Sunday, May 8, 2011

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ကာကြယ္ဖို႔

ယေန႔ ကမၻာတ၀န္းမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူ သန္းေပါင္း ၁၂၀-ေက်ာ္ရွိေနျပီး ၂၀၁၀-ျပည့္ႏွစ္မွာ သန္းေပါင္း ၂၀၀-ေက်ာ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။ အဲဒီထဲက သံုးပံုႏွစ္ပံုဟာ အာရွတိုက္သားေတြ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သလဲ၊ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ဘယ္လိုေလွ်ာ့ခ်ႏို္င္မလဲဆိုတာကို သင္သိေနရင္ သင္ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရံႈးမႈမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

အသံတိတ္ လူသတ္သမား
ဆီးခ်ိဳေရာဂါအေနနဲ႔ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပတတ္ပါဘူး။ ေရာဂါ အျပည့္အ၀ႀကီး မျဖစ္ေပၚခင္ ေရာဂါရွိမွန္း ႀကိဳတင္သိေနဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ ေသြးတြင္း သၾကားအဆင့္ဟာ ပံုမွန္ထက္ ျမင့္ေနျပီး ဆီးခ်ိဳေရာဂါလို႔ ေျပာရေလာက္ေအာင္လည္း မျမင့္ေသးရင္ ဆီးခ်ိဳအႀကိဳ (Prediabetic) လို႔ ေခၚပါတယ္။ ေလ့လာမႈေတြအရ Prediabetic သမားေတြဟာ ၁၀-ႏွစ္အတြင္း အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္လာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Prediabetic ေတြဟာ ဘ၀ေနထိုင္မႈ ပံုစံေျပာင္းလဲရံုနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ဒါမွမဟုတ္-ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ဖို႔ အမ်ားႀကီးၾကာေအာင္ အခ်ိန္ဆြဲထားႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစတဲ့ အစားအေသာက္ေျပာင္းတာနဲ႔ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တဲ့ Life Style ကို ေျပာင္းလဲ လိုက္တာနဲ႔ အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၅၈-ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့သြားတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြအရ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ ဘ၀ေနထိုင္မႈပံုစံေတြကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

၁။ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္မွ်တတဲ့အစာ စားပါ။
ဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔ သစ္သီး၀လံ မ်ားမ်ားပါ၀င္ျပီး အဆီနဲ႔ အခ်ိဳ နည္းျပီး အမွ်င္ဓာတ္မ်ားစြာပါ၀င္တဲ့ အစာစားပါ။

၂။ သင္ဟာ အ၀လြန္သူျဖစ္ပါက ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ပါ။
သင္ဟာ အ၀လြန္သူျဖစ္ပါက ပံုမွန္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ျပန္ရေအာင္ လုပ္ရတာ ခက္ခဲေပမယ့္ အေလးခ်ိန္ တခုကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရင္ ေသြးတြင္း သၾကားအဆင့္လည္း ေလ်ာ့သြားႏိုင္ပါတယ္။ သင့္ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ကို ၅-ရာခို္င္ႏႈန္းမွ ၁၀-ရာခိုင္ႏႈန္း ေလွ်ာ့လိုက္တာနဲ႔ ေသြးတိုးေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ သင့္ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ပိုမ်ားသေလာက္ အင္ဆူလင္ကိုလည္း သင္ ပိုလိုအပ္ပါတယ္။ အကယ္၍ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ဟာ အင္ဆူလင္ကို အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ ထုတ္ေပးႏိုင္ခဲ့ရင္ သင့္ခႏၶာကိုယ္ ပိန္သေလာက္ အင္ဆူလင္စြမ္းရည္ဟာလည္း ပိုျပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ အလုပ္လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၃။ ပံုမွန္ လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ေပးပါ။
တႀကိမ္ကို မိနစ္ ၃၀-ႏႈန္းနဲ႔ တပတ္သံုးႀကိမ္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးျပီး သင့္ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းကို ျမႇင့္တင္ပါ။ သင္ရဲ႔ အျမင့္ဆံုး ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းရဲ႔ ၇၀-ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ တတ္ႏိုင္ရင္ ေရကူးတာ ဒါမွမဟုတ္-ရြရြေျပးတာလိုမ်ိဳး ပိုမိုျပင္းထန္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္ေပးပါ။ ဒါမွ ေခၽြးေတြ ထြက္လာျပီး အသက္ရွဴ ျမန္လာပါမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေလ့က်င့္ခန္းကို နားနားျပီး လုပ္ေပးပါ။ တႀကိမ္ကို ၁၅-မိနစ္ တေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ လုပ္ေပးပါ။

၄။ ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။
ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ၅၀-ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္တက္ေစပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္တာဟာ အင္ဆူလင္ကို ခံႏို္င္ရည္ ရွိသြားတာနဲ႔ ေသြေၾကာေတြ ပိတ္သြားရံုသာမက မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ဆဲလ္ေတြကိုလည္း ျမန္ျမန္ေသေစႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးတခုက ေသြးေၾကာေတြ ပ်က္စီးသြားျပီး အနာက်က္မႈ ေႏွးေကြးသြားကာ  ေရာဂါပိုးမႊား ၀င္ေရာက္ႏိုင္ေျခနဲ႔ ေျခေထာက္ျဖတ္ရႏိုင္ေျခေတြ ပိုမ်ားလာပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါ
ဆီးခ်ိဳနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါဟာ ဆက္စပ္မႈ ရွိၾကပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူမ်ားဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ မရွိသူေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း သံုးဆမွ ေလးဆအထိ ပိုမ်ားတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြအရ သိရပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမရွိသူေတြထက္ ေလျဖတ္ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ႏွစ္ဆမွ ေလးဆအထိ ပိုမ်ားပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရဂါေၾကာင့္ ႏွလံုးနဲ႔ဦးေႏွာက္ကို ပို႔ေပးေနေသာ ေသြးေၾကာအပါအ၀င္ ေသြးေၾကာမ်ား ပ်က္စီးေစ ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာတြင္းမွာ အဆီဖတ္ေတြ တြယ္ကပ္ေနေစတဲ့အတြက္ ေသြးလွည့္ပတ္မႈ နည္းသြားကာ ေသြးဖိအား (ေသြးေပါင္ခ်ိန္) ေတြ ျမင့္တက္ေစပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ျပီးျဖစ္တဲ့ ႏွလံုးတြင္း ေသြးေၾကာ မာေက်ာမႈ ရွိသူေတြဟာ တခါတရံ သူတို႔ မသိလိုက္ဘဲ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရတာ ဒါမွမဟုတ္-ေသြးေၾကာပိတ္သြားတာေတြ (Silent ischaemia or Silent heart attack) ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရသူ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွင္ေတြ ၅၀-ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ေဆးရံုကို မတက္လိုက္ရပါဘူး။ ဆီးခ်ိဳကို မထိန္းႏိုင္လို႔ အာရံုေၾကာ ပ်က္စီးမႈျဖစ္ျပီး ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရ တာေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ နာက်င္မႈေ၀ဒနာ မေပၚလာေတာ့တဲ့အျပင္ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ား ေအးတာေတြ ကိုလည္း မခံစားႏိုင္ေတာ့လို႔ပါ။

အဆီခဲဖတ္ေတြ စုလာတဲ့အတြက္ ဦးေႏွာက္တြင္းေပးပို႔တဲ့ ေသြးေၾကာတြင္းမွာလည္း ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြမွာ ေသြးတိုးေရာဂါလည္း ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဦးေႏွာက္တြင္း ေသြးေၾကာငယ္ေတြ ပံုမမွန္ျဖစ္သြားတတ္ျပီး ေလျဖတ္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆီးခ်ိုေရာဂါ ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ေ၀ဒနာမျပတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ(Silent heart disease) ကို ေစာေစာစီးစီး ရွာေဖြႏို္င္ဖို႔ တႏွစ္တႀကိမ္ Stress test (ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္မႈ ရွိ-မရွိ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျပီး စမ္းသပ္ျခင္း) လုပ္သင့္ပါ တယ္။ 


တိုင္းျပည္ေပါင္း ၂၀-မွ အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါေ၀ဒနာရွင္ ၁၀၀၀-ကို ေလးႏွစ္ၾကာ ေလ့လာအျပီး ေသြးတိုးေရာဂါရွိသူေတြနဲ႔ မရွိသူေတြမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ (Blood Pressure) နည္းနည္းေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရင္ သိသိ သာသာ အက်ိဳးရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ ၁၄-ရာခို္င္ႏႈန္း၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ ေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း ၁၈-ရာခို္င္ႏႈန္း၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း ၁၄-ရာခို္င္ႏႈန္းနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ဒါမွမဟုတ္-ပိုဆိုးႏိုင္ေျခ ၂၁-ရာခို္င္ႏႈန္း ေလ်ာ့သြားတယ္လို႔ ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိေရာဂါသမားေတြမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ထိန္းသိမ္းတာဟာ အေရးႀကီးေၾကာင္းႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါကုသမႈကို စီမံခန္႔ခြဲရာတြင္ အျမဲတမ္း ဂလူးကို႔စ္ ထိန္းသိမ္းတာကိုပဲ အာရံုစိုက္မေနဘဲ ငုပ္လွ်ိဳးေနတဲ့အရာေတြ ေဖာ္ထုတ္ျပီး အေျပာင္းအလဲလုပ္သြားသင့္ေၾကာင္း အထက္ပါ ေလ့လာမႈအရ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။


ေဒါက္တာခင္မိုးမိုး
( အာေရာဂ်ံမဂၢဇင္း ၂၀၀၈-ခု ဇန္န၀ါရီလ)

No comments: