Saturday, April 16, 2011

ဆီးခ်ိဳ

ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ကုသရာမွာ ၁၂-နာရီ အစာမစားဘဲ ေနခိုင္းျပီး တိုင္းတဲ့ေသြးထဲက သၾကားအဆင့္ကို (၇၀-၁၂၀) မီလီဂရမ္ ေသြး(၁၀၀)မီလီမီတာနဲ႔ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးနီးနီး အျမဲတမ္း ထိမ္းထားႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ေသြးထဲမွာ သၾကားဓာတ္ပါရွိတဲ့ႏႈန္းကို စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ တညလံုး အခ်ိဳဓာတ္မစားဘဲ မနက္အိပ္ရာထခ်ိန္မွာ တိုင္းေတာ့ ေသြးထဲရွိ အခ်ိဳဓာတ္ FASTING BLOOD GLUCOSE ပမာဏသည္ 8M Moil ထက္ေက်ာ္လွ်င္ ဆီးခ်ိဳရွိတယ္။ 6M Moil ထက္နည္းလွ်င္ ဆီးခ်ိဳမရွိ ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူနာေတြ ေယဘုယ်သိထားရပါမယ္။

လူနာတဦးတြင္ မနက္အိပ္ရာထ မည္သည့္အစာမွ်မစားခင္ ေသြးထဲရွိ သၾကားဓာတ္ FASTING BLOOD GLUCOSE သည္ 8M Moil ထက္မ်ာလးွ်င္ ၊ သို႔မဟုတ္ ေန႔လယ္ေန႔ခင္း အစာစားျပီး တိုင္းေသာ ေသြးထဲရွိ သၾကားဓာတ္ RANDOM BLOOD  GLUCOSE သည္ 11M Moil  ထက္မ်ားလွ်င္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိေနျပီလို႔ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။ 

ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူနာေတြ သိမ္းထားရတဲ့ ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိုဳ စစ္ခ်က္မွတ္တမ္းစာအုပ္ေလးေတြထဲမွာ ဓာတ္ခြဲခန္းက ဆရာေတြ ေရးမွတ္ထားတဲ့ REFVALUE(F) ၆၅-၁၁၀ mg  တခ်ိဳ႔ကလည္း ၇၀-၁၂၀ အတြင္းေပါ့ 3.7- 6.2M Moil အတြင္းရေအာင္ ထိန္းထားႏို္င္ရပါမယ္။ (R)ဆိုရင္ ၆၅-၁၈၀ mg တခ်ိဳ႔ကလည္း ၉၀-၁၈၀ အတြင္းေပါ့။ 3.7 ကေန 10.0 M Moil အတြင္း ရေအာင္ ထိန္းထားႏိုင္ရပါမယ္။ (F) FASTING (R) က RANDOM ကို ဆိုလိုတာပါ။ 

FASTING ကိုပဲ စစ္စစ္ RANDOM ကိုပဲစစ္စစ္ ဒီလို သူ႔သတ္မွတ္ခ်က္အတြင္း ရွိေနေအာင္ အစားအေသာက္ကို ဆင္ျခင္စားေသာက္ရပါမယ္။ အစားအေသာက္ဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အတြက္ အေရးအႀကီးဆံုးေသာ က႑မွာရွိပါတယ္။ အစားအစာ မစားေသာက္ဘဲ လိုအပ္တဲ့ သၾကားဓာတ္ မေပးပါက လူဟာ အသက္ရွင္မည္မဟုတ္ပါ။ သၾကားဓာတ္ကို လိုအပ္သည္ထက္ မပိုရန္သာ အဓိကျဖစ္ပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါကုသရာမွာ အစားအေသာက္ဆင္ျခင္မႈဟာ အမာခံအုတ္ျမစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစားအေသာက္ ဆင္ျခင္မႈကို ခဏတျဖဳတ္ေလာက္ပဲ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ကာလအပိုင္းအျခား အကန္႔အသတ္မရွိ က်င့္သံုးသြားရမယ့္ လမ္းစဥ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳသမားတေယာက္အေနဲ႔ အဆီစားသံုးမႈကို တတ္ႏိုင္သမွ် ေရွာင္ရန္လိုပါတယ္။ စားသံုးဆီႏွင့္ အျခားအဆီမ်ားကို ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၏ ရန္သူသဖြယ္ မွတ္ယူထားႏိုင္လွ်င္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္လြန္မွ စားေသာက္ျခင္းႏွင့္ အေၾကာ္အေလွာ္နဲ႔ ပရိုတင္းမ်ားတဲ့ အစားေတြကိုလည္း ေရွာင္ပါ။

ဒါေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ မျဖစ္ေသးသူေတြအဖို႔ မိမိေန႔စဥ္ စားေသာက္ေနသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကို သတိႀကီးစြာႏွင့္ သာမန္ထက္ မပိုေအာင္ စားေသာက္ျခင္းသည္သာလွ်င္ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္း ျဖစ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ လြန္ၾကဴးျခင္းဟာ သာမန္ထက္ ပို၀ေနျခင္းမ်ားေၾကာင့္ အင္ဆူလင္ကိုလည္း ျဖဳန္းတီးရာေရာက္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔လို ဆီးခ်ိဳသမားမ်ားအဖို႔ ဆီးခ်ုိဳကို ထိန္းသိမ္းသည့္ ပံုစံသည္ သံုးေခ်ာင္းေထာက္ ေခြးေျခခံုေလး တလံုးနဲ႔ တူပါတယ္။ အစာလည္းေဆး, ေဆးလည္းအစာ ဆိုသလို
၁။ မိမိတို႔နဲ႔ သင့္တင့္မယ့္အစာမ်ိဳး စားျခင္းျဖင့္ ဓာတ္စာသေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
၂။ ေလ့က်င့္ခန္းတခုအေနျဖင့္ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈကို မျဖစ္မေန လုပ္ရပါမယ္။
၃။ ေဆး၀ါးအျဖစ္ အင္ဆူလင္၊ သို႔မဟုတ္-ဆီးခ်ိဳေသာက္ေဆး အစရွိသည္တို႔ဟာ ေျခေထာက္သံုးေခ်ာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေျခေထာက္တေခ်ာင္း က်ိဳးသြားရင္ ေခြးေျခခံုလည္း လဲျပီေပါ့။

ေလ့က်င့္ခန္းဟာ အသည္းနဲ႔ ပန္ကရိယတို႔ရဲ႔ လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္မႈကိုလည္း တိုးတက္ေစပါတယ္။ အျမန္လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း၊ ျဖည္းျဖည္းမွန္မွန္ ေျပးျခင္းနဲ႔ ေယာဂက်င့္စဥ္တို႔လို ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားဟာ သိပ္အက်ိဳးရွိပါတယ္။ 
* * * * * * * * * * * * 
လွ်ာေပၚ၀ဲမယ့္ တဒဂၤ အရသာေလးကိုသာ ၾကည့္ျပီး အစားအေသာက္ေတြကို မဆင္မျခင္ စားသံုးၾကမယ္ ဆိုလွ်င္  အခ်ိန္ကာလ ၾကာျမင့္လာေသာအခါ ဆီးခ်ိဳသမားမ်ားသည္ အတြင္းတိမ္၊ သို႔မဟုတ္-ေရတိမ္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက အျဖစ္မ်ားသည္ကေတာ့ မ်က္လံုး၏ ေနာက္ဘက္ရွိ ျမင္လႊာ(RETINA)၏ ေသြးေၾကာမွ်င္မ်ား ပ်က္စီးမႈျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို အနည္းဆံုး ၂၅-ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ခံစားရသူမ်ား၏ ၇၀-ရာခို္င္ႏႈန္းမွာ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳသက္ ၂၅-ႏွစ္ေက်ာ္လာေသာ ေရာဂါရွင္မ်ားတြင္ ၆၅-ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ နာဗ္ေၾကာပ်က္စီးမႈ အထူးသျဖင့္ ေျခေထာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ေျခေထာက္နဲ႔ မေတာ္ဘဲ က်ပ္ေနတဲ့ ဖိနပ္မ်ားကို မစီးမိဖို႔ သတိထားရပါမယ္။ ဖိနပ္က်ပ္က်ပ္မ်ားကို စီးမိပါက ေသြးအသြားအလာ မေကာင္းသျဖင့္ ေျခမ-ပုပ္ျခင္း, ေျခထိပ္ အနာျဖစ္ျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အနာျဖစ္လွ်င္ ပစ္မထားဘဲ ဂရုတစိုက္ျပဳစုရပါမယ္။


ျပီးေတာ့ ဆီးခ်ိဳသမားေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ မ်က္စိေရာဂါ အေၾကာင္းေတြကို ေရးျပပါဦးမယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟာ မ်ိဳးရိုက္လိုက္ျပီးျဖစ္တာ ရွိသလို အစားအေသာက္ကို ခႏၶာကိုယ္အတြက္ လိုအပ္တာထက္ ပိုမိုစားသံုးတဲ့အတြက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေတြတက္လာျပီး အလြန္၀လာတဲ့အခါ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ နည္းလာတဲ့အခါ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ လိုအပ္တာထက္ ပိုေနတဲ့ အခ်ိဳဓာတ္ေတြကို ေက်ာက္ကပ္က တာ၀န္ယူျပီးေတာ့ ဆီးထဲကတဆင့္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ အျပင္ဘက္ကို ထုတ္ပစ္လိုက္ပါတယ္။


ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ခံစားေနရသူတဦးရဲ႔ ေသြးခ်ိဳႏႈန္း အနည္းအမ်ားကိုပါ လိုက္ျပီး မ်က္မွန္ပါ၀ါအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ အခ်ိဳဓာတ္ ပါ၀င္မႈႏႈန္း မ်ားလာရင္ မ်က္စိမွာ အႏုတ္ပါ၀ါ တိုးလာျပီး အစာကိုထိန္း ေဆးစားခဲ့လို႔ ေသြးထဲမွာ အခ်ိဳဓာတ္ ျပန္နည္းသြားရင္ အေပါင္းပါ၀ါဘက္ ျပန္ေျပာင္းသြား ပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးတခုကေတာ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္မ်ား အေနနဲ႔ သက္တူရြယ္တူ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမရွိသူမ်ားနဲ႔ ႏႈိင္းစာလွ်င္ အတြင္းတိမ္(CATARACT)ေစာေစာျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သက္ငယ္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိတဲ့ လူနာဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါစတင္ျဖစ္ပြားျပီး ၁၀-ႏွစ္နဲ႔ အႏွစ္ ၂၀-အတြင္းမွာ အတြင္းတိမ္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အေရးႀကီးေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးတခုက ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ေရတိမ္ေရာဂါ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ အဲဒီျဖစ္လာတဲ့ ေရတိမ္ အမ်ိဳးအစားဟာ အလြန္ဆိုးရြားျပီး ေၾကာက္စရာေကာင္းလွပါတယ္။


ဆီးခ်ိဳေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားတဲ့ ေရာဂါသက္တမ္းႏွစ္ေပါင္း ၂၀-ေက်ာ္လာရင္ ၆၀-ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၇၀-ရာခို္င္ ႏႈန္းရဲ႔ အျမင္အာရံုခံလႊာေတြဟာ ပ်က္စီးယိုယြင္းျပီး မ်က္စိကြယ္သြားတာဟာ အသက္ႀကီးမွ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္လာတဲ့ လူနာေတြအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ေသြးခ်ိဳကို စနစ္တက် ထိန္းခ်ဳပ္မထားသူမ်ား အေနနဲ႔ကေတာ့ ပိုမိုလ်င္ျမန္စြာ မ်က္စိကြယ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္စိေရာဂါကို ကာကြယ္ရန္ နည္းလမ္းမွာ ဆီးခ်ိဳသမား မ်ားဟာ ေျခာက္လ၊ သို႔မဟုတ္-တႏွစ္လွ်င္ အနည္းဆံုး တႀကိမ္ မ်က္စိအထူးကု သမားေတာ္ႏွင့္ ျပသစစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။
*****************
ကဲ...အဲဒီလိုေ၀ဒနာေတြ ေစာေစာစီးစီး မခံစားခ်င္ရင္ေတာ့ ဆီးနဲ႔ေသြးကို မွန္မွန္စစ္ျပီး အင္ဆူလင္ ထိုးတန္ထိုး၊ ဒါမွမဟုတ္-ဆီးခ်ိဳထိန္းေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားသလို ေသာက္ရပါမယ္။ အေၾကာင္း ကေတာ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟာ ဂရုမစို္က္လွ်င္ ေၾကာက္စရာေကာင္းလို႔ပါပဲ။ ဂရုစိုက္ျပီး ေကာင္းစြာ ထိမ္းသိန္းႏိုင္ရင္ေတာ့ ေၾကာက္စရာမလိုေတာ့ပါဘူး။ ဆီးခ်ိဳ သက္တမ္း ၁၀-ႏွစ္ေက်ာ္လာလွ်င္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ၾကာရွည္လာရင္ ေက်ာက္ကပ္ကို ေရာဂါ ရလာေစႏိုင္ပါတယ္။


ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ အင္ဆူလင္အေပၚ မမွီရေသးတဲ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ အမ်ိဳးအစား ၂-ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆး၀ါးေတြရဲ႔ အမ်ားဆံုး တိုက္ေကၽြးႏို္င္တဲ့ ပမာဏကို တိုက္ေကၽြးေပမဲ့ အက်ိဳးမထူးေတာ့တဲ့အခါမွာ အင္ဆူလင္ထိုးေပးဖို႔ လိုအပ္လာပါတယ္။ ဒါကလည္း ေသြးထဲက သၾကားဓာတ္ အဆင့္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ပါ။ အဲ-တခ်က္သတိထားဖို႔ကေတာ့ အင္ဆူလင္ထိုးေနရတဲ့ အေျခအေနေရာက္လာျပီးမွေတာ့ ေဆးျပန္စားလို႔ မထိေရာက္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတာပါပဲ။


အခု ကၽြန္ေတာ္ေသာက္ေနတဲ့ DIABEND တို႔ RECLIDE တို႔ဆိုတာ  GLICALAZIDE  အုပ္စုကေတာ့   SULPHONYLUREA ဆာဖိုႏိုင္လ္ ယူရီးယားအုပ္စု၀င္ ေဆးေတြပါပဲ။ သူနဲ႔ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္လို႔   BIGUANIDE ဘိုင္ဂြါႏိုက္အုပ္စု၀င္ METRO-RMIN မက္ေဖာ္မင္ကို တြဲစားရကတည္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူနာေတြ သတိထားရမယ့္အဆင့္ ေရာက္ပါျပီ။ ႏို္႔မဟုတ္လို႔ကေတာ့ မၾကာခင္ အင္ဆူလင္နဲ႔တြဲထိုးဖို႔ လိုလာေတာ့မွာပါ။


ဆာဖိုႏိုင္လ္ယူရီးယား အုပ္စု၀င္ေဆးေတြဟာ အင္ဆူလင္ကို မမွီခိုရတဲ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကိုကုသတဲ့ေနရာမွာ ပထမဆံုး ေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ ေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးေတြဟာ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဘးထြက္အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ SIDE-EFFECTS ေတြ နည္းပါတယ္။ 


အစာစားျပီး ႏွစ္နာရီအၾကာမွာ ေသြးထဲသ သၾကားအဆင့္ေတြကို ေလ်ာ့က်ေစရာမွာ အေကာင္းဆံုး ရလဒ္ကို ရရွိေစဖို႔အတြက္ ပံုမွန္အားျဖင့္ SULPHONYLUREA ကို အစာမစားမီ နာရီ၀က္ေလာက္အလိုမွာ စားဖို႔ ညႊန္ၾကားေလ့ရွိပါတယ္။ 

BIGUANIDE ဘိုင္ဂြါႏိုက္ေတြဟာ တခ်ိဳ႔လူနာေတြမွာ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္တာ၊ ၾကြက္သားေတြ အားနည္းတာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အရမ္းက်သြားတာေတြလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ႏွလံုး၊ အသည္း၊ သို႔မဟုတ္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါေတြ ရွိရင္ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဒီေဆးေတြ ညႊန္ေလ့မရွိပါဘူး။ ဆာဖိုႏိုင္လ္ယူရီးယား ေဆးေတြနဲ႔ ေသြးထဲကသၾကားဓာတ္ ျမင့္မားမႈကို ထိေရာက္ေအာင္ မထိန္းခ်ဳပ္ႏို္င္တဲ့အခါမွာ ဘိုင္္ဂါြႏို္က္ကို ဆာဖိုႏိုင္လ္ယူရီးယားနဲ႔ တြဲေပးတတ္ပါတယ္။


ကဲ-နိဂံုးခ်ဳပ္ရရင္ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့သလိုပဲ ဆီးခ်ိဳကို ထိန္းသိမ္းပံုစံဟာ သံုးေခ်ာင္းေထာက္ေခြးေျခခံုကေလး တလံုးနဲ႔တူပါတယ္။ ဓာတ္စာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ အင္ဆူလင္-သို႔မဟုတ္ ဆီးခ်ိဳေသာက္ေဆး အစရွိသည္တို႔ဟာ ေျခေထာက္သံုးေခ်ာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ-ေျခေထာက္ တေခ်ာင္း က်ိဳးသြားရင္ ေခြးေျခခံုေလးလည္း လဲေတာ့မယ္ေပါ့။


ဒီေတာ့ ပါးစပ္အလိုကို အရမ္းမလိုက္ၾကပါနဲ႔။ တပိုင္ တႏိုင္ ေလ့က်င့္ခန္းေလးေတြ လုပ္ေပးၾကပါ။ အဲ-ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ဖို႔ သံုးရက္ဆက္တိုက္ ပ်က္ကြက္ရင္ ေလ့က်င့္ခန္းေၾကာင့္ ရရွိထားတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ဆံုးရႈံးသြားတတ္ပါတယ္။ ခရီးေ၀းသြားလည္း လံုေလာက္တဲ့ ေဆး၀ါးေလးေတြ ယူေဆာင္သြားၾကပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟာ ထိပ္တန္းစားရင္း၀င္ လူသတ္ေရာာဂ ဆယ္မ်ိဳးအနက္ တမ်ိဳးျဖစ္လို႔ပါပဲ။


ေမာင္ေငြလႈ္ိင္း(အဲယား)
(ေငြတာရီမဂၢဇင္း ၂၀၀၃-ခု ေဖေဖာ္၀ါရီလ)

No comments: