Wednesday, December 8, 2010

ေခတ္သစ္ လူေနမႈစနစ္၊ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုေရာဂါႏွင့္ ဓမၼေဆး

ေန႔စဥ္ႀကံဳေတြ႔ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ေခတ္သစ္ လူေနမႈစနစ္၏ ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါသည္ ကူးစက္ပ်ံ႔ႏွံ႔ရန္ လြယ္ကူသည့္ ကပ္ေရာဂါတခုသဖြယ္ ျခိမ္းေျခာက္အႏၲရာယ္ျပဳလာႏိုင္ေၾကာင္း ကၽြမ္းက်င္သူ မ်ားက စိုးရိမ္ပူပန္စြာျဖင့္ သတိေပးေျပာဆိုလ်က္ ရွိၾကသည္။

ေခတ္မီ၍ ရႈပ္ေထြးလွေသာ ယေန႔ဘ၀ လူေနမႈစနစ္ေအာက္တြင္ က်င္လည္က်က္စားေနၾကရသည့္ လူသားအေပါင္းတို႔သည္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတို႔ျဖင့္ ဗ်ာမ်ားလ်က္ရွိၾကရာ ထိုသူတို႔တြင္ ေသြးတိုးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ပိုမိုထူေျပာမ်ားျပားၾကျပီး အဆိုပါ ေရာဂါေၾကာင့္ ခံစားရႏိုင္ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ေလ်ာ့တြက္ၾကသျဖင့္ ႀကီးမားေသာ ေဘးအႏၲရာယ္သည္ လက္တကမ္းအကြာ၌ ေရာက္ရွိေနျပီျဖစ္ေပသည္။

အျပည္ျပည္ဆို္င္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားပါ၀င္ေသာ အဖြဲ႔၏အဆိုအရ ယခုအခါတြင္ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူ ေလးဦးအနက္ တဦးသည္ ေသြးတိုးေရာဂါ ခံစားလ်က္ရွိရာ လက္ရွိအေျခအေနကို ထိန္းသိမ္းကိုင္တြယ္ျခင္း မျပဳပါက ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း (၂၀)အတြင္း အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ား၏ ၆၀-ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေသြးတိုးေရာဂါ ခံစားရသူမ်ား တိုးတက္မ်ားျပားလာႏိုင္သည္ဟု သိရသည္။

အဆိုပါ ေတြ႔ရွိခ်က္ကို ဘယ္ဂ်ီယံႏို္င္ငံ၊ ဘရပ္ဆဲလ္ျမိဳ႔၌ က်င္းပေသာ ဥေရာပပါလီမန္၌ တင္ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ေသြးတိုးေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္မ်ားကို အရွိန္အဟုန္တိုးျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္သြားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ယုတ္စြအဆံုး အလြန္ရႈပ္ေထြး၍ ဗ်ာမ်ားေနၾကရေသာ ေန႔စဥ္လူေနမႈ ဘ၀ပံုစံကို ျပဳျပင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက အၾကံျပဳေျပာဆိုသည္။

ယေန႔ေခတ္ ျပည္သူမ်ားသည္ ေန႔စဥ္ျဖတ္သန္း ေက်ာ္လႊားေနရေသာ ဘ၀လူေနမႈပံုစံကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မျပဳျခင္း၊ မိမိ၏က်န္းမာေရးအား ဂရုတစိုက္ စစ္ေဆးမႈမျပဳျခင္း၊ လိုအပ္ေသာ ေဆး၀ါးကုသမႈမ်ား မျပဳဘဲေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ယခင္က ဦးႏွိမ္ထားႏိုင္ခဲ့ေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာဆို္င္ရာ ေရာဂါသည္ ယခုတဖန္ ျပန္လည္ဦးေမာ့လာမည္ကို စိုးရိမ္ပူပန္လ်က္ရွိၾကသည္။

ကမၻာတ၀န္းတြင္ ေသြးတိုးေရာဂါေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ လူ ၇.၁ သန္းခန္႔ အသက္ဆံုးရႈံးလ်က္ရွိေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေသြးတိုးေရာဂါ၏ ထိုးႏွက္မႈကို ျပင္းထန္စြာ ခံစားေနရေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွာ အေနာက္တိုင္းပံုစံ စီးပြားေရးစနစ္ကို က်င့္သံုးလ်က္ရွိၾကေသာ ဘရာဇီး(လ္)၊ တရုတ္၊ အိႏၵိယ၊ ရုရွား၊ တူရကီႏွင့္ ဥေရာပ အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ေသြးတိုးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားခံစားရႏိုင္သည့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ဆိုးက်ိဳးမ်ား---
ေသြးတိုးေ၀ဒနာ ခံစားရျခင္းေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္၏ အဓိကက်ေသာ ကိုယ္တြင္းအဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ား ပ်က္စီးျခင္း၊ ႏွလံုးေ၀ဒနာ အျပင္းအထန္ ခံစားရမႈ (Heart Attack) ျဖစ္ေစႏိုင္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါႏွင့္ မွတ္ဉာဏ္ခ်ိဳ႔တဲ့ျခင္း (dementia) ေရာဂါမ်ား ခံစားရႏိုင္သည္။

ေသြးတိုးျခင္းကို ထိန္းသိမ္း၍မရႏိုင္ေသာ အဓိက အေၾကာင္းရင္းမွာ ေ၀ဒနာခံစားရသူ၏ ၅၀-ရာခို္င္ႏႈန္း ခန္႔သည္ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားေသာေဆးကို မွီ၀ဲေသာက္သံုးရန္ ျငင္းဆန္ျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ေသာ ဘ၀ေနမႈပံုစံကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ မျပဳျခင္းတို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အငန္ႏွင့္ အဆီ စားသံုးမႈလြန္ကဲျခင္း၊ အရက္ေသစာ ေသာက္စားမႈမ်ားျပားျခင္းႏွင့္ အ၀လြန္ျခင္းတို႔သည္ ေသြးတိုးေရာဂါကို ျဖစ္ေပၚေစေသာ အဓိကအေၾကာင္းတရားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

စီးပြားေရးဂယက္ ရိုက္ခတ္မႈ---
ျဗိတိန္ႏိုင္ငံ လန္ဒန္ျမိဳ႔ရွိ School of Economics မွ သုေတသီ Dr Panos Kanavos က ေသြးတိုးေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္သူမ်ား၌သာ ျဖစ္ပြားတတ္သည္ဟု ယူဆခ်က္မွာ မွားယြင္းေၾကာင္း ေထာက္ျပသည္။
အသက္ ၃၀၊ ၄၀၊ ၅၀၊ အရြယ္ေကာင္းသူမ်ား၌လည္း ထိန္းသိမ္းရန္ မလြယ္ကူေသာ ေသြးတိုးေရာဂါကို ခံစားရႏိုင္ျပီး ထိုမွတဆင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါႏွင့္ ေလျဖတ္သည့္ေရာဂါတို႔ကို ခံစားရႏိုင္ေၾကာင္း ၄င္းက ဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

ကာယ၊ ဉာဏစြမ္းအား အထက္ျမတ္ဆံုးေသာ ထိုအရြယ္၌ ေရာဂါေ၀ဒနာမ်ားကို ခံစားရသျဖင့္ ႏိုင္ငံ၌ လုပ္အားမ်ား ဆံုးရႈံးျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ အရွိန္အဟုန္ကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစျပီး ထိုမက်န္းမာသူတို႔အား ေရရွည္က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ျပဳရျခင္းေၾကာင့္ ကာယကံရွင္ႏွင့္ မိသားစု၌လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္၌လည္းေကာင္း၊ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးျဖစ္ေစသည္။

ေသြးတိုေးရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို အခ်ိန္မေႏွာင္းမီ သိရွိႏိုင္ရန္ ေရာဂါႀကိဳတင္စမ္းသပ္ရွာေဖြျခင္း၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၏ ေနာက္ကြယ္၌ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းျခင္း စသည္တို႔ကို လူထုလႈပ္ရွားမႈအသြင္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း Dr Kanavos က အၾကံျပဳေျပာဆိုသည္။

ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ပြားရျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းတရားသည္ ေသြးတိုးျခင္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု သိသာထင္ရွားေၾကာင္း British Heart Foundation မွ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက အတည္ျပဳေျပာဆိုသည္။
စိတ္ဖိစီးမႈကို အျမဲတေစ ခံစားေနရသူမ်ားသည္ ေသြးတိုးေရာဂါ ခံစားရႏိုင္ေၾကာင္း၊ ၄င္းအျပင္ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ အာဟာရခ်ိဳ႔တဲ့ေသာ အစားအေသာက္မ်ား စားသံုးျခင္း၊ အရက္အလြန္အကၽြံ ေသာက္ျခင္း၊ က်န္းမာေရးအတြက္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မျပဳလုပ္ျခင္းစသည့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ေသာ ဘ၀ေနမႈပံုစံျဖင့္ ေနထိုင္ေလ့ရွိတတ္ၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေနထိုင္ျခင္းသည္ ပင္လွ်င္ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ပြားခံစားရမည့္ အဓိကအေၾကာင္းတရားပင္ ျဖစ္သည္။

စိတ္ဖိစီးမႈကို ဘယ္လိုေျဖေလ်ာ့ၾကမလဲ---
ေခတ္သစ္ ေဆးသိပၸံပညာကမူ စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ေပၚေစေသာအေၾကာင္းတရားကို သိရွိရန္ႏွင့္ ထိုကဲ့သို႔ စိတ္ဖိစီးလ်က္ရွိေသာ အေျခအေန၌ မည္သို႔အဆင္ေျပေျပ ေနထိုင္ရမည္ကို နည္းလမ္းရွာေဖြရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း၊ က်န္းမာေရးအတြက္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ပံုမွန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ေၾကာင္း အၾကံျပဳထားသည္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တဦး၏ အျမင္အရမူ စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ျပႆနာကို စိတ္ျဖင့္ ကုစားျခင္းသည္ သာလွ်င္ အေကာင္းဆံုးႏွင့္ အထိေရာက္ဆံုးျဖစ္သည္ဟု ယူဆသည္။
စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့ခ်ရန္မွာ စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ေပၚေစေသာ ရင္ထဲ၌ ေလာင္ျမိဳက္ေနသည့္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟမီးမ်ား၏ အရွိန္ကို ေလ်ာ့ခ်ရန္ႏွင့္ တတ္ႏိုင္က ျငိမ္းသတ္ပစ္ရန္သာ အဓိကလိုရင္းျဖစ္သည္။

ထိုကဲ့သို႔ ရင္ထဲ၌ ေလာင္ျမိဳက္ေနေသာ မီးသံုးမီးကို အရွိန္ေလွ်ာ့ျငိမ္းသတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ လူ႔ဘ၀တြင္ ေယာနိေသာ မနသိကာရျဖင့္ (အသင့္အတင့္ ႏွလံုးသြင္း) ေနထိုင္တတ္ရန္ အေရးႀကီးေပသည္။
ေယာနိေသာ မနသိကာရျဖင့္ ေနတတ္၊ ထို္င္တတ္ရန္မွာ စိတ္ကို တည္ျငိမ္ေစေသာ၊ စိတ္ကို ေအးခ်မ္းေစေသာ စိတ္တန္ခိုးစြမ္းအင္ကို ထက္ျမက္ေစေသာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ၀ိပႆနာတရားကို ရႈမွတ္ပြားမ်ား အားထုတ္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ျဖစ္၍ ယေန႔ကမၻာေပၚတြင္ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ဆူဆူညံညံ စိုးရြ႔ံေၾကာက္လန္႔ျခင္း ႀကီးစြာျဖင့္ ျငင္းခုန္ေျပာဆိုေနၾကေသာ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေလျဖတ္ေရာဂါတို႔၏ေဘးမွ ကင္းေ၀းလိုပါမူ ဗုဒၶေပးေသာ ဓမၼေဆး-ကိုသာ ယံုယံုၾကည္ၾကည္ မွီ၀ဲသံုးေဆာင္ၾကရန္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေမတၱာျဖင့္ ေရးသားတင္ျပလိုက္ရေပသည္။

ေအာင္ဇင္
Modern life puts stress on heart.
(ႏိုင္ငံဂုဏ္ရည္ မဂၢဇင္း ၂၀၁၀-ခု ေဖေဖာ္၀ါရီလ)

No comments: