Saturday, November 13, 2010

မိသားစု က်န္းမာေရး

ဇရာ ေလ်ာ့ပါးနည္း-

ဇရာဆိုတာ ေရွာင္ရွားလို႔မရတဲ့ သဘာ၀တရားပါ။ ဒါေပမယ့္ ေလ်ာ့ပါးေအာင္ေတာ့ (တနည္း) ဇရာလႊမ္းမိုးခံရတာ မမ်ားေအာင္ေတာ့ ထိန္းထားႏိုင္တယ္လို႔ ေဆးပညာရွင္၊ စိတ္ပညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္။ ဒီလို ထိန္းရာမွာလည္း လူတေယာက္ရဲ႔ ေနမႈပံုစံုနဲ႔ ဘ၀အေတြ႔အၾကံဳေတြေပၚ မ်ားစြာတည္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ကဲ---သူတို႔ေျပာတဲ့ ဇရာထိန္းနည္းကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္လား-

* ကုိယ္ကာယ ၾကံ႔ခိုင္ေရး ေလ့က်င့္ခန္းေတြ မွန္မွန္လုပ္ပါ။
* အဆီနည္းတဲ့ အစာေတြပဲ စားပါ။
* စိတ္ကိုတည္ျငိမ္ေအာင္ ထိန္းတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ က်င့္ပါ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ဆိုရင္လည္း တရားထိုင္ပါ။
* ျပင္ပအေတြ႔အၾကံဳ ဗဟုသုတအသစ္ေတြရေအာင္ စာမ်ားမ်ားဖတ္ပါ။ ခရီးသြားပါ။ မိတ္သစ္ ေဆြသစ္ ရွာပါ။
* စိတ္ကို တက္ၾကြႏုပ်ိဳေနေအာင္ အေတြးသစ္၊ အၾကံသစ္ေတြ ေတြးေတာၾကံစည္ပါ။
* ေသာကကို လက္မခံပါနဲ႔။ ေသာကကို လက္ခံလိုက္ရင္ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါေတြကိုပါ လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္တာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ယုတ္စြအဆံုး ေသာကရဲ႔ လကၡဏာျဖစ္တဲ့ မ်က္ေမွာင္တြန္႔တာ၊ အံႀကိတ္တာေတာင္ မလုပ္မိပါေစနဲ႔။
* ဘ၀မာျဖစ္လာသမွ်ကို အေကာင္းျမင္စိတ္နဲ႔ ျမင္တတ္ပါေစ။
* အေရးႀကီးဆံုးကေတာ့ ရယ္ဖို႔မေမ့ပါနဲ႔။ ရယ္ေမာျခင္းဟာ ေသာကေပ်ာက္ဖို႔ေရာ၊ ႏုပ်ိဳလန္းဆန္းေစဖို႔ေရာအေကာင္းဆံုးေဆးပါပဲ။
*******************************************************************************

ရင္ေသြး အစာ-

မိခင္ႏို႔ရည္ဟာ အေကာင္းဆံုးပါ။ ။
ကေလး ေလးလသား အရြယ္အထိ မိခင္ႏို႔က အေကာင္းဆံုးပါ။ မိခင္ ႏို႔ရည္က ကေလးရဲ႔ ကိုယ္ခံအားကို ျမႇင့္တင္ေပးပါတယ္။

သံဓာတ္ပါေသာ အစားအစာေကၽြးပါ။ ။
သံဓာတ္ဟာ ကေလးရဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို ဖြံ႔ျဖိဳးႀကီးထြားေစပါတယ္။ သံဓာတ္ပါတဲ့အစာေကၽြးရင္ ၀မ္းခ်ဳပ္တယ္လို႔ ယူဆၾကတာ မွားပါတယ္။

ႏြားႏို႔တိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ။
တခ်ို႔ အာရွသားေတြက ကေလးကို ႏြားႏို႔မတိုက္ခ်င္ၾကပါဘူး။ ႏြားႏို႔မွာပါတဲ့ ႏို႔သၾကားဓာတ္ Lactose နဲ႔ ကေလး မတည့္မွာစိုးရိမ္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာလည္း မွားယြင္းတဲ့အယူအဆပါ။ မိခင္ႏို႔ရည္မွာလည္း Lactose ဓာတ္ပါတာမို႔ စိုးရိမ္စရာ မရွိပါဘူး။

ႏို႔ေဖ်ာ္နည္းမွန္ပါေစ။ ။
ကေလးအတြက္ ႏို႔ေဖ်ာ္ရည္မွာ ကယ္လိုရီ အခ်ိဳးအစားအမွန္ျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ႏို႔ဘူးတဘူးစာဟာ ၆၈-ကယ္လိုရီရွိသင့္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႔က ကေလးကို ပိုအားရွိေစခ်င္တဲ့သေဘာနဲ႔ ထည့္သင့္တာထက္ ႏို႔မႈန္႔ကို ပိုထည့္တတ္ၾကပါတယ္။ ပံုမွန္ရွိသင့္တဲ့ ကယ္လိုရီထက္ ပိုရင္လည္း ၀မ္းသြားတာ၊ ဗိုက္နာတာ စတဲ့ ျပႆနာေတြ ၀င္တတ္ပါတယ္။
*******************************************************************************

ေကာင္းတဲ့ ကိုလက္စထေရာ။ ။
ကိုလက္စထေရာတိုင္း မေကာင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ခႏၶာကိုယ္ ပံုမွန္လႈပ္ရွား အလုပ္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ကိုလက္စထေရာ မပါလို႔ မျဖစ္ျပန္ပါဘူး။ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ကလီစာျဖစ္တဲ့ အသည္းမွာလည္း ကိုလက္စထေရာကို ထုတ္ေပးႏိုင္တာမို႔ ကိုလက္စထေရာတိုင္း ျပင္ပက စားတဲ့ အစာကေန ၀င္လာတာမဟုတ္ပါဘူး။ ကိုလက္စထေရာမွာ Lipoprotein ပါ၀င္မႈႏႈန္း ျမင့္တဲ့ HDL-high-density p4 Lipoprotein) နဲ႔ နိမ့္တဲ့ LDL (Low-density-Lipoprotein) ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ HDL ဟာ စားထားတဲ့အစာေတြကို ေၾကညက္ေစဖို႔ လိုအပ္တဲ့ hile acid ကို အသည္းက ထုတ္ေပးရာမွာ ေကာင္းေကာင္းႀကီး ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္။ bile acid ကို ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ ပဋိဇီ၀ျဖစ္စဥ္၊ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အပူဓာတ္ ထိန္းညႇိေပးတဲ့စနစ္နဲ႔ အာရံုေၾကာအဖြဲ႔ အစည္းေတြ အတြက္လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ LDL ကေတာ့ ကိုလက္စထေရာအဆီကို ႏွလံုးေသြးေၾကာေတြဆီ သယ္ေဆာင္ သြားတာမို႔ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ လက္သည္ပါပဲ။

ဒါေၾကာင့္ ဒုကၡေပးတဲ့ LDL ကိုလက္စထေရာကိုပဲ ထိန္းဖို႔လိုပါမယ္။
* အသားေတြ ဆီေၾကာ္ေတြစားတာ ေရွာင္ပါ။
* မလိုင္ျပည့္ႏြားႏို႔၊ ေထာပတ္၊ ဒိန္ခဲနဲ႔ ေရခဲမုန္႔ စတဲ့ ႏို႔ထြက္ ပစၥည္းေတြကို ေရွာင္ပါ။
* ၀က္ဆီ စတဲ့ ဟင္းခ်က္ဆီေတြအစား ကိုလက္စထေရာ ထုတ္ပယ္ထားတဲ့ ဆီကို သံုးပါ။
* ကိုလက္စထေရာကို ေခ်ဖ်က္ႏိုင္စြမ္းေကာင္းတဲ့ ၾကက္သြန္ျဖဴကို ေန႔စဥ္စားပါ။ ၾကက္သြန္ျဖဴ အေနေတာ္အရြယ္ တဥဟာ ကိုလက္စထေရာ ပါ၀င္မႈႏႈန္းကို ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
*******************************************************************************

ေကာ္ဖီျဖတ္ခ်င္ရင္။ ။
ေကာ္ဖီစြဲသူေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ျဖတ္ခ်င္ရင္ အလြယ္ေလးလို႔ အေျပာမႀကီးၾကပါနဲ႔။ အခ်ိန္တန္လို႔မွ ေမာ့ေနက်ေလး မေမာ့ရရင္ (အရက္စြဲသူနဲ႔ ဘာထူးေသးလဲ) စိတ္တိုသလိုလို၊ ေခါင္းကိုက္သလိုလို၊ ထိုင္းမႈိင္းလာသလို ဘာမွန္းမသိတဲ့ ေ၀ဒနာ ခံစားၾကရပါလိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ ေကာ္ဖီစြဲလမ္းမႈ ျပႆနာကို အျမစ္ျဖတ္ႏိုင္မယ့္နည္းေလး မသိခ်င္ၾကေပဘူးလား-

* ေကာ္ဖီအစား တျခားေသာက္စရာတခုနဲ႔ အစားထိုးပါ။ ေရေႏြးၾကမ္း၊ ေရေအး၊ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္တခုခု စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ေကာ္ဖီလို ပူပူေလးမွ ေသာက္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ မိုင္လို ဒါမွမဟုတ္-ႏြားႏို႔ပူပူ ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

* တခါတည္း ယတိျပတ္ မျဖတ္ႏိုင္ေသးရင္ေတာ့ ေသာက္တဲ့ပမာဏနဲ႔ အႀကိမ္အေရအတြက္ကိုလည္းေလွ်ာ့၊ ကဖင္းဓာတ္ထုတ္ထားတဲ့ ေကာ္ဖီနဲ႔ အစားထိုးျပီး ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျဖတ္ယူပါ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စြဲစြဲျမဲျမဲေသာက္ လာတဲ့ ေကာ္ဖီခ်ိဳးေတြအတြက္ ဒီနည္းက ပိုသင့္ေတာ္ပါလိမ့္မယ္။

* ဘယ္နည္းက ဘယ္လိုေကာင္းတယ္လို႔ပဲ ေျပာေျပာ၊ အဓိကကေတာ့ စိတ္ပါပဲ။ ေကာ္ဖီဆိုင္ေတြ႔ရင္ ေကြ႔ေရွာင္သြားတာ၊ ေကာ္ဖီနံ႔ရရင္ ႏွာေခါင္းပိတ္ထားတာေတြကေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့နည္းေတြပါ။ မေသာက္ေတာ့ဘူးလို႔ ဆံုးျဖတ္ထားရင္ စိတ္ႏိုင္ေအာင္ ထိန္းရမွာပဲေပါ့။ တႀကိမ္ စိတ္ထိန္းလိုက္ႏိုင္တဲ့ အခါတိုင္း ကိုယ့္ကိုကိုယ္ တႀကိမ္ဆုခ်ပါ။ ဒါဟာလည္း ေနာက္ထပ္ မလုပ္ျဖစ္ေအာင္ ေစ့ေဆာ္တိုက္တြန္းတဲ့ နည္းေကာင္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။
Ref: Health Digest, Jan/Feb, 2000.

No comments: