Thursday, November 11, 2010

ရင္ေသြးငယ္နဲ႔ အေရျပား ျပႆနာ

ရင္ေသြးငယ္မ်ားရဲ႔ အသားအေရႏုႏုေလးမွာ အဖုအပိန္႔ေလးမ်ား ေပါက္ေလ့ရွိတာ မဆန္းပါဘူး။ အမ်ားအျပားကေတာ့ ေရာဂါမဟုတ္သလို ဆရာ၀န္ျပဖို႔လည္း မလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မိခင္တေယာက္အေန နဲ႔ေတာ့ အဖုအပိန္႔ကေလးမ်ားကိုၾကည့္ကာ လိုအပ္တဲ့ေဆး၀ါး ကုသေပးတတ္ဖို႔နဲ႔ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ ေလးမ်ား သိထားသင့္ပါတယ္။

ေရေက်ာက္ေရာဂါ-
ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါဟာ ကမၻာႀကီးေပၚမွာ မရွိေတာ့ေပမယ့္ ေရေက်ာက္ေရာဂါကေတာ့ က်န္ေနဆဲရွိပါတယ္။
ေရေက်ာက္ဖုေလးမ်ားဟာ ကေလးရဲ႔ရင္ဘတ္နဲ႔ ေက်ာဘက္မွာ ေသးငယ္တဲ့ အနီအစက္ကေလးမ်ားအျဖစ္ စတင္ေပၚေပါက္လာေလ့ရွိပါတယ္။ နာရီပိုင္းအတြင္းမွာ အရည္ၾကည္ဖုေလးမ်ား ျဖစ္လာၾကျပီး ထိမိရင္ အလြယ္တကူေပါက္သြားပါတယ္။ အဖုေလးမ်ားဟာ လက္ေမာင္း၊ မ်က္ႏွာ၊ ေျခေထာက္နဲ႔ ဦးေရျပားထိေအာင္ ပ်ံ႔ႏွံ႔လာခဲ့ပါတယ္။ အဖုေလးမ်ား အုပ္စုလိုက္ ေပါက္ေလ့ရွိျပီး ေပါက္သြားျပီးတဲ့ အနာေလးေနရာမွာေတာ့ ယားယံတဲ့ အနာရြတ္ေလးမ်ားဟာ တပတ္ေလာက္ က်န္ခဲ့ေလ့ရွိပါတယ္။

အနီဖုေလးမ်ား ေပါက္တဲ့အခ်ိန္မွာ တျခားေတြ႔ရႏိုင္တဲ့ လကၡဏာမ်ားကေတာ့ ကေလးကိုယ္ပူျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္းနဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းတို႔ပါပဲ။

အိမ္မွာျပဳစုဖို႔ကေတာ့ အဖုအပိန္႔ေလးမ်ားကို Calamine အရည္ သို႔မဟုတ္-ေရေႏြး၀တ္ေလးနဲ႔ မၾကာခဏ တို႔ျပီး သန္႔စင္ေပးဖို႔ပါပဲ။ ယားယံတာ ေပ်ာက္ေစခ်င္ရင္ မုန္႔လုပ္ရာမွာ သံုးတဲ့ ဆားဆိုဒါ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းကို ေရမွာေဖ်ာ္ျပီး အဖုအပိန္႔ေလးမ်ားကို တို႔ေပးျခင္းျဖင့္ ယားယံတာ သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္ပူဖ်ားတာ ေပ်ာက္ဖို႔အတြက္ေတာ့ ပါရာစီတေမာေလး တိုက္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ကေလး ကုိယ္ပူျပင္းထန္လြန္းလွ်င္ေသာ္၄င္း၊ ကေလး မေနႏိုင္ေအာင္ အဖုအပိန္႔မ်ားက ယားယံေနလွ်င္ ေသာ္၄င္း ဆရာ၀န္ထံျပသပါ။ တခါတရံမွာေတာ့ အဖုအပိန္႔ထဲကို ပိုး၀င္ျပီး ျပည္တည္နာမ်ား ျဖစ္လာတတ္တဲ့အတြက္ ပိုးသတ္ပဋိဇီ၀ေဆးမ်ား လိုအပ္တတ္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာ ျပင္းထန္လြန္းျပီး ကူးစက္မႈမ်ားေနရင္ေတာ့ Acyclovir ေဆးျပားကို ၇၂-နာရီအတြင္း တိုက္ေကၽြးႏိုင္ပါတယ္။ တခါတရံ ေရေက်ာက္ေရာဂါ ျပင္းထန္ရာက ႏ်ဴမိုးနီးယားေရာဂါ ၀င္သြားတာလည္း ရွားရွားပါးပါး ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။


ေျခ၊ လက္နဲ႔ ပါးစပ္တို႔မွာ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါမ်ား-
အေရျပား အဖုအပိန္႔မ်ားကို ပါးစပ္၊ လွ်ာ၊ လည္ေခ်ာင္း၊ ႏႈတ္ခမ္း၊ လက္ေခ်ာင္း၊ လက္ဖ၀ါးနဲ႔ ေျခေခ်ာင္းေလးမ်ားမွာ ေပါက္တာကိ္ုလည္း ကေလးမ်ားမွာ မၾကာခဏေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ တခါတရံ ပါးစပ္က အပိန္႔မ်ားေၾကာင့္ ကေလးဟာ ပါးစပ္နာေနတတ္ပါတယ္။

ပူးတြဲေတြ႔ႏို္င္တဲ့ လကၡဏာကေတာ့ ကိုယ္ပူျခင္း၊ ပါးစပ္နာလို႔ အရည္ေတာင္ မေသာက္တဲ့အတြက္ အရည္ခန္းေျခာက္ျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းနဲ႔ တခါတရံ ၀မ္းသြားျခင္း၊ အန္ျခင္းတို႔ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။
အိမ္မွာျပဳစုတဲ့အခါ ေကၽြးေမြးတဲ့ အစားအစာဟာ အပူအစပ္မပါ အလြယ္တကူမ်ိဳခ်လို႔လြယ္မဲ့ အစာေပ်ာ့ေပ်ာ့ ျဖစ္ဖို႔ပါပဲ။

ကေလးဟာ ေျခာက္နာရီေက်ာ္ၾကာေအာင္ အစာမစား၊ အရည္မေသာက္ဘဲေနျပီး အရည္ခန္းေျခာက္တဲ့ လကၡဏာရွိလာရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသဖို႔လိုပါတယ္။


၀က္သက္-
၀က္သက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ ကိုးလ အရြယ္ေရာက္လာတဲ့ကေလးတိုင္း ထိုးဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ က်န္းမာေရးဌာနက စီမံခ်က္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကေတာ့ ပါးေစာင္အတြင္းမွာ အျဖဴေရာင္ အစက္ကေလး အရင္ဆံုး ေပၚျပီးတဲ့ေနာက္ ပန္းေရာင္အစက္ေလးမ်ား နားရြက္ေနာက္မွာ ေပါက္လာပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ အစုအျပဳံလိုက္ အဖုအပိန္႔မ်ားထြက္လာပါေတာ့တယ္။ ပန္းေရာင္သန္းတဲ့ အစက္အေပ်ာက္ကေလးမ်ား တျဖည္းျဖည္းညိဳလာပါတယ္။

အတူတြဲျပီးေတြ႔ရတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ ကေလး ကိုယ္ပူႀကီးမယ္၊ မ်က္စိနီရဲျပီး နာမယ္၊ ႏွာရည္ယိုမယ္၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ေတြ ဆိုးမယ္ စတာေတြပါပဲ။

အိမ္မွာျပဳစုဖို႔ လိုအပ္တာက အဖ်ားက်ဖို႔အတြက္ ပါရာစီတေမာ တိုက္ပါ။ မ်က္စိကို ေရစြတ္ထားတဲ့ ဂြမ္းတို႔ဖတ္ေလးနဲ႔ တို႔ေပးပါ။ မ်က္စိနာ သက္သာေစဖို႔ မ်က္စဥ္းခတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

၀က္သက္အဖုအပိန္႔ စထြက္ကတည္းက ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပသတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ သံုးရက္အတြင္း အဖ်ားမက်ဘူး၊ နားနာမယ္၊ ကေလးညႇိဳးငယ္ေနမယ္၊ မလန္းဆန္းဘူးဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ထပ္မံျပသဖို႔ လိုပါတယ္။ တခါတရံ ဦးေႏွာက္ေရာင္တဲ့အထိ ခံစားရတတ္တာမို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။


သတိျပဳသင့္တဲ့ အေရးႀကီးအခ်က္ကေတာ့-
၀က္သက္မဟုတ္တဲ့ ၀က္သက္အတု ေရာဂါနဲ႔ မမွားဖို႔ပါပဲ။ ၀က္သက္အတုမွာက ပါးေစာင္မွာ အျဖဴေရာင္အစက္ေလး မရွိပါဘူး။ မ်က္စိ နီျခင္း၊ မ်က္ရည္ယိုျခင္း မရွိပါဘူး။ အသက္ ႏွစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ၀က္သက္တုေရာဂါ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ၀က္သက္လို႔ မွားယြင္းထင္တတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀က္သက္လို႔ထင္တာတဲ႔ ဆရာ၀န္ကို ျပသမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အႏၲရာယ္ ကင္းေစပါတယ္။


ဂ်ာမန္ ၀က္သက္-
ဒီေရာဂါကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္နဲ႔ မ်က္ႏွာျပင္အႏွံ႔မွာ ေသးငယ္တဲ့ ပန္းေရာင္အစက္ေလးမ်ားအျဖစ္ စတင္ေလ့ရွိပါတယ္။
တျခားေရာဂါလကၡဏာေတြ အေနနဲ႔ နားရြက္ေနာက္နဲ႔ လည္ကုပ္တို႔မွ အက်ိတ္ေတြႀကီးျပီး ေရာင္ေနတာေတြ႔ရပါတယ္။ အဖ်ားအနည္းငယ္ ရွိတတ္ပါတယ္။ ႏွာရည္ယိုတတ္ပါတယ္။

အိမ္မွာျပဳစုေပးဖို႔ကေတာ့ ဘာမွထူးထူးေထြေထြ မရွိပါဘူး။ ေရာဂါအေပ်ာ့စားေလးပဲ ျဖစ္ျပီး သူ႔အလိုလို တပတ္အတြင္း ေပ်ာက္သြားမွာပါ။ ကိုယ္ပူတာ စိုးရိမ္ရင္ေတာ့ ပါရာစီတေမာေလာက္ တိုက္ေပးႏိုင္ပါတယ္။


ႏွင္းခူ-
အနီရဲရဲ အဖတ္ဖတ္ေလးေတြနဲ႔ အေရျပားေလ်ာ့တြဲ ေနရာမ်ားမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ အေရျပားေရာဂါ ျပႆနာတခုပါပဲ။ ဒူးေနာက္ တံေကာက္ေကြး၊ ေပါင္ျခံေနရာ၊ နားေနာက္၊ လက္ေကာက္၀တ္ ပတ္လည္နဲ႔ တံေတာင္ဆစ္ေကြးတို႔လို ေနရာမ်ားမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ တခါတရံ မ်က္ႏွာ၊ လည္ပင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ပိုင္းနဲ႔ ဦးေခါင္း ဦးေရတို႔ကိုပါ ပ်ံ႔သြားတတ္တာ ရွိပါတယ္။

အတူတြဲ လကၡဏာေတြကေတာ့ ယားယံျခင္းနဲ႔ ကုတ္ျခစ္ရာမွ ပိုး၀င္ျခင္းတို႔ပါပဲ။
အိမ္တြင္ ျပဳစုျခင္းအျဖစ္ ဆပ္ျပာသံုးျပီး ေရမခ်ိဳးေပးပါနဲ႔။ Oilatum လို အရည္ျပားသန္႔စင္ေဆးရည္ကို သံုးပါ။ အေရျပားနဲ႔ ပြတ္မိ၊ ထိမိရင္ ယားယံေစႏိုင္တဲ့ အ၀တ္မ်ားကို မ၀တ္ေပးပါနဲ႔။ ယားယံလို႔ ကုတ္မိေစႏိုင္တဲ့ အတြက္ လက္သည္းကို တိုတိုညႇပ္ထားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။

ကေလးဟာ အိပ္မရေအာင္ ယားယံလြန္းေနရင္ ဆရာ၀န္ျပသပါ။ ဆရာ၀န္က လိုအပ္တဲ့ လိမ္းေဆးမ်ား ပဋိဇီ၀ေဆးမ်ား ေပးပါလိမ့္မယ္။

အဂၤါစပ္ ယားယံျခင္း-
ကေလးရဲ႔ စအိုနဲ႔ အဂၤါစပ္တ၀ိုက္ နီရဲေျခာက္ေသြ႔ျပီး ေရာင္ရမ္းေနတတ္တဲ့ အေရျပားျပႆာနာ တခုပါပဲ။ တြဲလ်က္ ေတြ႔ရမယ့္ေရာဂါလကၡဏာ ကေတာ့ ယားယံျခင္းပါပဲ။

အိမ္တြင္ ျပဳစုျခင္းအျဖစ္ ကေလးေအာက္ပိုင္းကို ဘာအ၀တ္မွ မ၀တ္ေပးဘဲ ထားရပါမယ္။ Drapolene လို ပိုးသတ္ေဆးကို လိမ္းေပးရပါမယ္။ Dimethicone သို႔မဟုတ္-Zinc ႏွင့္ Castor လိမ္းေဆးမ်ားလည္း သံုးစြဲေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေဆးမ်ားကေတာ့ ၀မ္း၊ ဆီးမ်ားနဲ႔ ကေလးရဲ႔ ႏုနယ္တဲ့အရည္ျပား မထိေတြ႔ရေအာင္ တားဆီးကာကြယ္ေပးပါတယ္။

ဒီေရာဂါ ငါးရက္ထက္ပိုၾကာေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ထံ သြားျပဖို႔ လိုပါတယ္။ သို႔မဟုတ္- မႈိပိုး၀င္လို႔ အ၀ါေရာင္ အစက္အေျပာက္မ်ား ျဖစ္လာခဲ့ရင္လည္း ဆရာ၀န္ထံ ျပသရပါမယ္။ ဆရာ၀န္က လိုအပ္တဲ့ မႈိပိုးေသ ေဆးနဲ႔ ေရာင္ရမ္းနာေပ်ာက္ေဆးမ်ားေပးကာ ကုသေပးပါလိမ့္မယ္။
Ref: The Singapore Womes's Weekly, April, 2000.

ေဒါက္တာ မာမာေဆြ
( လိုက္ဖ္စတိုင္လ္ ၂၀၀၁-ခု ဇန္န၀ါရီလ)

No comments: