ႔ံျဖိဳးမႈဆိုင္ရာခ်ည့္သာ ျဖစ္ေနသည္။

(မအိပ္ရတဲ့ အေမ(+အေဖ)
ရင္ေသြးကေလး ရခါစကေတာ့ ေပ်ာ္လို႔ရႊင္လို႔ေပါ့။ ကေလးမ်က္ႏွာကေလးကို တစိမ့္စိမ့္ ငံ႔ုၾကည့္ေနမိသည္မွာ ထမင္းဆာတာလည္း သတိမရ။ အိပ္ရမွာလည္း သတိမရ။ ေတာ္ေတာ္အအိပ္ႀကီးေသာ သေကာင့္သား (သို႔) သေကာင့္သမီးကေလးကို ႏႈိးပင္ႏႈိးလိုက္ခ်င္ေသးေတာ့။

တပါတ္ကေန ႏွစ္ပါတ္၊ ႏွစ္ပါတ္ကေန သံုးပါတ္ ျဖစ္လာေတာ့ သည္အေမ အသစ္စက္စက္ကေလး ခါတိုင္းထက္ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ ပို၍ အိပ္ပ်က္ေနသည္ကို ရိပ္မိစျပဳလာပါျပီ။ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္၍ ေခါင္းကအံုခဲ့လာပါျပီ။ အပ်ိဳတုန္းကလို (ကေလးမရွိခင္တုန္းကလို) လွဲခ်၍ တခ်ီတေမာင္း အၾကာႀကီး ႏႈိးမယ့္လူမရွိဘဲ အိပ္ခ်လိုက္ခ်င္ လိုက္တာဟု ျမည္တြန္ေတာက္တီးစ ျပဳလာပါျပီ။
(သည္ေဆာင္းပါးက သည္အေမကေလးႏွင့္ တခါတရံ အေဖကေလးကိုပါ ကူညီရန္ ရည္ရြယ္၍ ေရးပါသည္)။

(ေမြးကင္းစကေလး ဘယ္လိုအိပ္ပါသလဲ)
ေမြးကင္းစကေလး၏ အိပ္စက္ျခင္းႏွင့္ ကေလးႀကီး၊ သို႔မဟုတ္-လူႀကီးအိပ္စက္ျခင္း မတူညီပါ။ ဒါကို သေဘာေပါက္ရန္မွာ လူတဦး အိပ္ေပ်ာ္ေနခ်ိန္တြင္ အိပ္စက္ျခင္း ႏွစ္မ်ဳိးရွိေၾကာင္းကို အရင္သေဘာေပါက္မွ ျဖစ္ပါမည္။

၁။ မ်က္ခြံေအာက္တြင္ မ်က္လံုး လႈပ္ရွားမႈရွိေသာ အိပ္စက္ျခင္း (Rem Sleep)
ထိုကဲ့သို႔ အိပ္စက္ေနစဥ္အတြင္းတြင္ အိပ္မက္မက္ေနတတ္ပါသည္။ ႏိုးလာလွ်င္ မွတ္မိသည္လည္း ရွိမည္။ မမွတ္မိသည္လည္း ရွိမည္။ ဆိုလိုတာက လူက ႏိုးႏိုးၾကားၾကား ျဖစ္ေနမည္။ လွိမ့္မည္။ စန္႔မည္။ အသံထြက္မည္။ ကေလးဆိုလွ်င္ တျပြတ္ျပြတ္ ႏႈတ္ခမ္းခ်ည့္ပဲ စို႔ေနတတ္ေသးသည္။ လူႀကီးမ်ားတြင္ေတာ့ သည္လိုအိပ္စက္ ျခင္းမ်ိဳးကို သန္းေခါင္ေနာက္ပိုင္း မိုးလင္းခါနီးအခ်ိန္တြင္ ေတြ႔ရတတ္ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အိပ္မက္ မက္ပါက ထိုအခ်ိန္တြင္ မက္တတ္ၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

၂။ မ်က္ခြံေအာက္တြင္ မ်က္လံုးလႈပ္ရွားမႈမရွိေသာ အိပ္စက္ျခင္း (Non-Rem Sleep)
သည္လိုအိ္ပ္စက္ေနခ်ိန္တြင္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ကလည္း အျပည့္အ၀ အနားယူေနမည္။ ၾကြက္သားလႈပ္ရွားမႈလည္း နည္းသည္။ ႏွစ္ျခိဳက္စြာ အိပ္ေမာက်ေနသည့္ အခ်ိန္ဆိုပါေတာ့။ လူႀကီးမ်ားက ညဦးပိုင္းမွစ၍ သည္လိုအိပ္ေပ်ာ္ေလ့ရွိၾကသည္။

ဒီႏွစ္မ်ိဳးကို ရွင္းျပေနရသည္က အေၾကာင္းရွိသည္။ လူႀကီးမ်ားသည္ အိပ္ခ်ိန္၏ ၂၅%တြင္သာ ပထမအိပ္စက္ျခင္း (မ်က္လံုးလႈပ္ရွား၍) အမ်ိဳးအစားႏွင့္ အိပ္စက္ၾကေသာ္လည္း ေမြးကင္းစ ကေလးမ်ားသည္ကား ထိုအမ်ိဳးအစားႏွင့္ သူတို႔အိပ္ခ်ိန္၏ ၅၀-မွ ၈၀% ကို ကုန္လြန္ေစတတ္ေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္၍ပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ သူတို႔ကေလးေတြသည္ အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္တြင္ပင္ အသံထြက္ၾကလိမ့္မည္။ လႈပ္ရွားၾကလိမ့္မည္။ ကန္ေက်ာက္ၾကလိမ့္မည္။ ဒါေတြ ၾကားရတိုင္း ေတြ႔ရတိုင္း ကိုယ့္ကေလးႏိုးသြားျပီဟု မထင္ပါနဲ႔။
ျပီးေတာ့ အိပ္စက္သည္ဆိုတာက တဆက္တည္း ျဖစ္ေနေသာ ျဖစ္စဥ္မဟုတ္။ နည္းနည္းကေလး ႏိုးလာလိုက္၊ ျပန္အိပ္္ေမာက်သြားလိုက္ စသျဖင့္ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေနျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ လူႀကီးေတြကေတာ့ ဒုတိယ အမ်ိဳးအစား အိပ္ေမာက်ျခင္းေပါင္းမ်ားစြာကို ညဦးပိုင္းတြင္ ဆက္တိုက္ ခံစားျပီး မနက္မိုးလင္းခါနီးမွ မ်က္လံုးလႈပ္ေသာ ပထမအမ်ိဳးအစားထဲသို႔ ၀င္သည္။ ေမြးကင္းစ ကေလးေတြကေတာ့ ပထမအမ်ိဳးအစားႏွင့္ ဒုတိယအမ်ိဳးအစား တခ်ိန္လံုး စဥ္ဆက္မျပတ္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚေနၾကသည္။

သည္ၾကားထဲမွာ လူႀကီးေတြက နည္းနည္းျပန္ႏိုးလိုက္၊ ျပန္တခါ အိပ္ေမာက်လိုက္ကို တနာရီခြဲတခါမွ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေမြးကင္းစကေလးကေတာ့ တနာရီ တခါျဖစ္ေနေလသည္။ လူႀကီးလို ျဖစ္ဖို႔က လႏွင့္ခ်ီ ၾကာပါသည္။
ဆိုလိုသည္က ေမြးကင္းစကေလးသည္ တနာရီတခါေလာက္ေတာ့ နည္းနည္းႏိုးလာတတ္သည္။ သူ႔ဟာသူ ထားလိုက္ပါ။ သြားမကလိပါနဲ႔။ သူ႔ဟာသူျပန္အိပ္သြားပါလိမ့္မည္။ သြားကလိလိုက္လို႔ တကယ္ႏိုးသြား လွ်င္ေတာ့ ကိုယ့္တာ၀န္ေပါ့။

Circadian Rhythm ဆိုတာ ရွိေသးသည္။ ေန႔ႏွင့္ည ခြဲသိျခင္းပဲဆိုပါစို႔။ ဒါက Melatonin ဟုေခၚေသာ ေဟာ္မုန္းေပၚမွာ မူတည္သည္။ သည္ေဟာ္မုန္းက အလင္းေရာင္ႏွင့္ အထိအေတြ႔ေပၚမွာ မူတည္၍ ေျပာင္းလဲသည္။ မိခင္၀မ္းထဲမွာ ရွိတုန္းကေတာ့ မိခင္၏ Melatonin Level ေၾကာင့္ ကေလးက ေန႔-ည အိပ္ခ်ိန္နည္းနည္းမွန္သည္။ ေမြးလာေသာ ေန႔-ညကို သူ႔ဟာသူ သိရေတာ့မည္။ အေမွာင္ထဲမွာ ၉-လ ေနခဲ့ရေသာ ကေလးအတြက္ ေန႔-ည ခြဲသိဖို႔ ရက္သတၱပါတ္ အနည္းငယ္လိုမည္မွာ မဆန္းပါ။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း တခ်ိဳ႔ေမြးကင္းစ ကေလးမ်ား မနက္ပိုင္းတြင္ အိပ္အိပ္ေနျပီး (လူႀကီးအိပ္ခ်င္သည့္) ညပိုင္းက်ေတာ့ ႏိုးႏိုးေနတတ္ပါသည္။ ေန႔ႏွင့္ည မွားေနၾကသည္ ဆိုပါစို႔။

(ေန႔ႏွင့္ည မွားေနလွ်င္ ဘာလုပ္ရမည္လဲ-)
ေမြးျပီး ၃-၄ ပါတ္အတြင္းေတာ့ သည္းခံရံုသာ ရွိပါသည္။ သည္ေနာက္ပိုင္းေတာ့ နည္းနည္း အေလ့အက်င့္ေပး၍ ရလာသည္။ ေန႔ပိုင္းတြင္ အိပ္ခ်ိန္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ နည္းေအာင္ သူ႔ကို ျမဴေပး၍ ရပါသည္။ စကားေျပာေပးပါ။ သူႏိုးေနလွ်င္ သူႏွင့္ ကစားပါ။ညပိုင္းတြင္ေတာ့ ဒါေတြ မလုပ္ပါႏွင့္ မီးပိတ္ထားပါ။ (လိုအပ္မွဖြင့္ပါ)။ ကေလးႏိုးေနလွ်င္လည္း ေမွာင္ထဲတြင္ သူ႔ဘာသာသူ ကစားေနပါေစ။ ကိုယ္ပါ၀င္ မကစားႏွင့္။

( ေမြးကင္းစ ကေလးတေယာက္ တေန႔လွ်င္ ဘယ္ႏွနာရီခန္႔ အိပ္ပါသလဲ)
၁၆-နာရီမွ ၁၈-နာရီခန္႔ အိပ္ပါသည္။
ဒါဆိုရင္ ေအးေဆးပဲ-ဟု အေျပာမေစာပါနဲ႔ဦး။ သူတို႔ အဲသည္ ၁၆-မွ ၁၈-နာရီကို ဆက္တိုက္မအိပ္ၾကပါ။ အိပ္လို႔လည္း မျဖစ္ပါ။ အနည္းဆံုး ေလးနာရီတခါေလာက္ ႏို႔စို႔ရန္ လိုအပ္ပါေသးသည္။ သည္ေတာ့ သင့္ကေလး-က ေလးနာရီတခါထျပီး တေန႔ကို ၆-ခါခြဲ၍ အိပ္ေပလိမ့္မည္။

ေကာင္းတာကေတာ့ ေန႔ပိုင္းမွာ ၃-နာရီခြဲတခါေလာက္ ႏိုး၍ ႏို႔တိုက္ေပါ့။ ၇-နာရီ ၈-နာရီ ေပးအိပ္လိုက္မိလွ်င္ေတာ့ ႏိုးလာခ်ိန္တြင္ သူအလြန္အမင္း ဆာေနမည္သာမက ညဘက္တြင္လည္း မအိပ္ဘဲ ဒုကၡေပးေပလိမ့္္မည္။
ညဘက္တြင္လည္း ငါးနာရီတခါေတာ့ အနည္းဆံုးႏိုးေပးရန္လိုပါသည္။ သူကလည္း ႏို႔စို႔ရန္ လိုသလို မိခင္ႏို႔ကလည္း သူမွန္မွန္စို႔ေပးမွ ထြက္ပါသည္။

မိခင္အိပ္ေရး၀ရန္ အလြယ္ဆံုးနည္းမွာေတာ့ ကေလးအိပ္ခ်ိန္ႏွင့္ကိုက္၍ လိုက္အိပ္ရန္ျဖစ္ပါသည္။ ကေလးအိပ္တုန္း အ၀တ္ေျပးေလွ်ာ္ေနလွ်င္ေတာ့ ကေလးႏိုးေတာ့ ႏို႔ေျပးတိုက္ႏွင့္ အိပ္ခ်ိန္မက်န္သေလာက္ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္ ကေလးေမြးလွ်င္ မိဘ၊ ဘိုးဘြား၊ အမ (ေမာင္ေတြကေတာ့ သိပ္အားမကိုးရပါ)။ ညီမ ၀ိုင္းကူတတ္ၾကတာေလးကေတာ့ ခ်စ္စရာ။ ကေလးအေဖ အသစ္စက္စက္ကလည္း ကိုယ္နဲ႔မဆိုင္သလိုေတာ့ မေနနဲ႔ဦးေလ။

ကေလးတေယာက္ ညဘက္တြင္ ရွည္ရွည္ကေလး အိပ္လာျပီး မိခင္က တညလံုး (၆-နာရီဆက္တိုက္) အိပ္ေရး၀ဖို႔ကေတာ့ ရက္သတၱ(၁၇)ပါတ္ ေစာင့္ရပါမည္။ မွန္ပါသည္။ ေလးလပါ။ ေမြးဖြားခြင့္က သံုးလ၊ မိခင္ႏို႔အတြက္ ထပ္တိုးခြင့္က တလ၊ ေပါင္း ေလးလျပည့္ျပီးခါစ အခ်ိန္မ်ိဳးေပါ့။

(ဒါေတြကို မယံုပါႏွင့္)
ေဆြေတြမ်ိဳးေတြ ၀ိုင္းကူၾကတာ ခ်စ္စရာေပမယ့္ အၾကံမွားေတြ ၀ိုင္းေပးၾကတာကေတာ့ ေၾကာက္စရာပါ။ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆံုးကေတာ့ ႏို႔တိုက္အေမကို အသီးအရြက္ေတြ မစားရဘူး ၀ိုင္းေျပာၾကလို႔ ကေလးအေမာေဖာက္ရတာေပါ့။ ဒါကိုေတာ့ ထပ္တလဲလဲ ေရးခဲ့ျပီးေပမယ့္ ၾကံဳတိုင္း ထပ္ေျပာရမည္။ အသီးအရြက္ အသားငါးစံုေအာင္ စားၾကပါေနာ္။ အေမအစားေရွာင္လွ်င္ ကေလးအသက္ပါသြားတတ္ပါသည္။

ေနာက္တမ်ိဳး...ကေလးအိပ္တာႏွင့္ဆိုင္တာ ေျပာတတ္ၾကတာေတာ့ အိပ္ခါနီး ထမင္းရည္နည္းနည္း တိုက္လွ်င္ ကေလးေကာင္းေကာင္းရွည္ရွည္ အိပ္သည္ဆိုသည့္အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ မယံုပါနဲ႔။ သုေတသနမ်ားလုပ္ျပီး သားပါ။ တိုက္ဆိုင္တာသာ ျမင္ဖူးခ်င္ျမင္ဖူးမည္။ (ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆြမ်ိဳးေတြက တိုက္ဆိုင္တာကို အေၾကာင္း တရားလို႔ အျမဲယူဆတတ္ၾကသည္)။ တကယ္ေတာ့ အိပ္တာနဲ႔ ထမင္းရည္ဘာမွ မဆိုင္ပါ။ ၆-လေအာက္ကေလး၏ အစာအိမ္သည္ မိခင္ႏို႔အတြက္သာ ျဖစ္ပါသည္။ ေရေတာင္ မတိုက္ရပါ။

အိမ္ေဘးနားက တလသားကေလး၏ မိဘက သူ႔ကေလးကေတာ့ တညလံုး ေတာက္ေလွ်ာက္ အိပ္တာပဲဟုေျပာလွ်င္လည္း စိတ္ဓာတ္မက်ပါနဲ႔။ အေဖကေျပာတာလား၊ အေမက ေျပာတာလား ၾကည့္ပါ။ အေမက ေျပာတာဆိုလွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ တည ႏွစ္ညေပါ့။ တည ႏွစ္ညေတာ့ ကေလးက စိတ္ေကာင္း၀င္ျပီး အဲသလို အိပ္တတ္ပါသည္။ ျပီးရင္ေတာ့ ကိုယ့္ကေလးလိုပဲ ျပန္ျဖစ္ပါမည္။ အသက္ေလးလ အထိေပါ့။ အေဖက ေျပာတာ ဆိုရင္ေတာ့ ယံုကို မယံုပါႏွင့္။ တညလံုး ေတာက္ေလွ်ာက္ အိပ္ေပ်ာ္ေနတာ ကေလးမျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သူသာလွ်င္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

(ႏို႔စို႔ျပီးလွ်င္ လြယ္လြယ္ႏွင့္ ျပန္မအိပ္သည့္ကေလး)
ႏို႔စို႔ျပီးတာနဲ႔ ကေလး တခ်ိဳးတည္း ျပန္အိပ္လွ်င္ ေကာင္းမည္ဟု ကေလးအေမမ်ား မၾကာခဏ စဥ္းစားမိၾကပါလိမ့္မည္။ မွန္ပါသည္။ ထင္သေလာက္ မလြယ္ကူပါ။ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ မရင့္က်က္ေသး ေသာေၾကာင့္ ေမြးကင္းစကေလးမ်ားသည္ လြယ္လြယ္ႏွင့္ ျပန္မအိပ္တတ္ၾကပါ။ ဘယ္လိုလုပ္ေပးလွ်င္ ကိုယ့္ကေလး ျပန္အိပ္ေပ်ာ္သြားရန္ အလြယ္ဆံုးျဖစ္သည္ကို မိခင္မ်ားက တျဖည္းျဖည္း သိလာတတ္ၾကပါသည္။ တခ်ိဳ႔ကေလးက မေအ့ႏို႔ကေလး ေပးငံုထားရသည္။ တခ်ိဳ႔ကေလးက ညင္သာစြာ လႈပ္သိပ္ရသည္။ တခ်ိဳ႔ကေလးက အႏွီးကေလးေပးငံုထားရသည္။ တခ်ိဳ႔ကေလးက အႏွီးကေလးႏွင့္ ေႏြးေႏြးထုပ္ေပးရသည္။ (ေဘာက္ဖတ္ႏွင့္တူေအာင္ တင္းၾကပ္ေနေအာင္ေတာ့ မထုပ္ရပါ။ ေျခကေလး လက္ကေလးကို လႈပ္ရွားခြင့္ေပးရန္ လိုပါသည္။ တင္းလြန္းေအာင္ ထုပ္ထားေသာကေလးသည္ ေႏြးမလာသည့္အျပင္ ပို၍ ေအးစက္သြားႏိုင္ပါသည္)။ တခ်ိဳ႔ကေလးက သီခ်င္းဆိုျပရသည္။ ကေလးကို ကားေပၚတင္၍ ပတ္ေမာင္းျခင္းကို ဘယ္လိုမွ ေရွာင္လႊဲ၍မရမွသာ စမ္းၾကည့္သင့္ပါသည္။

ခ်ီေပးတာ၊ လႈပ္ေပးတာ ကေလးကို လက္ႀကိဳက္ေအာင္လုပ္သလိုပဲ။ ေနာင္အျမဲခ်ီထားရလိမ့္မယ္-ဟု ေျပာတတ္ၾကေသးသည္။ မမွန္ပါ။ သည္အရြယ္ကေလးက လက္မွမဟုတ္၊ ဘာမွ မႀကိဳက္တတ္ေသးပါ။ ဆိုလိုတာက သူတို႔ မွတ္မထားတတ္ၾကေသးပါ။ ႀကီးလာလွ်င္ (အမ်ားဆံုး ၆-လေက်ာ္လွ်င္) ေတာ့လည္း ခ်ီေပး၊ လႈပ္ေပးစရာ မလို။ သူတို႔ဟာ သူတို႔ အိပ္တတ္ၾကပါသည္။ ေမြးကင္းစမွ ၂-လအတြင္း လိုအပ္လွ်င္ ခ်ီေပး လႈပ္ေပးလို႔ ရပါသည္။ ကေလးအိပ္ရန္သာ အဓိကက်ပါသည္။ သူတို႔လိုတာ လုပ္ေပးလိုက္ပါ။ ႏွစ္လေအာက္မွာေတာ့ သင့္ပခံုးေပၚမွာမွ ကေလးအိပ္ေပ်ာ္သည္ဆိုလွ်င္ေတာင္ ေပးအိပ္ရမွာ ျဖစ္ပါသည္။

အိပ္တာႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အက်င့္ေကာင္းေလးေတြပ်ိဳးျပီး အက်င့္ဆိုးကေလးေတြ ခ်ိဳးႏွိမ္ဖို႔ ေလ့က်င့္ရမည္က အသက္ေလးလက်မွ ျဖစ္ပါသည္။
ဒီနည္းကေလးေတြကလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ သိုင္းသိုင္း၀န္း၀န္း ေရးျပမွ ျဖစ္မည္မို႔ ေဆာင္းပါးလည္း ရွည္လြန္းရာမက်ရေအာင္ ေရွ႔လဆက္ခြင့္ျပဳပါ။

ေဒါက္တာရဲ
(ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္ႀကီး)

(ကလ်ာမဂၢဇင္း ၂၀၀၇-ခု မတ္လ)

No comments: