Thursday, October 27, 2011

က်န္းမာေနေအာင္ သင္ အသက္ရွဴတတ္ရဲ႔လား

စိတ္အာရံုေပၚ ေၾကာင့္ၾကဖိစီးေအာင္ ေစစားေနတဲ့ အရာေတြကို ေပ်ာက္ကြယ္ေအာင္လုပ္ကိုင္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းရွိလားလို႔ ေမးရင္ ဒီနည္းပဲရွိမယ္လို႔ ေျဖရမွာပါပဲ။
ေမးစရာေလးတခု ရွိပါတယ္။ သင္အသက္ရွဴတဲ့အခါ ရင္ဘတ္ထဲေရာက္မယ့္အထိ ေလကို ရွဴသြင္းတတ္သလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ဝမ္းဗိုက္ထဲေရာက္မယ့္အထိ ရွဴသြင္းတတ္သလား ဆိုတာကိုပါ။

ရင္ဘတ္ထဲအထိပဲ ရွဴသြင္းတယ္လို႔ ေျဖၾကားခဲ့ျပီဆိုရင္ အသက္ရွဴနည္း အလြန္အင္မတန္မွားယြင္းေနျပီလို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။ အသက္ကို ဝမ္းဗိုက္ထဲေရာက္တဲ့အထိ ဆက္ရွဴသြင္းရမဲ့အေၾကာင္းကို ဒီေဆာင္းပါးမွာ သက္ေသျပခဲ့ပါတယ္။

 Comprehensive Cancer Care စာအုပ္ကို ေရးသားခဲ့သူ စိတ္နဲ႔ႏႊယ္ဆက္ေသာ ရုပ္ခႏၶာက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ဝါရွင္တန္ျမိဳ႔က ေဆးရံုႀကီးရဲ႔ ဆရာဝန္ျဖစ္သူ ဂ်ိမ္း(စ္)ေဂၚဒြင္ဟာ အသက္ရွဴရႈိက္နည္းစနစ္ေတြကို သူ႔လူနာေတြအေပၚ က်က်နနသင္ေပးခဲ့ဖူးသူပါပဲ။ သူ႔ေဆးရံုမွာ အျမင့္ဆံုးကင္ဆာေရာဂါကေန အနိမ့္ဆံုး ေက်ာင္းသားအရြယ္ကေလးတို႔ရဲ႔ အာရံုစူးစိုက္မႈ ခၽြတ္ယြင္းတဲ့ေဝဒနာ ခံစားေနရသူေတြအထိ ပါဝင္ေနၾကတာကို ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ သူ႔ထံ ခိုလႈံေနသူေတြထဲမွာ ကိုဆိုဗိုစစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္းက လူေတြလည္း ပါဝင္ေနပါေသးတယ္။ ျပီးေတာ့ ေရာဂါျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းေပးေနတဲ့ ကုစားမႈဝန္ထမ္းေတြလည္း သူ႔သင္တန္းဆီ လာတက္ၾကေသးတယ္။


“ခင္ဗ်ားတို႔ အသက္ရွဴသြင္းလိုက္တဲ့အခါတိုင္း အဆုတ္ေအာက္အထိ ေလေရာက္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ က်န္းမာေရးကို ပိုအက်ိဳးျပဳႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အဆုတ္ေအာက္ေရာက္မွ ရွဴသြင္းလိုက္တဲ့ ေအာက္စီဂ်င္ေလဟာ ပိုမိုထိေရာက္စြာနဲ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ဘက္ကို ကူးေျပာင္းေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း
ေလ်ာ့ပါးသြားမယ္။ ေသြးတိုးႏႈန္းသက္သာလာမယ္၊ ၾကြက္သားစိုင္ေတြ ေျဖေလွ်ာ့မႈရမယ္၊ စိုးရိမ္စိတ္ေတြကြင္းကြာျပီး စိတ္တည္ျငိမ္မႈ ေကာင္းစြာရလာမယ္” ဒါက ဂ်ိမ္း(စ္)ေဂၚဒြင္ရဲ႔ သင္ၾကားမႈပါပဲ။


ကေလးလို အသက္ရွဴပါ---
လူတိုင္း လူတိုင္း အသက္ရွဴတတ္တဲ့အသိေတာ့ ရွိပါမယ္။ သို႔ေသာ္ စိတ္နဲ႔ႏြယ္ေသာရုပ္ခႏၶာ က်န္းမာမႈေဆးရံုက ဆရာဝန္ႀကီးေဂၚဒြင္နဲ႔ ေဆးဖက္ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ အသက္ကို နည္းစနစ္တက်ရွဴရႈိုက္တတ္သူေတြဟာ အနည္းငယ္ေလာက္ပဲ ရွိလိမ့္မယ္လို႔ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။
ေကာင္းစြာအသက္မရွဴရႈိက္တတ္သူေတြဟာ ရင္ဘတ္အထိပဲ ေလကို ရွဴသြင္းျပီး ခ်က္ခ်င္းပဲ ျပန္ရႈိက္ထုတ္တတ္မယ္။ ဒါကိုပဲ အသက္ရွဴသင္ၾကားျပီးသလိုပဲ အဟုတ္ႀကီး မွတ္ယူေနၾကေသးတယ္။


ဒီလို အသက္ကို ခႏၶာထဲ တိမ္တိမ္ရွဴသြင္းတတ္သူေတြဟာ တရစပ္တိုက္ခိုက္ေနတတ္မယ့္ ေၾကာင့္ၾကဖိစီး စိတ္ေတြကို ေထြျပားစြာခံစားေနရတတ္မယ္။ ၾကြက္သားေတြ အစဥ္အျမဲ တင္းမာေနတတ္မယ္။ ခႏၶာကိုယ္ထဲကေန ေသြးေတြ အဆက္မျပတ္ထြက္ေနတတ္မယ္။ ရင္ဘတ္နဲ႔ အသက္ရွဴရႈိက္ေနသူေတြဟာ အဆုတ္ရဲ႔အေပၚပိုင္းေလာက္ထိပဲ ေလကို ရွဴသြင္းေလ့ရွိပါတယ္။ ဂီတသမား၊ အဆိုေက်ာ္နဲ႔ အားကစားသမားေတြသာ ဗိုက္ထဲေရာက္မယ့္အထိ ေလကို ျပည့္ျပည့္ဝဝနဲ႔ ေလးေလးနက္နက္ ရႈိက္သြင္းၾကမႈရဲ႔ အက်ိဳးေက်းဇူးကို ေကာင္းစြာသေဘာေပါက္ၾကသူေတြလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရင္ မွားမယ္မထင္ဘူး။


“ကေလးသူငယ္တေယာက္ကို ၾကံဳလို႔အသက္ရွဴရႈိက္ေနပံုကို သတိထားေလ့လာၾကည့္လိုက္ပါ”လို႔ ဂ်ိမ္း(စ္)ေဂၚဒြင္က ေျပာပါတယ္။
သူတို႔ေလးေတြရဲ႔ဗိုက္ဟာ အေပၚကို ေဖာင္းတက္လာလိုက္၊ ေအာက္ျပန္ပိန္က်လိုက္နဲ႔ ျဖည္းျဖည္းနက္နက္ ရွဴေနတတ္တာမ်ိဳးကို သင္မုခ်ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။
လူဟာ တစထက္တစ အသက္အရြယ္ရေနတာနဲ႔အမွ်ပဲ အသက္ရွဴတာ တိမ္လာတတ္မွာျဖစ္တယ္။ ရင္ဘတ္အရွဴသာပဲ အျဖစ္မ်ားေနပါမယ္။ ရင္ဘတ္အရွဴေၾကာင့္လည္း စိတ္ဖိစီးမႈအသြယ္သြယ္၊ အဖံုဖံုတို႔ကို ခႏၶာကိုယ္တြင္းက ပိုမိုေစစားေနပါေတာ့မယ္။


အရီဇိုးနားျပည္နယ္၊ ပေရာ္ဖက္ဆာမ်ား ေပါင္းစံုရာ ေဆးပညာပရိုဂရမ္ဌာနက ေဒါက္တာအင္ဒရူးဝဲလ္ဟာ သူ႔လူနာေတြကို အသက္ရွဴရႈိက္မႈစနစ္ေတြ သင္ၾကားေပးျပီး ကုစားဖို႔ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။
အသက္ရွဴရႈိက္တဲ့ နည္းစနစ္တခုသာပဲ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚ အမွတ္ထားေလာက္ေအာင္ ကိုင္တြယ္ခ်ဳပ္ထိန္း
ႏိုင္ခဲ့တာကို ကၽြန္ေတာ္သတိျပဳမိခဲ့တယ္ေလ။ ေသြးတိုးက်ဆင္းေစမယ္၊ အစာအိမ္ထဲက အစာေတြကို ခပ္ၾကာၾကာ ေၾကေအာင္ခ်က္ေပးႏိုင္မယ္ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကတတ္တဲ့ လကၡဏာေတြကို ခ်ဳပ္ျငိမ္းေပးပါတယ္။ စိတ္တည္ျငိမ္ေဆးေတြ စြန္႔လြတ္ရတဲ့အထိ အက်ိဳးျပဳပါတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္မႈကို အေထာက္အကူျပဳျပီး
ေသြးလည္ပတ္မႈကို မွန္ကန္ေစလာပါတယ္-လို႔ ေဆးရံုအုပ္ႀကီးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာအင္ဒရူးက တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဒါတင္မကေသးဘဲ သိစိတ္နဲ႔ မသိစိတ္တို႔ရဲ႔ ေဆာင္ရြက္မႈေတြပါ အသက္ရွဴစနစ္ေတြက အက်ိဳးသက္ေရာက္ေပးတတ္မယ္။ အာရံုေၾကာစနစ္ေတြေပၚ အသံုးျပဳမႈနဲ႔ အလိုလိုေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိတဲ့ေပၚကိုပါ ပတ္သက္တတ္ပါမယ္။ ၾကြက္သားနဲ႔ဆိုင္တဲ့စနစ္ေတြကို အသက္ရွဴရႈိက္မႈကပဲ ခ်ဳပ္ကိုင္ျပီး ေျဖေလွ်ာ့ေပးတတ္ပါမယ္-လို႔ ဆိုတယ္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံက ဟိႏၵဴလူမ်ိဳးေတြဟာ ဟိုးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာကတည္းကပဲ ေယာဂက်င့္စဥ္ အမည္နာမနဲ႔အတူ အသက္ရွဴရႈိုက္တဲ့စနစ္ေတြကို သင္ၾကားခဲ့တာဟာ မ်က္ေမွာက္ကာလအထိပါပဲ။

ဖိစီးမႈကို ႏွိပ္ကြပ္ႏိုင္မယ့္ လက္နက္ေကာင္း---
အသက္ ၄၀-အရြယ္အေက်ာ္ အဝတိုက္ဖ်က္နည္း-ဆိုတဲ့ ကိုယ္ေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့နည္းစာအုပ္ ျပဳစုခဲ့သူ
ေမရီလင္းတကၠသိုလ္ ေဆးပညာဌာနက အကူပါေမာကၡတဦးျဖစ္သူ ပါမယ္လာပီကီ-ဟာ သူမရဲ႔လူနာေတြကိ္ု အသက္ရွဴေလ့က်င့္ခန္းေတြကိုသာ အဓိကဘာသာအျဖစ္ သင္ၾကားေလ့က်င့္ခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ လူနာေတြကို အျပင္ဘက္ေတြဆီ လမ္းေလွ်ာက္ေခၚသြားရာက အေျပာနဲ႔ လက္ေတြ႔သင္ၾကားေပးတတ္တယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း အသက္ရွဴမွန္ကန္ေစေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးတာမ်ိဳးပါ။

အသက္တိမ္တိမ္ ရွဴတဲ့အခါတိုင္း ဒီလူနာေတြဟာ လမ္းေတာင္ ေကာင္းေကာင္းေျဖာင့္ေအာင္ မေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့တာကို ကၽြန္မ သတိျပဳမိတယ္လို႔ ပါမယ္လာပီကီ-က ဆိုတယ္။

ဘဝတေလွ်ာက္လံုး မ်က္ကလဲဆန္ပ်ာ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းေတြကို လူတိုင္းနီးပါး ၾကံဳဆံုရျမဲရွိပါမယ္။ ဖိစီးမႈ အေၾကာင္းအရာေတြေၾကာင့္ ေဟာ္မုန္းအဆိပ္အေတာက္ေတြ ကိုယ္ေပၚမွာ ပ်ံ႔သက္တတ္ျပီး
ေသြးစက္ဝန္းလည္ပတ္မႈ နည္းလာတာနဲ႔အမွ် အဆီဖံုးတတ္ရမယ့္ ျပႆနာမ်ိဳးစံု တနည္းနည္းနဲ႔ ပတ္သက္လာရတတ္ပါမယ္။ ဒါေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားဖို႔ရာ တုံ႔ျပန္မႈ၊ တိုက္ခို္က္မႈ မလုပ္ေပးသေရြ႔ ကိုယ္ေလးခ်ိန္ အဝတိုးရမယ့္ဒုကၡေတြ ရွိလာေစတတ္ပါမယ္။ ဒီအတြက္ အကူပါေမာကၡ ပါမယ္လာပီကီ-က လူတိုင္း အသက္ရွဴမွန္ကန္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကဖို႔ရာ ေဆာ္ၾသရင္း တိုက္က်ိတို၊ ေယာဂတို႔
ေလ့က်င့္ခိုင္းခဲ့ပါတယ္။

တခ်ိဳ႔ တခ်ိဳ႔ေသာ သားဖြားမႈဆိုင္ရာ ေဆးရံု၊ ေဆးခန္းေတြမွာလည္း ေမြးဖြားမႈလြယ္ကူေစေအာင္ အသက္ရွဴရႈိက္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းစနစ္ေတြ သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒု(ခ္)တကၠသိုလ္ ေဆးပညာဌာနက ေဆးရံုသူနာျပဳ ဂ်ံဳဆက္စကီဗစ္ဟာ ကင္ဆာ ႏွလံုးနဲ႔ အဆုတ္မူမမွန္မႈ ခံစားရသူေဝဒနာရွင္ေပါင္း (၁၈၀၀၀)ေက်ာ္တို႔ကို (၁၉၉၀)ျပည့္ႏွစ္ကတည္းက စတင္ျပီး ဝမ္းဗိုက္နဲ႔ အသက္ရွဴရႈိက္ျခင္းစနစ္ေတြကို တတ္ေျမာက္ေအာင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဝမ္းဗိုက္အသက္ရွဴရႈိက္မႈ ေလ့က်င့္ခန္းကို အဂၤလိပ္လို Belly Breathing လို႔ေခၚဆိုတယ္။ ဒီေလ့က်င့္ခန္းေၾကာင့္ ေသြးဆံုးခ်ိန္ၾကံဳရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႔ အပူပက္ဖ်န္းျခင္း ျဖစ္ရပ္ေတြကိုလည္း (၅၀)ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ သက္သာေစခဲ့ရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ဝမ္းဗိုက္ အသက္ရွဴရႈိက္နည္းစနစ္မ်ား---
(၁) ၾကမ္းေပၚမွာ ေက်ာခင္းအိပ္ျပီး ဗိုက္ေပၚမွာ စာအုပ္တအုပ္တင္ထားလိုက္ပါ။ ဝမ္းဗိုက္ၾကြက္သားေတြကို
ေျဖေလွ်ာ့ကာ စာအုပ္ျမင့္တက္လာတဲ့အထိ ဝမ္းဗိုက္အျပည့္အဝ အသက္ရွဴသြင္းလိုက္ပါ။ သင္ရွဴသြြင္းျပီးသား ေလေတြ ျပန္ရႈိက္ထုတ္တဲ့အခါ ျမင့္ေနတဲ့ဝမ္းဗိုက္ဟာ က်ျပီး စာအုပ္ပါ နိမ့္ဆင္းသြားလိမ့္မယ္။ ဒီေလ့က်င့္နည္းနဲ႔ပဲ ရင္ဘတ္ အသက္ရွဴတဲ့အေလ့အထ ေပ်ာက္ကြယ္ေအာင္
ျပဳျပင္ရမွာ ျဖစ္တယ္။

(၂) ထိုင္ျပီးေလ့က်င့္တဲ့အခါ လက္တဖက္ကို ရင္ဘတ္ေပၚထိကိုင္ရင္း က်န္တဲ့လက္တဖက္ကို ဗို္က္မွာထိထားပါ။ ဗိုက္ထဲထိ ေရာက္ေအာင္ ေလကို နက္စြာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရွဴသြင္းတဲ့အခါ ဗိုက္သား ေဖာင္းလာျပီး ရင္ဘတ္က်ေတာ့ ပံုမွန္ပဲရွိေနလိမ့္မယ္။ အသက္ရွဴသြင္းတဲ့အခါ ပါးစပ္နဲ႔ ရွဴသြင္းလို႔ ရေပမယ့္ ႏွခါင္းေပါက္နဲ႔ ရွဴသြင္းတာသာ ပိုေကာင္းမြန္ပါမယ္။ ဗိုက္ျပည့္ဝေအာင္ ရွဴသြင္းမယ့္အက်င့္တခု ရလာတာနဲ႔အမွ်ပဲ အသက္ရွဴရမွာကိုပါ ေမြ႔ေလ်ာ္လာႏိုင္ပါမယ္။

(၃) စာပြဲတင္ နာရီတလံုး အနားမွာ ထားရမယ္။ ၅-စကၠန္႔ ရွဴသြင္းျပီး ၅-စကၠန္႔ ရွဴထုတ္ရမယ့္ ေလ့က်င့္မႈကို နာရီလက္တံၾကည့္ျပီး ျပဳလုပ္ႏိုင္ရင္ ပိုေကာင္းမြန္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္-၅-ႀကိမ္ရွဴသြင္း၊ ၅-ႀကိမ္ရွဴထုတ္တာကို ေရတြက္ျပဳလုပ္ရမယ္။

အဲဒီေလ့က်င့္ခန္းေတြကို အိပ္ရာမဝင္မီ တႀကိမ္၊ အိပ္ရာထစဥ္ တႀကိမ္နဲ႔ အာရံုဖိစီးလာခ်ိန္တိုင္း မၾကာခဏ ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ရမယ္။

သက္ႏွင္းပြင့္ဦး
Ref: Right Under Your Nose.
(ဂမၻီရ ၂၀၀၈-၉)

No comments: