Thursday, May 26, 2011

စိတ္ဖိစီးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား

စိတ္ဖိစီးမႈသည္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား စိတ္လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစသည္။ အဆိုပါစိတ္ဖိစီးမႈသည္ ရွင္းလင္းစြာေတြးေခၚႏိုင္ျခင္း၏ ရန္သူျဖစ္ျပီး ၄င္းကို ထိန္းခ်ဳပ္မထားႏိုင္ပါက ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ စိတ္ဖိစီးမႈ ေရာဂါစုမ်ား-စာအုပ္ကို ေရးသားသူ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ဝစ္ကင္း (Georgia Witkin) ၏ အဆိုက စိတ္ဖိစီးမႈကို ျဖစ္ပြားေစေသာ အဓိကအေၾကာင္းမ်ားအနက္ တခုမွာ အခ်ိန္မလံုေလာက္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုအခ်ိန္မလံုေလာက္ျခင္းမွာ အလုပ္အားလံုးကို ျပီးေျမာက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္ဟု ကၽြႏ္ုတို႔ယံုၾကည္ေသာ အခ်ိန္ႏွင့္ အမွန္တကယ္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ျပဳလုပ္ရန္ ရရွိလိုက္ေသာ အခ်ိန္တို႔ ျခားနားမႈပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ စိတ္ဖိစီးမႈသည္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ အျမဲတမ္း အေဖာ္မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ မိမိကိုယ္မိမိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေသာ ပညာရွင္ ေျခာက္ဦးတို႔၏ အလုပ္မ်ားေသာဘဝတြင္ ေတြ႔ၾကံဳရေသာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းၾကပံုကို တင္ျပလိုပါသည္။ 
နယူေယာက္ျမိဳ႔ mount Sinai ေဆးပညာေက်ာင္း စိတ္ဖိစီးမႈဆိုင္ရာ အစီအစဥ္မွ ဒါရိုက္တာျဖစ္သူ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာဝစ္ကင္သည္ ေခါင္းတျခမ္းကိုက္ ေရာဂါေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနေသာအခါ သူ၏အလုပ္မ်ားႏွင့္ ျပည့္ေနေသာအခ်ိန္ဇယားကို သံသယျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထိုအခ်က္သည္  သူခံစားေနရေသာ ေရာဂါ၏ အဓိကျပႆာပင္ ျဖစ္ေပသည္။ သူ႔ကိုယ္သူ ျပန္လည္ၾကည့္ရႈရန္ပင္ အခ်ိန္မရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူသည္ လုပ္စရာအလုပ္မ်ား မျပီးျပတ္ေသးသည့္တိုင္ေအာင္ သူ႔အတြက္ အခ်ိန္မိနစ္ ၂၀-က်န္ေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ မနက္တႀကိမ္၊ ညတႀကိမ္ သြားမွန္မွန္မတိုိက္ပါက သြားမ်ားပ်က္စီးသြားလိမ့္မည္ဟု ဝစ္ကင္က ေျပာၾကားခဲ့ျပီး ထိုအခ်က္အေပၚ အေျခခံ၍ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဝစ္ကင္သည္ တေန႔တာလံုး မိမိကိုယ္မိမိ မွတ္သားထားျပီး ၾကြက္သားမ်ား ေတာင့္တင္းလာေသာအခါ ၃၀-မွ ၁-အထိ ေျပာင္းျပန္ ေရတြက္ကာ ကေလးငယ္မ်ားကဲ့သို႔ အသက္ကို ညင္ညင္သာသာ ရွဴေၾကာင္း၊ အသက္ရွဴတိုင္း ဝမ္းဗိုက္ၾကြက္သားမ်ားကို ျမင့္လိုက္ နိမ့္လိုက္ ျပဳလုပ္ေၾကာင္း၊ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႔ ေခါင္းကိုက္ေပ်ာက္ေဆး တမ်ိဳးျဖစ္ေသာ အက္စ္ပရင္ေဆး ေသာက္သံုးရမႈ နည္းပါးသြားေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။

ေသးငယ္ေသာကိစၥအတြက္ ေခၽြးမထြက္နဲ႔-ဟူေသာ စာအုပ္ကို ေရးသားသူ ရစ္ခ်္ကာလ္စန္ (Richard Carlson) က ဘဝသည္ အမွန္တကယ္ တန္ဘိုးရွိသည့္အေၾကာင္း မိမိကိုယ္မိမိ ပံုမွန္ သတိေပးေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူ႔အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈမွ လြတ္ေျမာက္ျခင္းသည္ ျပီးျပည့္စံုမႈမရွိေသာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို ျပဳလုပ္ျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။ အရာဝတၳဳမ်ားကို မိမိရွိေစခ်င္သည္ထက္ ရွိေနသည့္အတိုင္း လက္ခံႏိုင္ျခင္းျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို ပိုမိုခံစားရေၾကာင္းႏွင့္ သူတပါးကို အက်ိဳးေဆာင္ေပးျခင္းသည္ ထိေရာက္မႈရွိေသာ ဗ်ဴဟာတခုဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ မိမိ၏ ေသးငယ္ေသာ ကမၻာေလးအေပၚ အာရံုစိုက္မႈ နည္းပါးသြားေစသည္။ မိမိကုိယ္မိမိ အေရးပါသည္ဟုထင္ျခင္း နည္းပါးလာေလေလ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေလ်ာ့နည္းလာေလေလ ျဖစ္သည္ဟု တင္ျပခဲ့သည္။ ကားမရွိေသာ အိမ္နီးနားခ်င္းအား ကားျဖင့္ ေစ်းဆိုင္မ်ားသို႔ ေခၚသြားျခင္းျဖင့္ သာယာလွပေသာ ေန႔ရက္မ်ားကို ဖန္တီးႏိုင္ေၾကာင္း ကာလ္စန္က ေျပာျပခဲ့သည္။

မိမိဘဝကို မိမိဘာသာ ကုစားႏိုင္ျခင္းျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ ခြန္အားေပးျခင္း-စာအုပ္ကိုေရးသားသူ လူဝစ္ေဟး (Louise Hay) က စိတ္ဖိစီးမႈသည္ အမွန္တကယ္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေၾကာင္း၊ အလြန္အကၽြံခံစားမႈမ်ိဳးျဖင့္ တုံ႔ျပန္မႈေပးေၾကာင္းႏွင့္ သူ႔အေနျဖင့္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းျခင္း မျပဳႏိုင္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ေဟးသည္ ေသခ်ာေရရာမႈ မရွိေသာ အေျခအေနမ်ိဳးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရေသာအခါ ေကာင္းမြန္ေသာ အေျခအေနသာ ျဖစ္ေပၚလာမည္ဟူေသာ အေတြးမ်ိဳးကိုသာ ေတြးေလ့ရွိသည္။ သူ၏အေတြးမ်ားကို ျပန္လည္ လမ္းညႊန္မႈ ျပဳလုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ျငိမ္သက္ေအးခ်မ္းမႈကို ခံစားရေပသည္။ ထို႔အျပင္ သူ၏စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မျငိမ္သက္မႈမ်ားကို ထြက္ေပါက္ရသြားေစသည္။ သူက ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ စကားမ်ားကို ပိုမိုေျပာႏိုင္ေလေလ၊ ကၽြႏ္ုပ္အတြက္ ပိုမိုေကာင္းေလေလ ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။
အသက္ ၇၃-ႏွစ္အရြယ္ရွိျပီျဖစ္ေသာ ေဟးသည္ သူ၏ပန္းျခံထဲတြင္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းျဖင့္ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေျဖေဖ်ာက္ေလ့ရွိသည္။ ေပါက္ပင္၊ ျမက္ပင္မ်ားကို ႏႈတ္ပစ္လိုက္သည္ႏွင့္ သူ၏ဦးေခါင္းထဲမွ အက်ိဳးမဲ့ေသာ အေတြးမ်ားကို ဖယ္ထုတ္ပစ္လိုက္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ တေန႔လွ်င္ ၅-မိနစ္မွ ၁၀-မိနစ္အထိ လံုးဝျငိမ္သက္စြာ ေနထိုင္သင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုသို႔ေနထိုင္ျခင္းျဖင့္ ေျဖရွင္းရမည့္ ျပႆနာမ်ား၏ အေျဖမ်ားကို ေတြ႔ရွိလာေၾကာင္း ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ 

ဘဝတသက္တာ ေနထိုင္ေရး လမ္းညႊန္-စာအုပ္ကို ေရးသားသူ ဘာနီစီးဂဲလ္ (Bernie Siegel) ၏ အဆိုအရ မိမိအား ျပႆနာေပးႏိုင္သူမွာ တဦးတည္းသာရွိျပီး ထိုသူမွာ မိမိကိုယ္တိုင္သာလွ်င္ ျဖစ္ေၾကာင္း မိမိ၏ ခံစားခ်က္မ်ားကို မိမိကိုယ္တိုင္သာ ဖန္တီးေၾကာင္း၊ အကယ္၍ မိမိ၏ခံစားခ်က္မ်ားမွာ သက္ေသာင့္သက္သာ မရွိပါက ထိုခံစားခ်က္မ်ားကို အေလးေပးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။ စီးဂဲလ္သည္ စိတ္ျငိမ္းခ်မ္းမႈႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာက်န္းမာေရး ဆက္စပ္ေနမႈကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ယံုၾကည္ခဲ့သူ ျဖစ္ေပသည္။ သူက စိတ္ဖိစီးမႈကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းျခင္းသည္ မိမိ၏ဘဝႏွင့္ အျမင္ကို ေျပာင္းလဲျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ စီးဂဲလ္က ႏွလံုးေရာဂါ၊ အစာအိမ္ ေသြးယိုစီးမႈေရာဂါႏွင့္ ရင္သားကင္ဆာ ေရာဂါမ်ားကို ခံစားေနရျပီး အသက္ရွင္က်န္ေနေသာ အီဒစ္ဆိုသည့္ လူတေယာက္အေၾကာင္းကို ျပန္လည္ ေျပာျပခဲ့သည္။ စိတ္ဖိစီးမႈသည္ ေရာဂါေပ်ာက္ကင္းမႈအတြက္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစေသာ္လည္း ထိုအသက္ႀကီးေနျပီျဖစ္ေသာ လူနာအမ်ိဳးသမီးမွာ စိတ္ဖိစီးမႈကို တြန္းလွန္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းကို ေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ သူ၏မိခင္က သူသည္ အသက္အရြယ္ အိုမင္းရင့္ေရာ္သည္အထိ ေနထိုင္ရမည္ဟု အျမဲတမ္း ေျပာၾကားေလ့ရွိသည္။ အီဒစ္သည္ ေရာဂါေဝဒနာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ခံစားရတိုင္း သူ႔မိခင္၏ စကားကို ျပန္လည္ ၾကားေယာင္ျပီး ထိုစကားမ်ားအေပၚတြင္ ယံုၾကည္မႈအျပည့္ရွိျခင္းျဖင့္ အသက္ဆက္လက္ ရွင္သန္ရန္အတြက္ ခြန္အားမ်ား ရယူေပသည္။

ေန႔တိုင္း ေတြ႔ၾကံဳေနရေသာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ စီးဂဲလ္၏ အၾကံျပဳခ်က္မွာ မိမိစိတ္ဝင္စား ႏွစ္ျခိဳက္ေသာ အလုပ္တခုု (ဥပမာ-မိမိ၏ ဝါသနာပါရာ အလုပ္တခုခု)ကို ျပဳလုပ္ေပးျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ သူကမူ ပန္းခ်ီဆြဲျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္ကို ကုန္ဆံုးေစသည္။ ပန္းခ်ီဆြဲျခင္းသည္ သူေတြ႔ၾကံဳေနရေသာ ျပႆနာမ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္လိုက္ႏိုင္ျပီး ခါးနာေရာဂါ ခံစားေနရေစကာမူ ပန္းခ်ီစုတ္တံကို ကိုင္လိုက္သည္ ႏွင့္ ခံစားေနရေသာ နာက်င္မႈမ်ား ပေပ်ာက္သြားေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စိတ္ပညာရွင္ ဂ်ိဳးဇက္ေဘလီက စိတ္ဖိစီးမႈကို ေျဖရွင္းရန္ အဓိက ေသာ့ခ်က္မွာ တာဝန္ယူျခင္းပင္ ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။ စိတ္ဖိစီးမႈ ျဖစ္ေပၚျခင္းမွာ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏အေတြးမ်ားကို အသံုးခ်မႈ မမွန္ကန္ေၾကာင္း အခ်က္ျပျခင္းပင္ ျဖစ္သည္ဟု ရွင္းလင္းျပခဲ့သည္။ စိတ္ဖိစီးမႈကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြေနမည့္အစား ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳခဲ့သည္။ မိမိ၏ အထက္အရာရွိက မိမိအေပၚ အျငိဳးထားသည္၊ ျငိဳျငင္သည္ဟု  ထင္ေနမည့္အစား မိမိတို႔၏ ခံစားခ်က္မ်ားႏွင့္ အျငင္းအခံုမ်ားကို ဂရုျပဳျပီး ၄င္းတို႔ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ကာ ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဘလီသည္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားကို ခံစားရေသာအခါ ေျဖရွင္းရန္ အခ်ိန္ယူေလ့ရွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သူႏွင့္ သူ၏ဇနီးတို႔သည္ ညစာအတူစားရန္ အစီအစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ထားေသာ္လည္း အိမ္ျပန္ေရာက္ေသာအခါ ဇနီးသည္မွာ အိမ္တြင္မရွိသည္ကို ေတြ႔ရေၾကာင္း၊ ထိုအခါ ေသာကေရာက္မည့္ အစား ဇနီးျဖစ္သူမွာ အိမ္ျပန္ေနာက္က်တတ္ေၾကာင္း၊ စီစဥ္ထားသည့္ အစီအစဥ္ကို ဖ်က္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း မိမိဘာသာမိမိ ေတြးေတာေနစဥ္ ဇနီးသည္မွာ တံခါးေပါက္မွ ဝင္လာေၾကာင္း ထိုအခ်ိန္တြင္ ဇနီးေမာင္ႏွံ ျပႆနာမျဖစ္ေတာ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အိုဟိုင္းအိုးရွိ စိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈဆိုင္ရာ ဌာနမွ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ”တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ားမႈ ခြန္အားသို႔” စာအုပ္ကို ေရးသားသူ လူစန္ဒါဘက္ဆက္ (Lucinda Bassett) သည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပင္းထန္ေသာ စိတ္ဖိစီးမႈကို ခံစားခဲ့ရသည္။ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေစႏိုင္ေလာက္ေသာ အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေသာအခါ မည္သို႔မည္ပံု ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရမည္ကို ေရြးခ်ယ္ျခင္းျဖင့္ သက္သာရာရခဲ့ေပသည္။ ေရြးခ်ယ္ရန္ နည္းလမ္းသံုးမ်ိဳးရွိေၾကာင္း သူက ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၄င္းတို႔မွာ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အေျခအေနကို ပေပ်ာက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း။ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ ေလ်ာ့ေလ်ာ့ေပါ့ေပါ့ တုံ႔ျပန္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပသည္။ ပထမနည္းလမ္းႏွစ္မ်ိဳးမွာ လက္ေတြ႔တြင္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မရွိေပ။ ဥပမာအားျဖင့္- မိမိ၏အလုပ္ကို ႏွစ္ျခိဳက္ေသာ္လည္း  အထက္အရာရွိကို မုန္းတီးေသာေၾကာင့္ အလုပ္မွထြက္ျခင္းျဖင့္ ထိုအေျခအေနမွ ပေပ်ာက္ေအာင္ မျပဳလုပ္ႏိုင္ေပ။ သို႔ေသာ္ တတိယနည္းလမ္းမွာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈအတြင္းတြင္ ရွိေနေပသည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏အျမင္မ်ားကို ရိုးရွင္းစြာ ေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိစြာ တုံ႔ျပန္ႏိုင္ေပသည္။

ဘက္ဆက္သည္ ေလယာဥ္ပ်ံခရီးစဥ္တခုကို မမီလိုက္ပါက စိတ္တည္ျငိမ္စြာျဖင့္ ေနာက္ခရီးစဥ္တခု အတြက္ စီစဥ္ေလ့ရွိသည္။ ထို႔ေနာက္ အသစ္ျဖစ္ေပၚလာေသာ သူမ၏ အားလပ္ေသာ အခ်ိန္မ်ားအတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ မဂၢဇင္းတေစာင္ ဝယ္ျခင္းျဖင့္၄င္း၊ ခင္ပြန္းျဖစ္သူ (သို႔မဟုတ္) သူငယ္ခ်င္းတဦးထံ ဖုန္းဆက္စကားေျပာျခင္းျဖင့္၄င္း အားလပ္ေနေသာအခ်ိ္န္ကို အသံုးခ်ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဘက္ဆက္က ေနအိမ္တြင္ ေနထိုင္စဥ္ ျငိမ္သက္ေအးခ်မ္းမႈကို ရရွိေစရန္ ဝိညာဥ္ခြန္အား တိုးပြားေစမည့္ စာမ်ားကို ဖတ္ေလ့ရွိေၾကာင္း၊ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာၾကာ ဆုေတာင္းေလ့ရွိေၾကာင္း သူ၏ယံုၾကည္ခ်က္သည္ ဘဝတြင္ေတြ႔ၾကံဳရေသာ အေရးပါသည့္ အခ်ိဳ႔ေသာ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေက်ာ္လႊားေစႏိုင္ေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။

ထိုကဲ့သို႔ ကၽြမ္းက်င္သူပညာရွင္မ်ား၏ စိတ္ဖိစီးမႈကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို သိရွိျပီးေနာက္ မိမိတို႔တြင္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ေတြ႔ၾကံဳေနရေသာ စိတ္ပူပင္ေသာကမ်ား၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းႏိုင္ၾကျပီး စိတ္က်န္းမာေရးႏွင့္ ျပည့္စံုၾကေစရန္ ဆႏၵျပဳလိုက္ရပါသည္။

ျဖဴ (ေဆး-၁) 
မွီျငမ္း=Reader's Digest, August 2000.

No comments: