Wednesday, May 18, 2011

ဆီးခ်ိိဳေရာဂါ ကာကြယ္ဖို႔

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အခ်က္အလက္မ်ား---
၁။ မိသားစု(မိဘ၊ ေမာင္ႏွမ)ေတြမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိေနျခင္း။
၂။ အသက္ ၄၀-ေက်ာ္သူျဖစ္ျခင္း (အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟာ အသက္ငယ္သူေတြမွာ   
    အျဖစ္မ်ာေးနေပမယ့္)
၃။ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္မႈမရွိတဲ့ အစာစားျခင္း (အခ်ိဳနဲ႔ အဆီ မ်ားတဲ့အစာ စားျခင္း)
၄။ အ၀လြန္ျခင္း (အထူးသျဖင့္ ၀မ္းဗိုက္မွာ အဆီမ်ားျခင္း)
၅။ ေသြးတိုးေရာဂါရွိျခင္း၊ ေသြးတိုး ကိုလက္စထေရာ ျမင့္ေနျခင္း။
၆။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း (ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ကို ထိန္းသိန္းရခက္ျခင္း)
၇။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနစဥ္ (ေမြးကင္းစ အေလးခ်ိန္ ၉-ေပါင္နဲ႔ အထက္ရွိျခင္း)

သင့္မွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိေနျပီလား---
လူအမ်ားစုမွာ အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိေနၾကျပီး ေ၀ဒနာဟာ တျဖည္းျဖည္းသာ ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ အတြက္ ေရာဂါရွိမွန္း မသိၾကပါဘူး။ တခ်ိဳ႔မွာ ဘာလကၡဏာမွ မျပတတ္ပါဘူး။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ရင္ သိႏိုင္တဲ့လကၡဏာေတြကို ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။
၁။ ဆီးသြားမ်ားျခင္းႏွင့္ ေရငတ္ျခင္း။
၂။ ဘာေၾကာင့္မွန္းမသိဘဲ ေမာပန္းေနျခင္း၊ (ဂလူးကို႔စ္မွ စြမ္းအင္အျဖစ္ မေျပာင္းလဲႏိုင္ပါ)
၃။ ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း၊ ဥပမာ-မွကၡရု ေပါက္ျခင္း၊ ဒါမွမဟုတ္-ေပါင္ျခံ ယားယံျခင္း၊ (
    ဆီးထဲမွာ သၾကားပါ၀င္မႈမ်ားတာဟာ ေရာဂါပိုးကို ဖိတ္ေခၚသလို ျဖစ္တတ္ပါတယ္)
၄။ မ်က္စိအျမင္ ေ၀၀ါးျခင္း၊ ဒါမွမဟုတ္-အျမင္အာရံု အႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ျခင္း၊ 
   (ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္မ်ားတာေၾကာင့္ မ်က္ျမင္လႊာ Cells တြင္း ေအာက္ဆီဂ်င္ေရာက္ရွိမႈ  
   နည္းသြားျပီး မ်က္ၾကည္လႊာကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။
၅။ ေျခေထာက္နဲ႔ လက္ေတြမွာ ထံုျခင္း၊ ဒါမွမဟုတ္-က်ဥ္ျခင္း၊ (ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို မထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့တာ 
   အခ်ိန္ၾကာလာရင္ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးရွိ အာရံုေၾကာမ်ား ပ်က္စီးသြားပါတယ္)
၆။ အနာေတြ အက်က္ေႏွးျခင္း၊( ဆီးခ်ိဳေရာ၈ါဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ အနာက်က္မႈေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ 
   ရွိပါတယ္)
၇။ ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ မ်ားလာျခင္း၊ ဒါမွမဟုတ္-နည္းသြားျခင္း၊ (ကိုယ္တြင္းမွ ထြက္သြားတဲ့ 
    အရည္ေတြနဲ႔ သၾကားေတြအတြက္ ယခင္ကထက္ ပိုျပီးအစာစားရတာေၾကာင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ 
    တိုးလာပါတယ္)။ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ရတာဟာ ခႏၶာကိုယ္မွ ၾကြက္သားေတြႀကီးထြားဖို႔ ဂလူးကို႔စ္ 
    လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရလို႔ပါ။ 

ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာမ်ား---
ေသြးထဲမွာ ဂလူးကို႔စ္ မ်ားစြာရွိတာဟာ ေသြးေၾကာေတြ၊ အာရံုေၾကာေတြနဲ႔ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြ ပ်က္စီးေစႏိုင္ပါတယ္။ သင့္ေသြးတြင္း ဂလူးကို႔စ္အဆင့္ အနည္းငယ္ ျမင့္တက္ေနရင္ ေရတိုအေနနဲ႔ ဘာေ၀ဒနာမွ သင္မခံစားရေပမယ့္ ေရရည္မွာ ခႏၶာကိုယ္ေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ မ်ားစြာရွိပါတယ္။

ေသြးေၾကာႀကီး အေျခအေန (ႏွလံုးေသြးေၾကာ) Macrovascular Condition
သၾကားဓာတ္ ထိန္းသိမ္းမႈမေကာင္းရင္ ေသြးေၾကာေတြ က်ဥ္းေျမာင္းသြားျပီး ႏွလံုးတြင္း ေသြးစီးဆင္းမႈ နည္းကာ Angina(ႏွလံုးေသြးေၾကာ ပိတ္ဆို႔ျခင္းေၾကာင့္ ၀ဲဘက္ လက္ေမာင္တ၀ိုက္နဲ႔ ရင္ဘတ္ထဲ နာက်င္ျခင္း) ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွလံုး ဒါမွမဟုတ္-ဦးေႏွာက္တြင္းရွိ ေသြးေၾကာေတြမွာလည္း လံုး၀ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္ျပီး ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရတာ ဒါမွမဟုတ္-ေလျဖတ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြဟာ ႏွလံုးေရာဂါ ဒါမွမဟုတ္-ေလျဖတ္တာေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ ငါးဆပိုမ်ားပါတယ္။

ေသြးေၾကာငယ္ အျခအေန (Microvascular condition)
မ်က္လံုး၊ အာရံုေၾကာ၊ ေက်ာက္ကပ္တြင္းရွိ ေသြးေၾကာငယ္ေတြရဲ႔ နံရံေတြ ထူလာျပီး အားနည္းလာပါတယ္။
မ်က္ျမင္လႊာတြင္း ေသြးေၾကာေတြ ပိတ္ဆို႔မႈျဖစ္ရင္ အလင္းေရာင္ ျဖတ္သန္းမႈလည္း ပို႔ဆို႔တတ္ပါတယ္။ မကုသဘဲထားရင္ မ်က္စိအျမင္ ကြယ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးတြင္း သၾကားအဆင့္ျမင့္တာနဲ႔ ေသြးေပါင္ခ်ိန္မ်ားတာေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးျပီး ဆီးတြင္းပရိုတင္းဓာတ္ေတြ စိမ့္၀င္သြားပါတယ္။ အညစ္အေၾကးေတြနဲ႔ ေရပိုေတြဟာ ဆီးအျဖစ္ စြန္႔ထုတ္ရမယ့္အစား ေသြးတြင္းမွာ စုလာပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါဆိုတာ ဘာလဲ---
ဆီးခ်ိဳေရာဂါအေၾကာင္း နားလည္ဖို႔အတြက္ သင္ခႏၶာကိုယ္ဟာ စြမ္းအင္အတြက္ သၾကားတမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ဂလူးကို႔စ္ေပၚ မွီခိုေနရတာကို သိရွီဖို႔ လိုပ္အပ္ပါတယ္။ သင္ စားလိုက္တဲ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ (ဆန္၊ ေပါင္မုန္႔၊ အာလူးမွစျပီး ပန္းသီးအထိ အစာေတြအားလုံး) ေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္ ဂလူးကို႔စ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားကာ ေသြးတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္သြားပါတယ္။ ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ျမင့္တက္လာရင္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ (ပန္ကရိယ)မွ အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္းေတြ ထြက္လာဖို႔ အခ်က္ေပးပါတယ္။ အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္းဟာ ေသြးထဲမွ ဂလူးကို႔စ္ေတြကို ဆဲလ္ေတြစုပ္ယူေအာင္ ညႊန္ျပေပးပါတယ္။

အင္ဆူလင္ ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း လံုး၀ ပိတ္ပင္သြားရင္ အမ်ိဳးအစား ၁-ဆီးခ်ိဳေရၾဂါ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္က အင္ဆူလင္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မထုတ္ေပးႏိုင္ရင္ ဒါမွမဟတု္-ဆဲလ္ေတြက အင္ဆူလင္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိသြားရင္ အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟာ အျဖစ္မ်ားတဲံ ဆီးခ်ိဳေရာ၈ါပါ။ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ေတြဟာ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ျမင့္မားေနခဲ့ရင္ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တာနဲ႔ အျမင္ကြယ္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားလာပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ေသြးစစ္ျခင္းျဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။ နံနက္ အိပ္ရာထ ဘာအစာမွ မစားခင္ ေသြးစစ္ရပါတယ္။ Fasting Blood Sugar အဆင့္ ၁၂၆ mg/dl ထက္ မ်ားရင္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိေနပါတယ္။ ၁၀၀-မွ ၁၂၅ mg/dl ရွိရင္ ဆီးခ်ိဳအႀကိဳ (Prediabetic) ေ၀ဒနာ ျဖစ္ေနျပီး ဆီးခ်ိဳျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္။ အေကာင္းဆံုး ေသြးသြင္းသၾကားအဆင့္ဟာ ၁၀၀-mg/dl ထက္ နည္းတာပါ။ 

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားတဲ့ အစာေလးမ်ိဳး---
၁။ အခ်ိဳရည္မ်ား
ေဆာ္ဒါအခ်ိဳရည္ေတြနဲ႔ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ မ်ားမ်ားေသာက္သူေတြဟာ အမ်ိဳးအစာ း၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ႏွစ္ဆ ပိုမ်ားတယ္လို႔ ဟားဗတ္ေဆးတကၠသိုလ္မွ အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၉၁၀၀၀-ကို ေလ့လာအျပီးမွာ ေတြပရွိခဲံပါတယ္။ ေတြ႔ရွိခ်က္အရ သၾကားလံုး လံုး၀မစားရဘူးလို႔ အဓိပၸါယ္ရတာ မဟုတဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ သင့္မွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ဒါမွမဟုတ္-ဆီးခ်ိဳအႀကိဳ ျဖစ္ေနရင္ အေမရိကန္ ဆီးခ်ိဳအသင္းရဲ႔ အဆိုအရ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ အစာေတြထဲမွာ သၾကားကို အသင့္အတင့္ ထည့္စားလို႔ရတယ္လို႔ အၾကံေပးထားပါတယ္။ သၾကားဟာ ေန႔စဥ္ရရွိတဲ့ ကယ္လိုရီ ၁၀-ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ မပိုသင့္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ တေန႔ကို ၂၀၀၀-ကယ္လိုရီစားရင္ သၾကား လက္ဖက္ရည္ဇြန္းနဲ႔ ၁၂-ဇြန္းသာ စားပါ။ ပံုမွန္အေနနဲ႔ တေန႔ကို သၾကား လက္ဖက္ရည္ဇြန္း ၃၁-ဇြန္း ရရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၂- အရက္ေဖ်ာ္ရည္
ဆီြဒင္မွ ေလ့လာမႈအရ တေန႔ကို အရက္ အသင့္အတင့္ (တဖန္ခြက္ႏွင့္ တ၀က္စာ ၀ိုင္အရက္) ေသာက္တာေၾကာင့္ အမ်ိဳးအစား ၂-ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ေလ်ာ့သြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ တေန႔ကုိ ႏွစ္ဖန္ခြက္ထက္ ပိုေသာက္ရင္ေတာ့ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ သံုးဆနီးပါး ပိုသြားတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

၃။ အဆင္သင့္ စားလို႔ရတဲ့ အစာ (Fast Food) အဆင္သင့္ စားလို႔ရတဲ့အစာေတြ အစားမ်ားတာေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းးရင္း ျဖစ္တဲ့ အ၀လြန္မႈေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဘာဂါ၊ အာလူးေခ်ာင္းေၾကာ္နဲ႔ ၾကက္သား ဆင္းဒ၀စ္ အစရွိတဲ့ အဆင္သင့္စားလို႔ရတဲ့ အစာေတြမွာ ထပ္ျပန္ေၾကာ္ဆီ(Transfat)ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ Transfat ဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ေရာင္၇မ္းမႈျဖစ္စဥ္ကို တိုးပြားေစပါတယ္။ Transfatမွာပါတဲ့ ကယ္လိုရီမ်ား၊ ကစီ၊ သၾကား၊ အာလူးနဲ႔အတူ အေရာင္ရွိတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ နည္းနည္းသာ ပါ၀င္ာေတြေၾကာင့္ အဆင္သင့္စားလို႔ရတဲ့ အစောတြဟာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ေအာင္ ျပည့္ျပည့္စံုစံု လုပ္ေပးသလို ျဖစ္သြားပါတယ္။


၄။ ၀က္ေပါင္ေျခာက္နဲ႔ ၀က္အူေခ်ာင္း
အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၃၇၀၀၀-ကို ေလ့လာအျပီးမွာ တပတ္ကို ၀က္ေပါင္ေျခာက္ ႏွစ္ႀကိမ္ စားသူေတြဟာ တပတ္ကို တႀကိမ္ထက္နည္းျပီး စားသူေတြထက္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁၇-ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမ်ားေၾကာင္း ေတြ႔ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၀က္အူေခ်ာင္းပါ၀င္တဲ့ Hotdog ကို တပတ္ႏွစ္ႀကိမ္စားရင္ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၂၄-ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေဒါက္တာ ခင္မိုးမိုး



No comments: