Friday, August 19, 2011

ကေလးသူငယ္ အေၾကာေသေရာဂါ ( POLIOMYELITIS )

ကေလးသူငယ္ အေၾကာေသေရာဂါကို ယခုအခါ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားမွ အထူးဂရုစိုက္ ကာကြယ္ေဆး တို္ကေကၽြးေနပါသည္။


မိခင္ဖခင္တို႔ တာဝန္---
မိခင္၊ ဖခင္၊ အဘိုး၊ အဘြားတို႔ကလည္း ရင္ေသြးသာေးလး သသီးေလးတို႔ကို ႀကိဳးစားပမ္းစား အထူးဂရုျပဳ၍ က်နးမာေရးဌာနမွ တိုက္ေကၽြေးနေသာ ကေလးသူငယ္ အေၾကာေသေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးကို မပ်က္မကြက္ တိုက္ေကၽြးၾကပါရန္ လိုပါသည္။


၂-ႀကိမ္ တိုင္တိုင္ တို္က္ပါ---
ကာကြယ္ေဆးကို ၂-ႀကိမ္တိုင္တိုင္ တိုက္ေကၽြးရမည္ဟု က်န္းမာေရးဌာနမွ ညႊန္ၾကားမႈျပဳေနသည္ကိုလည္း မိဘမ်ားက သိၾကရပါမည္။ သို႔မွာသာ ဤေရာဂါကို ကေလးသူငယ္တို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္သြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။


ေရာဂါျဖစ္ေသာ ပိုး---
ဤအေၾကာေသေရာဂါမွာ  ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာ၈ါတခုျဖစ္ပါသည္။ ေရာဂါကူးစက္မႈမွာ အစဦးပိုင္း အခ်ိန္အခါတြင္ ႏွာေစး ႏွာရွည္ယိုရႊဲရာမွ တဆင့္ စတင္ကူးစက္ခံရျပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ မစင္မွတဆင့္ ကူးစက္ခံရပါသည္ဟု ကူးစက္မႈ စံုစမ္းေရး သုေတသနပညာရွင္တို႔မွ ေၾကညာေနၾကပါသည္။


အေၾကာထိခိုက္၍ အေၾကာေသ---
အဓိကမွာ ေရာဂါဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေသြးထဲသို႔ ေသြးေၾကာမွတဆင့္ ပ်ံ႔ႏွံ႔ျပီးေနာက္ အာရံုေၾကာဆီသို႔ ေရာဂါပိုးပ်ံ႔ႏွံ႔ ေရာက္ရွိသြားပါသည္။ အထူးသျဖင့္ လႈပ္ရွားမႈ အားေပးသည့္ အာရံုေၾကာ တို႔ကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစတတ္ပါသည္။ သို႔ပါ၍ ဤေရာဂါကို အေၾကာေသေရာဂါဟု အမ်ားက ေခၚစမွတ္ ျပဳခဲ့ျခင္း
ျဖစ္သည္။


ေရာဂါလကၡဏာ သိမွတ္စရာ---
ပထမဦးပိုင္းအစတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ ရိုးရိုးဖ်ား သာမန္ဖ်ားနာမႈ လကၡဏာမ်ားသာ ေတြ႔ရတတ္ပါသည္။ ဥပမာ-ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ႏံုးေခြနားေနလိုစိတ္ ရွိျခင္း၊ လည္ပင္းနာ၊ ႏွာေစးျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးေသာ လကၡဏာမ်ား၊ သာမန္ဖ်ားလကၡဏာတို႔သာ ေတြပရခံစားရတတ္ပါသည္။


အထက္ပါ လကၡဏာမ်ား တရက္ ႏွစ္ရက္ ခံစားရအျပီးတြင္ သိသာလွပါေသာ ၾကြက္သားနာျခင္း၊ မလႈပ္မရွားႏိုင္ျခင္း၊ လႈပ္ရွားလွ်င္ နာက်င္ျခင္းတို႔ စတင္ခံစားရတတ္ပါသည္။ ေျခတဖက္ သို႔မဟုတ္-လက္တဖက္ စတင္ နာက်င္၍ အလႈပ္ရွားႏိုင္ေတာ့ပါ။ ထိုသို႔ေသာ အေၾကာေသျခင္း လကၡဏာတို႔မွာ ေနရာအႏွံ႔အျပား အထက္ေအာက္သို႔ ၄၈-နာရီမွ ၇၂-နာရီအတြင္း ေရာဂါအစြန္းဆံုး အေျခအေနသို႔ ေရာက္သြားတတ္ပါသည္။ 

ဗိုက္ၾကြက္သားမ်ား ခံစားလိုက္ရပါက ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းကို ကူညီေသာ ၾကြက္သားမ်ား ထိခိုက္သြားပါ၍ ေခ်ာင္းဆိုးမရျဖစ္ျပီး အျခားေရာ၈ါမ်ား ဝင္လာတတ္ပါသည္။ ေနာက္ဆံုး အသက္ရွဴရပင္လွ်င္ ခက္ခဲျပီး မလြယ္ကူတာမ်ားပါသဖျင့္ ဒုကၡေရာက္တတ္ပါသည္။
အသက္ရွဴၾကြက္သားမ်ား ထိခိုက္လိုက္ပါက အေရးေပၚ ေလျပြန္ေပါက္ေဖာက္၍ အသက္ရွဴစက္ျဖင့္ ကူညီအသက္ရွဴေစႏိုင္ပါသည္။ လြယ္ကူပါက ကူညီမႈတခုသာျဖစ္ျပီး မလြယ္ကူတာမ်ားပါသျဖင့္ ဒုကၡႏွင့္ ၾကံဳရတတ္ပါသည္။


ေစာေစာသိ၊ ေစာေစာကုသ အက်ိဳးရွိ---
အေၾကာေသေရာဂါ အထက္ပါ လကၡဏာမ်ားကို ေစာေစာေတြ႔ရွိ ေစာေစာသိပါက သက္ဆိုင္ရာေဆးကုဌာနမ်ားျဖစ္သည့္ အျမိဳ႔ျမိဳ႔အနယ္နယ္တို႔မွ ကေလးေဆးရံု၊ အေၾကာဌာနစသည္တို႔မွာ ျပသ၍ ကုသသင့္ပါသည္။ ဤဌာနတို႔မွ ၾကြက္သားေသေရာဂါ မျဖစ္ေသးေသာ ၾကြက္သားမ်ား ျပန္လည္ က်န္းမာရေလေအာင္ ျပဳစုထိန္းသိမ္းကာကြယ္သြားပါလိမ့္မည္။ ဤသို႔ ျပဳစုသြားပါက ခံစားရမည့္ ေကာင္းက်ိဳးတို႔မွာ က်န္းမာေသာ ၾကါင္သားမ်ား အသံုးျပန္ျပဳသြားႏိုင္ျခင္းျဖင့္ မသန္မစြမ္းျဖစ္မႈမွ ကာကြယ္ကူညီပံ႔ပိုးမႈ ျပဳလုပ္သြားႏိုင္ပါသည္။ (ဥပမာ) ၾကြက္သား က်န္းမာ သန္စြမ္းေရး ေလ့က်င့္ခန္း သင္ၾကားေပးျခင္း၊ လိုအပ္သည့္ ဖိနပ္အမ်ိဳးအစား စီးတတ္ေရး၊ ခ်ိဳင္းေထာက္သံုးတတ္ေရး သင္ၾကားေပးျခင္းတို႔ ကူညီေပးၾကရပါလိမ့္မည္။


အေၾကာေသေရာဂါ ကာကြယ္ေရး---
ဤေရာဂါသည္ ႏွာရည္ယိုစီးျခင္းႏွင့္ မစင္မွ တဆင့္ ပ်ံ႔ႏွံ႔ေစျခင္းေၾကာင့္ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ သန္႔ရွင္းမႈတို႔မွာ ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းတြင္ အေရးအႀကီးဆံုးက႑မွာ ရွိေနၾကပါသည္။
အေရးႀကီးေသာကာကြယ္မႈ ထပ္ေျပာပါရေစ၊ ဤအေၾကာေသေရာဂါ အစပ်ိဳးခ်ိန္တြင္ ေဝဒနာရွင္ကေလးအား ေဆးထိုးမိပါက အေၾကာေသေရာဂါ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႔ပါ၍ ကေလးသူငယ္တို႔ကို မလိုအပ္ပဲ ေဆးမထိုး၇န္ အၾကံျပဳလိုပါသည္။ ကေလးကို ေဆးမထိုးတာကေတာ့ အေကာင္းဆံုးကာကြယ္နည္း ျဖစ္ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္ရွင္းျပလိုသည့္ ကိစၥတရပ္ရွိေနပျပီ။ ဆ၊ က၊ မဆိုေသာ ဆံုဆို႔၊ ၾကက္ညႇာ၊ ေမးခိုင္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးထိုးရမည္။ ထိုးသင့္သည္ဆိုသည္တို႔မွာ အေၾကာေသကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးျပီးပါမွ ဤဆ၊ က၊ မ ကာကြယ္ေဆးကို ကေလးတို႔ကို ထိုး၍ေပးေနပါသျဖင့္ ဆ၊ က၊ မ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးႏိုင္ေၾကာင္း ဆိုးက်ိဳးမရွိေၾကာင္း တင္ျပေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ေကာင္းက်ိဳးႏွင့္ဆိုးက်ိဳး တိုင္းတာခ်ိန္စက္ၾကည့္မည္ဆိုပါက ဆကမ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းမွာ ေကာင္းက်ိဳးကို ရည္ရြယ္ထားပါသျဖင့္ အေၾကာေသကာကြယ္ေဆးလည္း တို္က္ေကၽြးျပီးပါသျဖင့္  ေကာင္းက်ိဳးကိုသာ
ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ျပီး ဆိုးက်ိဳးမရွိေၾကာင္း ရွင္းျပလိုက္ရပါသည္။ ကေလးအသက္ကို ကာကြယ္ ကယ္ဆယ္ေစေသာ ေဆးမည္ပါသည္။ 


အေၾကာေသ ကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးနည္း---
အေမ၊ အေဖ၊ အဘိုး၊ အဘြားတို႔အေနျဖင့္ ကာကြယ္ေဆးတိုက္ေကၽြးျခင္းကို မပ်က္မကြက္ တိုက္ေကၽြးရပါမည္။ ၂-ႀကိမ္ တိုက္ေကၽြးရပါမည္။ အေရးတႀကီး မွာၾကားေနျခင္း၊ ေစတနာႏွင့္ ေျပာျပေနျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။


ကာကြယ္ေဆး တို္က္ေကၽြးစဥ္ သတိျပဳရမည္မွာ---
(က) ေဆးမတိုက္မွ ၁-နာရီ
(ခ) ကာကြယ္ေဆး တိုက္ေကၽြးျပီး ၁-နာရီ ဤအခ်ိန္အခါတို႔တြင္ မိခင္ႏို႔၊ ႏို႔ဘူး၊ ႏို႔ရည္၊ အရည္ဟူသမွ် ဘာကိုမွ ကေလးကို မတိုက္ေကၽြးရပါ။
ဤသို႔ ကေလးကို ဤအခ်ိန္အခါမ်ားတြင္ အစားအစာ မတို္က္ေကၽြးျခင္း၏ ေကာင္းက်ိဳးမွာ တိုက္ေကၽြးထားသည့္ ေဆးအာနိသင္ မပ်က္ျပယ္ဖို႔အတြက္ အာနိသင္ ထက္ျမက္ေစဖို႔ ရွင္းျပမွာၾကားေနျခင္းကို မိခင္ ဖခင္တို႔ သိရန္လိုပါသည္။


လံုးဝပေပ်ာက္သြားရန္---
အေၾကာေသေရာဂါကို ေက်ာက္ေရာဂါလို လံုးဝေပ်ာက္ကင္းသြားေစဖို႔ ေက်ာက္ေဆးထိုးျခင္းျဖင့္
ေက်ာက္ေရာဂါ လံုးဝကင္းစင္သြားသလို အေၾကာေသေရာဂါ လံုးဝေပ်ာက္ကင္းသြားရန္အတြက္ ကာကြယ္ေဆး မပ်က္မကြက္ ကေလးတို႔ကို တိုက္ေကၽြးသြားရန္မွာ မိခင္ ဖခင္ အဘိုး အဘြားတို႔၏ တာဝန္သာျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးလိုက္ရပါသည္။


ေဒါက္တာေအာင္ခင္ဆင့္
(ရုပ္ရွင္ေတးကဗ်ာ ၂၀၀၉-ခု ဇြန္လ)

No comments: