ပ႒ာန္းတရား ပြားမ်ားဆည္းကပ္ အက်ိဳးျမတ္

စာေရးသူ ပထမအႀကိမ္ ပ႒ာန္းတရားေတာ္ျမတ္ ပစၥယနိေဒၵသကို ရြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ရျခင္း အက်ိဳးထူးမ်ား ကိုယ္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္ကို ေရးသားတင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ယခုတဖန္ တပည့္မတဦး၏ ကိုယ္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္ကို စာဖတ္သူမ်ား သဒၶါတရား ပြားမ်ားႏိုင္ေစရန္ ထပ္မံေရးသား တင္ျပလိုက္ပါသည္။

မ်က္စိနာအတြက္ ေဆးနည္းတလက္

တေန႔ ေညာင္ေလးပင္ျမိဳ႔ ရိုးမစားေသာက္ဆိုင္ပိုင္ရွင္ ေဒၚအုန္းၾကည္၏ ေမြးေန႔ အလွဴမဂၤလာပြဲသို႔ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္အတူ ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးနာဂိႏၵ အမွဴးျပဳေသာ သံဃာေတာ္မ်ား ေရာက္ရွိသြားၾကပါသည္။ ဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ ပင့္သံဃာေတာ္မ်ားအား ဆြမ္းကပ္လွဴ တရားနာအျပီး ဧည့္ပရိသတ္မ်ားႏွင့္ အတူ စကားလက္ဆံု ေျပာမိၾကသည္။

တီဘီေရာဂါအတြက္ ေဆးတလက္

ကသစ္ပင္ရဲ႔ အေခါက္ကို ခြါယူျပီး 
ဆန္ေဆးရည္ ဒုတိယရည္နဲ႔
ေရေႏြးၾကမ္း ပန္ကန္လံုး တလံုး ပ်စ္ပ်စ္ရေအာင္ ေသြး၊ 
တေန႔ ၃-ႀကိမ္ေလာက္ ေသာက္ေပေတာ့။-

ဖ်ားျပီး အပူႀကီးသူ အပူက် သက္သာေစဖို႔ ေဆးနည္း

ကေလးေရာ လူႀကီးပါ ဖ်ားလွ်င္ တခ်ိဳ႔ အပူႀကီးတတ္ပါသည္။ ထိုဖ်ားျပီး အပူႀကီးေနသည္ကို အပူက်၍ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစေသာ ေဆးနည္းမွာ 
ဥသွ်စ္သီးအမွည့္ အခြံကို သနပ္ခါးႏွင့္ ေရာေသြးပါ၊ အပူႀကီးသူကို ႏွစ္နာရီတႀကိမ္ တိုက္ေပးပါ။ 
အပူက်သြားပါက ဆက္တိုက္ရန္ မလိုပါ။ 
အပူႀကီးသည့္ အနည္းအမ်ားအလိုက္ တစ္ခါႏွစ္ခါ တိုက္ရံုမွ်ျဖင့္ အပူက်ျပီး အဖ်ားေရာဂါ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
တခါတိုက္ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တစ္ဇြန္းမွ် ျဖစ္ပါသည္။

ေအးေဆြ (ပန္းေတာင္း)
(နကၡတၱ ၂၀၀၇-၄) 

က်ားမွန္လွ်င္ အားသန္ရမည္

အမ်ိဳးသား အားနည္းေရာဂါ (ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး) ျဖစ္တတ္သူမ်ားမွာ---
၁။ ေမထုန္မႈ လြန္ကဲသူမ်ား
၂။ သဘာဝမဟုတ္ေသာ ဟတၳေမထုန္ ျပဳသူမ်ား
၃။ ကုန္ခန္းသြားေသာ သုက္ဓာတ္နဲ႔ အင္အားမ်ားကို ေဆးဝါးဓာတ္စာနဲ႔ ျပန္လည္ မျဖည့္ဆည္းသူမ်ား
၄။ အေပ်ာ္အပါးကို လိုက္စားသူမ်ား
၅။ သားေၾကာျဖတ္ထားသူမ်ား
၆။ ျမစ္ေျခာက္နာ ရွိသူမ်ား
၇။ အဆုတ္ေရာဂါ ရွိသူမ်ား
၈။ ေလျဖတ္ဖူးသူမ်ားနဲ႔ ေလငန္းေရာဂါရွိသူမ်ား
၉။ ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳေရာဂါရွိသူမ်ား
၁၀။ လိပ္ေခါင္းေရာဂါရွိသူမ်ား
၁၁။ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သူမ်ား
ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။
ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ေရာဂါဆိုျပီး အလြယ္တကူ ေျပာဆိုေနၾကေပမယ့္ အမွန္တကယ္ေတာ့ ပန္းညႇိဳးျပီးမွ ပန္းေသေရာဂါ ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။ 

ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳေရာဂါ

ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ေရာဂါဆိုတာ ေသြးထဲမွာ အခ်ိဳဓာတ္(သၾကားဓာတ္) လြန္ကဲမ်ားျပားေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ ေသြးေဖာကါၾကည့္လို႔ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ မရွိေသးဘူးဆိုေပမယ့္ တေန႔ေန႔ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ က်ား/မ မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာ ဝသူျဖစ္ေစ၊ ပိန္သူျဖစ္ေစ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္ မဆင္ျခင္ခဲ့လွ်င္ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေသြးတိုးေသြးတက္ေရာဂါ သိေကာင္းစရာမ်ားႏွင့္ ကုထံုး

ဒဂံုျမိဳ႔သစ္ (ေတာင္ပိုင္း) သဘာဝဓမၼ ေဆးကုခန္း ဆရာ ဦးသန္းေဆြထြန္း (တဆ-၀၂၀၆၂) ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ

ေသြးတိုးေသြးတက္ေရာဂါ သိေကာင္းစရာမ်ားႏွင့္ ကုထံုး

ေသြးတိုးေရာဂါဟာ ဝျဖိဳးသူမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္သလို ပိန္သူေတြလဲ ျဖစ္ႏိုင္ျပီး က်ား-မ မေရြး ျဖစ္ပြားႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ

ျဖစ္ပါတယ္။ သိပၸံေဆးပညာရွင္မ်ားက တိတ္တဆိတ္ လူသတ္သမား (Silent Killer) လို႔ တင္စားေျပာဆိုၾကပါတယ္။

ေက်ာင္း-အိမ္ မခိုက္ေအာင္ တက္နည္း

စာေရးသူသည္ ေလာကီပညာ သိမွတ္စရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာသိရွိရေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို နကၡတၱေရာင္ျခည္ မဂၢဇင္းမွတဆင့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ ေရးသားေဖာ္ျပေနလ်က္ ရွိပါသည္။
ယခုလည္း စာေရးသူအေနျဖင့္ ေလာကီပညာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေက်ာင္းသစ္-အိမ္သစ္မ်ား တက္ၾကရာတြင္ ေက်ာင္း-အိမ္ မခိုက္ေအာင္ တက္နည္းေလးကို နကၡတၱေရာင္ျခည္ မဂၢဇင္းမွတဆင့္ ဗဟုသုတအျဖစ္ ေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။

တခ်ိဳ႔ေက်ာင္းမ်ား အိမ္မ်ား တည္ေဆာက္ၾကရာတြင္ ထိုအေဆာက္အအံုမ်ားတြင္ ပါရွိေသာ သစ္အမ်က္ အနာအဆာ (ေဘးဒုကၡေပးႏိုင္ေသာသစ္) မ်ားက ထိုအေဆာက္အအံုမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာသူမ်ားအတြက္ ခိုက္ရန္ျပဳတတ္သည္ဟု ေရွးေလာကီပညာရွင္ႀကီးမ်ားက ဆိုထားခဲ့ၾကပါသည္။

အေၾကာင္းမွာ ထိုအေဆာက္အအံုမ်ားတြင္ ပါရွိေသာ သစ္ အမ်က္ အနာအဆာမ်ားက ထိုအေဆာက္အအံုတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာသူမ်ားအတြက္ က်န္းမာေရးျဖစ္ေစ၊ အျခားေနထိုင္မႈမ်ားတြင္ျဖစ္ေစ အဆင္မေျပမႈမ်ားျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ 
သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေက်ာင္းသစ္-အိမ္သစ္တြင္ စတင္၍ တက္ေရာက္ေနထိုင္ၾကေတာ့မည္ ဆိုပါက ေဘးအႏၲရာယ္ အေပါင္းမွ ကင္းေဝးၾကေစရန္ ေက်ာင္းသစ္-အိမ္သစ္ တက္သည့္ မဂၤလာယူေသာ နည္းေလးကို ေရးသား ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။


* အိမ္သစ္တက္ျငား၊ သေျပသား၊ ေဆာင္ထား တက္အပ္စြ။
* ေက်ာင္းသစ္တက္ျငား၊ သနပ္သား၊ ေဆာင္ထားႏိုင္နင္းလွ။
* ေက်ာင္းၾကမ္း အိမ္ၾကမ္း၊ ႏိုင္ရိုးတန္း၊ နည္းလမ္း ညႊန္ကာျပ။


ဆိုလိုသည္မွာ အိမ္အသစ္ တက္ပါက သေျပသားကို အိုးသန္႔သန္႔တခုထဲတြင္ ထည့္၍ ေလွကားအရင္းတြင္ ထားျပီး တက္ပါ။
ေက်ာင္းအသစ္ တက္ပါက သနပ္သားကို အိုးသန္႔သန္႔ တခုထဲတြင္ ထည့္၍ ေလွကားအရင္းတြင္ ထားျပီး တက္ပါ။
ထိုသို႔ ထည့္သည့္အခါ ေရပါထည့္ရပါမည္။
ေဖာ္ျပပါ အိုးမ်ားကို ေလွကားအရင္းတြင္ မကဘဲ ေလွကားထိပ္မွာပါ လုပ္ေပးလွ်င္ ပို၍ ေကာင္းပါသည္။


ဤကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ျပီး ေက်ာင္းသစ္-အိမ္သစ္မ်ားကို တက္ပါက ေဘးအႏၲရာယ္မွ ကင္းေဝးေၾကာင္းကို ေရွးေလာကီပညာရွင္ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက မိန္႔မွာခဲ့ပါသည္။ 


ျဖိဳးသန္႔ေက်ာ္ (လိြဳင္ေကာ္)
(နကၡတၱ ၂၀၀၇-၄)

ပဋာစာရီ

သူေဌးသမီး ပဋာစာရာ (ပဋာစာရီ)သည္ မိဘအိမ္တြင္ ခိုင္းေစထားေသာ လူငယ္ႏွင့္ ခ်စ္ႀကိဳက္ျပီး အိမ္မွထြက္ေျပး၏။ သားႏွစ္ေယာက္ရခါမွ မိဘထံ ျပန္လာရာ လမ္းခုလတ္တြင္ လင္ေယာက်္ား ေျမြကိုက္၍ ေသ၏။ သားငယ္ကို စြန္ခ်ီ၍ သားႀကီး ေရနစ္ေသဆံုးျပန္သည္။
ေသာကပရိေဒဝျဖင့္ တေယာက္တည္းး ဆက္လက္သြား၍ မိဘျမိဳ႔သို႔ ေရာက္လာရာ၌ အမိအဖႏွင့္ ေမာင္တို႔ ၃-ဦး မီးေလာင္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႔ရျပန္၏။ ဤသို႔ သား-လင္-မိဘ-ေမာင္- ၆-ဦးစလံုး ေသဆံုးမႈ ၾကံဳရေသာ အျဖစ္ေၾကာင့္ ရူးသြပ္ေသာအျဖစ္သို႔ ေရာက္သြားသည္။ အဝတ္မကပ္ဘဲ ဟိုဟိုသည္သည္ ေရာက္တတ္ရာရာ သြားေနေလသည္။ 
“သားငယ္ကို စြန္သုပ္၊ ေရျမဳပ္၍ သားႀကီးေသ၊ လင္သက္ေဝ ေျမြခဲ၊ အိမ္လဲလို႔ မိႏွင့္ဖ၊ ေမာင္ကစ ဆံုးေခ်ျပီ”ဟု အလီလီရြတ္ဆို၍ သြားေနရင္း ေဇတဝန္ေက်ာင္းေတာ္ ျမတ္ဘုရားထံ ေရာက္လာခဲ့ေလသည္။ ဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္ကို ၾကားနာရျပီး ေသာတာပန္တည္ကာ ေထရီမ ျဖစ္လာသည္။ တေန႔ေသာအခါ  ပဋာစာရာသည္ ေျခေဆးေရ၏ ရပ္တန္႔မႈကိုၾကည့္ျပီး အရြယ္သံုးပါး၏ ပ်က္စီးျခင္းကို ဆင္ျခင္ရာ ဘုရားရွင္က ဂႏၶကုဋီမွေန၍ ေရာင္ျခည္ေတာ္လႊတ္လ်က္ ခႏၶာငါးပါး ျဖစ္ပ်က္မႈကို ေဟာေတာ္မူသည္။

ပါဠိဂါထာ
ေယာ စ ဝႆသတံ ဇီေဝ၊ အပႆံ ဥဒယဗၺယံ။
ဧကာဟံ ဇီဝိတံ ေသေယ်ာ၊ ပႆေတာ ဥဒယဗၺယံ။

ျမန္မာျပန္
ခႏၶာငါးပါး၏ အျဖစ္အပ်က္ကို မရႈမျမင္ဘဲ အႏွစ္တရာပတ္လံုး အသက္ရွည္ရျခင္းထက္ 
ခႏၶာငါးပါး၏ အျဖစ္အပ်က္ကို မျပတ္ရႈျမင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္၏ တရက္မွ် အသက္ရွည္ရျခင္းသည္ ျမတ္၏။

ေဆာင္ပုဒ္
ခႏၶာငါးတန္၊ ျဖစ္ပ်က္ဟန္ကို၊ ဉာဏ္ျဖင့္မယွဥ္၊ မသိျမင္မူ၊
ႏွစ္လွ်င္တစ္ရာ၊ သက္ရွည္ပါလည္း၊ ဘာအက်ိဳးမွ်၊ ရွာမရတည့္။
ခဏျဖစ္လ်က္၊ ခဏပ်က္ကို၊ ႏွစ္သက္ဉာဏ္ေမြ႔၊ ထင္ရွားေတြ႔က၊
တေန႔မွ်သာ၊ ေနရပါလည္း၊ တရာသက္ထက္၊ အျမတ္ထြက္၏။
(သဟႆဝဂ္၊ ပဋာစာရာ ဝတၳဳ)


ဦးခ်ိဳရွိန္

မိတ္ေဆြတုကို သတိျပဳပါ

လူ႔ေလာကတြင္ အဆင္ေျပေအာင္ ေနထိုင္ႏိုင္ေရးသည္ အေပါင္းအသင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္၍ေန၏။ အေပါင္းအသင္းမထားဘဲ သီးျခားလြတ္လပ္စြာေန၍ မျဖစ္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ အလုပ္ျပီးေျမာက္ေအာင္၊ စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္၊ စီးပြားတိုးတက္ေအာင္ မိတ္ေဆြေကာင္း ေရြးခ်ယ္တတ္ရန္ႏွင့္ မိတ္ေဆြတု ေရွာင္ႏိုင္ရန္ အေရးႀကီးေပသည္။ 

ဤေနရာ၌ ျမတ္စြာဘုရားက ေကာသလမင္းႀကီးအား ေဟာညႊန္ပံုကို သတိျပဳသင့္၏။ ဘုရားရွင္က မိန္႔ေတာ္မူ သည္မွာ---“ပုဂၢိဳလ္တေယာက္၏ အက်င့္သီလ၊ အေလ့အထ၊ သေဘာသကာယကို ၾကာၾကာေပါင္းၾကည့္မွ သိႏိုင္သည္။ ၾကာၾကာေပါင္းေသာ္လည္း သူ႔အေၾကာင္းကို သတိထား ေလ့လာမွ သိႏိုင္သည္။ သတိထားေသာ္လည္း မိမိက စဥ္းစားေဝဖန္တတ္ေသာ ဉာဏ္ရွိမွ သိႏိုင္သည္။ မစဥ္းစား မေဝဖန္လွ်င္ မသိႏိုင္” ဟူ၏။
တေနရာတြင္ ျမတ္စြာဘုရားက မိတ္ေဆြတု ၄-မ်ိဳး၊ မိတ္ေဆြစစ္ ၄-မ်ိဳးကို ျပေတာ္မူ၏။
မိတ္ေဆြတု ၄-မ်ိဳးမွာ---
(၁) အညဒတၳဳပရမ မိတ္ေဆြတု=သူကသာ ေတာင္းတတ္၊ သူကသာ အသာယူတတ္ေသာ မိတ္ေဆြတု။
မိမိက အနည္းငယ္ေပး၍ မ်ားမ်ားျပန္ရရန္ ေမွ်ာ္လင့္တတ္၏။ 
အကူအညီ လိုေသာအခါ တကယ္ စိတ္ရင္းေစတနာ မပါဘဲ တစံုတခုေသာ အက်ိဳးကို ေမွ်ာ္လင့္၍ အပိုအမို ေလာကြတ္ႏွင့္ ဟန္ေဆာင္ လုပ္ေပးတတ္၏။

(၂) ဝစီပရမ မိတ္ေဆြတု=ႏႈတ္သာပါ၍ လက္မပါေသာ မိတ္ေဆြတု။
လြန္ျပီးေသာပစၥည္းျဖင့္ ေလာကြတ္လုပ္တတ္၏။ (မေန႔ကသာလာရင္ ေပးႏိုင္မွာပဲ၊ အခုေတာ့ ...)
ေနာက္လာမည့္ ပစၥည္းဝတၳဳျဖင့္ ေလာကြတ္လုပ္တတ္၏ (ေနာက္တခါေတာ့ အဆင္ေျပမွာပါ...)
အကူအညီေတာင္းလွ်င္ အေၾကာင္းျပ၍ ျငင္းဆိုတတ္၏။ (မလြယ္လို႔ပါ၊ မအားလို႔ပါ၊ ခ်ိဳ႔ယြင္းေနလို႔ပါ စသည္ျဖင့္ ေရွာင္ဖယ္ျခင္း)

(၃) အႏုပီယဘာဏီ မိတ္ေဆြတု=အလိုလိုက္၍ အႀကိဳက္ကိုသာ ေျပာဆိုေလ့ ရွိ၏။
မေကာင္းမႈကိစၥမ်ားကို အားေပးအားေျမႇာက္ျပဳ၍ လိုက္ေလ်ာေျပာဆိုတတ္၏။ 
ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ ကိစၥတြင္ မိမိအက်ိဳး ရည္ရြယ္ခ်က္ေၾကာင့္ ဟန္ေဆာင္လိုက္ေလ်ာတတ္၏။ 
မိမိေရွ႔တြင္ အေၾကာင္းရွာ၍ ခ်ီးမြမ္းေျပာဆို အမႊမ္းတင္တတ္၏။ မ်က္ကြယ္တြင္ အျပစ္ေျပာ၍ အက်ိဳးပ်က္စီးေအာင္ လုပ္တတ္၏။

(၄) အပါယသဟာယ မိတ္ေဆြတု=ပ်က္စီးေၾကာင္းအမႈကိစၥတို႔၌ အေပါင္းအေဖာ္ ျပဳတတ္၏။
ေသရည္အရက္ ေသာက္ရာ၌ အေဖာ္္ျဖစ္၏။ ပြဲလမ္းသဘင္ စေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ အလုပ္ပ်က္ေလာက္ေအာင္ လိုက္စားရာ၌ သြားေဖာ္သြားဖက္ ျဖစ္၏။ အေလာင္းအစား အကစားအလုပ္၌ အေဖာ္အျဖစ္ အားေပးအားေျမႇာက္ လုပ္၏။

ဒြါဒသနိပါတ္ မိတၱာမိတၱဇာတ္ေတာ္၌လည္း မိတ္ေဆြတု (ရန္သူ)၏ အခ်င္းအရာ လကၡဏာမ်ားကို ရွစ္မ်ိဳးခြဲျခား၍ ျပထားရာ မိတ္ေဆြတုကို ေရွာင္ၾကဥ္ရန္ ကိစၥသည္ အေရးႀကီးေသာအခ်က္ ျဖစ္သည္ကို သတိျပဳသင့္ေပသည္။

ဘာသာေရး ျပႆနာ (၁၀၇)

( ဘဒၵႏၲ တိေလာကသာရ ေျဖသည္)

(အမွ်ေဝျခင္း)
ေမး။ ။ဘဝတပါးသို႔ ေျပာင္းသြားေသာပုဂၢိဳလ္အတြက္ က်န္ရစ္သူ မိသားစုက ေကာင္းမႈကုသိုလ္ျပဳလုပ္၍ အမွ်ေဝလွ်င္ ရႏိုင္ပါသလား၊ သတင္းစာမွာ ထည့္၍ အမွ်ေဝၾကသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ဤသို႔ အမွ်ေဝ၍လည္း ရႏိုင္ပါသလားဘုရား၊ ေျဖၾကားေတာ္မူပါရန္။
(စိုးျမင့္ေအာင္-ပညာရံသီ) ပိႏၷဲကုန္းရပ္ကြက္၊ အင္းစိန္။

ေျဖ။ ။ ကြန္လြန္ျပီးေနာက္ ေပတဂတိသို႔ေရာက္၍ ေပတဂတိတြင္လည္း ပရဒတၱဴပဇီဝိက-ေခၚ သူတပါးေပးလွဴ၍ အမွ်ေဝလွ်င္ သာဓုေခၚႏိုင္ေသာ ေပတဘဝမ်ိဳးသို႔ ေရာက္ရွိေနသူျဖစ္ရပါမည္။ ထိုသူမ်ိဳးသည္ သူကိုယ္တိုင္ကပင္ “မိမိ၏ အိမ္သူအိမ္သား ေဆြမ်ိဳးမ်ားက ငါ့အတြက္ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ အလွဴဒါနျပဳ၍ အမွ်ေဝပါမည္နည္း”ဟု ငံပလင့္ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနတတ္ပါသည္။ ထိုသူမ်ိဳးသာ သာဓုေခၚဆိုႏိုင္ျပီး ကုသိုလ္ေကာင္းမႈအက်ိဳးကို ခံစားႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တိုင္း ကြယ္လြန္စ၌ ျဖစ္ေစ၊ သုႆာန္၌ျဖစ္ေစ၊ ရက္လည္ လပတ္ ႏွစ္ပတ္လည္တို႔၌ျဖစ္ေစ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈျပဳ၍ အမွ်ေပးေဝေလ့ရွိပါသည္။ ဤသို႔ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမျပဳဘဲ သတင္းစာတြင္ထည့္၍ အမွ်ေဝရံုျဖင့္ကား ရႏိုင္စရာအေၾကာင္း မရွိပါ။ ကုသိုလ္ျပဳ၍ အမွ်ေဝျခင္းသာ လိုရင္းျဖစ္ပါသည္။ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈျပဳ၍ အမွ်ေပးေဝျပီး သတင္းစာမွာ ထည့္ျခင္းမွာ အမဆားသာဓုေခၚႏိုင္ရန္ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
***************
(သရဏဂံုႏွင့္ အားထုတ္ႀကိဳးစားျခင္း)
ေမး။ ။ အရွင္ဘုရား၊ “ဗုေဒၶ ေမ သရဏံ အညံ နတၳိ၊ 
ဓေမၼာ ေမ သရဏံ အညံ နတၳိ၊ 
သံေဃာ ေမ သရဏံ အညံ နတၳိ၊ ႏွင့္ 
အတၱာ ဟိ အတၱေနာ နာေထာ၊ ေကာ ဟိ နာေထာ ပေရာ သိယာ” 
ဤႏွစ္ပုဒ္ မည္သို႔ ထူးျခားသည္ကို ရွင္းျပေစလိုပါသည္ဘုရား။
(မင္းေအာင္-ဟုမၼလင္း)


ေျဖ။ ။ ဗုေဒၶါ ေမ သရဏံ အညံ နတၳိ-စသည္တို႔မွာ သရဏဂံုျဖစ္၍ အပါယ္ေဘးႀကီး တားဆီးႏိုင္ေရးအတြက္ ကိုးကြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ 
အတၱာ ဟိ အတၱေနာ နာေထာ-စသည္မွာ မဂ္တရား ဖိုလ္တရားမ်ားကို ရရွိေရးအတြက္ မိမိကိုယ္တိုင္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ရမည္၊ အျခား မည္သူကမွ် မိမိအတြက္ လုပ္ေဆာင္ မေပးႏိုင္ဟု ဆိုလိုရင္း ျဖစ္ပါသည္။ 
ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ နည္းလမ္းညႊန္ျပ ဆံုးမသြန္သင္သူသာျဖစ္၍ ကယ္တင္ရွင္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ မိမိကိုယ္သာ မိမိ၏ အားထားရာျဖစ္ေၾကာင့္ ေသဘာေပါက္၍ သမထ-ဝိပႆနာ ဘာဝနာ တရားမ်ားကို ႀကိဳးစားၾကရမည္မွာ ဗုဒၶဘာသာတိုင္း၏ တာဝန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
***************
(ေရႊစင္တမတ္၊ ေငြငါးက်ပ္) 
ေမး။ ။ ရဟန္းသာမေဏတို႔သည္ ေရွးက ေရႊစင္တမတ္ ေငြငါးက်ပ္ ကိုင္ေဆာင္ သံုးစြဲခြင့္ ရွိသည္ဟု ၾကားသိရဖူးပါသည္။ တပည့္ေတာ္ သိထားသည္မွာ ရဟန္း သာမေဏတိုပသစည္ ဝိနည္းေတာ္အရ ေငြအသျပာကို လံုးဝ မကိုင္ေဆာင္ရဟု ျဖစ္ပါသည္။ ေျဖာ႕ားေပးေတာ္မူပါဘုရား။
(မခ်ိဳျပံဳး-သိႏၷီ၊ အ-မ-က စယ္အူ၊ သိႏၷီျမိဳ႔)


ေျဖ။ ။ ရဟန္းသာမေဏတို႔သည္ ဝိနည္းသိကၡာပုဒ္အရ ေရႊေငြ(အသျပာ)တို႔ကို အလွူခံျခင္း၊ ကိုင္ခံသာယာျခင္း လံုးဝ မျပဳလုပ္ရပါ။ ေရႊစင္တမတ္ ေငြငါးက်ပ္-အလွဴခံေကာင္းသည္ဟူေသာ စကားကို အခ်ိဳ႔အရပ္ (အထူး အားဖျ္င့ ရွမ္းျပည္) တို႔၌ ေျပာေလ့ေျပာထ ရွိသည္ကို သိရပါသည္။ ယင္းစကား၏ မူလမွာ အဒိႏၷာဒါန သိကၡာပုဒ္ဆိုင္ရာ ပါရာဇိက က်ေရာက္ႏိုင္ေသာ ေရႊေငြပမာဏကိုဆိုေသာ စကား ျဖစ္ပါသည္။ ဝိနည္းေတာ္တြင္ ပါဒ, ပါဒရဟ, အတိေရပါဒ-တမတ္, တမတ္ထိုက္ေသာဥစၥာ, တမတ္ထိက္ပိုေသာ ဥစၥာတို႔ကို ခိုးယူက ပါရာဇိကက်သည္ဟု အဆိုရွိသည္။ 


တမတ္ဟူသည္မွာ ေငြတမတ္ကို ဆိုလိုသ္ည မဟတု္။ သိကၡာပုဒ္ပညတ္ရာ မဂဓတိုင္းသံုး ေရႊစင္တမတ္ကို ဆိုသည္။ ယင္းေရႊစင္တမတ္မွာ ယင္းေခတ္, ေငြငါဒးက်ပ္တန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရႊစင္တမတ္ 
ေငြငါးက်ပ္သည္ ရဟန္းတို႔အဖို႔ ပါရာဇိကဝတၳဳ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုေသာစကား ျဖစ္သည္။ 
ထိုစကားအျမြက္ကိုမွတ္၍ အခ်ိဳ႔အရပ္တိုပတြင္ ေရႊစင္တမတ္ ေငြငါးက်ပ္ ရဟန္းတို႔ ကိုင္ေကာင္းသည္၊ အလွဴခ့ေကာင္းသည္ဟု ဆိုကာ လွဴၾက အလွူခံၾကသည္ကို ေတြ႔ရဖူးပါသည္။ 


အမွန္မွာ ရဟန္း သာမေဏတို႔သည္ ေရႊေငြ အသျပာတို႔ကို နည္းသည္ျဖစ္ေစ၊ မ်ားသည္ျဖစ္ေစ မကိုင္ေကာင္းဟု မွတ္ရပါမည္။ သို႔ေသာ္ ဝိနည္းေတာ္ႏွင့္ညီညြတ္ေသာ အလွဴခံပံု ခံနည္းမ်ားရွိရာ ဝိနည္းစည္းကမ္းက်နစြာ လွဴဒါန္းျခင္း၊ အလွဴခံျခင္းတို႔ကား ျခြင္းခ်က္အေနျဖင့္ ရွိပါေၾကာင္း ေျဖၾကားအပ္ပါသည္။
***************
(အရိေမေတၱယ် ဘုရားအေလာင္း)
ေမး။ ။ ေနာင္ပြင့္ေတာ္မူမည့္ “အရိေမေတၱယ်” ဘုရားအေလာင္း ယခု မည္သည့္ဘံုဘဝ၌ ရွိေနပါသနည္း။ စာေစာင္တခုတြင္ တရုတ္ျပည္ရွိ မီလဖူး၊ ဘိုးေတာ္အမ္းကုန္းသည္ ေနာင္ပြင့္မည့္ အရိေမေတၱယ် ဘုရား ျဖစ္ေၾကာင္းဆိုထား၍ ေမးရျခင္း ျဖစ္ပါသည္ဘုရား။
(ကိုတင္ဝင္းေအာင္-ခ်ိဳးငွက္)

ေျဖ။ ။ အ၇ိေမေတၱယ ဘုရားအေလာင္းသည္ ယခုအခါတြင္ တုသိတာနတ္ျပည္၌ နတ္သားအျဖစ္ျဖင့္ ရွိေနပါသည္။ မဓုရသဝါဟိနီက်မ္းတြင္ အရွင္မာလယ မေထရ္သည္ တာဝတႎသာ စူဠာမဏိေစတီသို႔ သြားေရာက္ဖူးေျမာ္ရာ တုသိတာမွလာ၍ ဘုရားဖူးေသာ ေမေတၱယ်အေလာင္းေတာ္ နတ္သားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေၾကာင္း၊ မဟာဝံသတြင္ ဒု႒ဂါမဏိမင္း နတ္ရြာစံခါနီး၌ မည္သည့္နတ္ျပည္က
ေကာင္းမည္ကို ေမးေလွ်ာက္ရာ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္မ်ားက တုသိတာနတ္ျပည္သည္ အရိေမေတၱယ် ဘုရား အေလာင္းနတ္သား ရွိသျဖင့္ တရားနာႏို္င၍ အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္ဟု ေျဖၾကားေၾကာင္း ပါရွိသည္။ 


ေထရဝါဒ မဟုတ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔ကား ျပႆနာရွင္ဆိုေသာ မီလဖူး-ကိုသာမက တိဘက္ ဒလိုင္းလားမား စသည္တို႔ကိုလည္း အရိေမေတၱယ် ဘုရားေလာင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။ ၄င္းတို႔၏ ယံုၾကည္ခ်က္အရ ဆိုျခင္း ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။
***************
(ငရဲျပည္ကို ေတြ႔ျမင္ျခင္း)
ေမး။ ။ မက်န္းမမာျဖစ္၍ သတိလစ္ ေမ့ေျမာသြားရာ ငရဲျပည္သို႔ ေရာက္သြားသည္ ဆိုသည္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား ဘုရား။
(ယြန္းအိ-ေညာင္ဝိုင္း၊ အိမ္မဲျမိဳ႔)


ေျဖ။ ။ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အ႒ကထာတိုပတြင္ ရဟႏၲာတပါး၏ ခမည္းေတာ္ မုဆိုးႀကီးသည္ ရဟန္းဝတ္၍ သားရဟႏၲာထံတြင္ေနရာ ေသခါနီး၌ ငရဲနိမိတ္မ်ား ထင္၍ ငရဲမီးမ်ား၊ ငရဲေခြးႀကီးမ်ားကို ေအာ္ဟစ္ ေနေၾကာင္း၊ သားရဟႏၲာက ၄င္းအား ခုတင္ အိပ္ရာျဖင့္ ေဆာင္ယူေစလ်က္ ဘုရားရင္ျပင္တြင္ ခ်ထားျပီး ပန္းမ်ား ပူေဇာ္ခိုင္း၍ တရားစကားမ်ား ေဟာေျပာေၾကာင္း၊ ထိုအခါမွ ငရဲနိမိတ္မ်ာ းေပ်ာက္၍ နတ္ျပည္ဆိုင္ရာ နိမိတ္မ်ား ထင္လာေၾကာင္း ပါရွိသည္။ 


မက်န္းမမာ၍ ေမ့ေျမာေနစဥ္ ငရဲျပည္သို႔ ေရာက္သြားသည္၊ ထိုငရဲနိမိတ္ထင္စဥ္ ကြယ္လြန္လွ်င္ ငရဲသို႔ ေရာက္သြားႏိုင္သည္။ ၄င္းမွာ နိမိတ္ ၃-မ်ိဳးတြင္ ဂတိနိမိတ္ပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုစဥ္က မေသလြန္ဘဲ ျပန္သတိလည္လာျပီး ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ားကို ျပဳလုပ္က ယင္းဂတိနိမိတ္ ေပ်ာက္၍ နတ္ျပည္စသည့္  ေကာင္းေသာဂတိနိမိတ္မ်ား ျပန္လည္ေပၚေပါက္လာကာ ေကာင္းရာဘဝမ်ားသို႔ ေရာက္ႏိုင္ေပသည္။


(ျမတ္မဂၤလာ ၁၉၉၁-ခု မတ္လ)

ေမတၱာစာ

အျမင့္မွာ ေနလိုလွ်င္ ေလတိုက္၍ ေၾကြတတ္သည္။
အနိမ့္မွာ ေနလိုလွ်င္ ေျမြကိုက္၍ ေသတတ္သည္။
စကားႏွစ္တည္ကို ၾကံစည္ယူလွ်င္ လူတို႔ခြင္မွာ
နိမ္႔လွ်င္လည္း မေတာ္လြန္း၊ ျမင့္လွ်င္လြန္း မေလွ်ာ္လြန္း။
ႀကီးလြန္းလွ်င္ အလြန္ဝ၊ ငယ္လြန္းလွ်င္ အလြန္လ်။
ဝလြန္းလွ်င္ မတင့္တယ္၊ လွလြန္းလွ်င္ မသပၸာယ္။
မငယ္-မႀကီး, မနီး-မေဝး, မေႏွး-မလွ်င္, တံငါလုလင္ မွ်ားႀကိဳးငင္သို႔ 
ဆင္ျခင္စည္းေစာင့္ ဝမ္းထဲေျဖာင့္ေလာ့။
ႏႈတ္ေၾကာင့္ ေသ၊ လက္ေၾကာင့္ ေၾက၊ ဆိုေခ်၏ တခ်က္။
တိမ္နက္နီးေဝး အႀကီးႏွင့္အေသး တန္ေသာ္ကား-ေဆး၊ လြန္ေသာ္-ေဘး။


(မံုေရြးဆရာေတာ္ ေမတၱာစာ)

သူမ်ားမေကာင္းၾကံ ကိုယ္သာခံ

လြန္ခဲ့ေသာ ၁၀-ႏွစ္ခန္႔အခ်ိ္န္က ျဖစ္ပါသည္။ စာေရးသူ၏ ဖခင္သည္ ေန႔လယ္စာစားျပီးသည့္အခါတိုင္း အိမ္ေဘး ေျမကြက္လပ္တြင္ စာကေလး၊ ခို စေသာ ေက်းငွက္တိရစၧာန္မ်ားအား ဆန္ကြဲ၊ ဆြမ္းေတာ္စာ စသည္တို႔ကို ပက္ၾကဲ၍ ေကၽြးေမြးေလ့ရွိပါသည္။ ဖခင္ျဖစ္သူ မအားလပ္ပါက စာေရးသူတို႔ ေမာင္ႏွမမ်ား အနက္မွ တဦးဦးက ေကၽြးေမြးရပါသည္။ ခိုမ်ား စာကေလးမ်ား လာေရာက္ စားေသာက္ၾကသည္ကို ၾကည့္၍ စိတ္ထဲတြင္ ၾကည္ႏူးပီတိျဖစ္ရသည့္ အရသာမွာ အျခားမည္သည့္အရသာႏွင့္မွ် မတူပါ။

အပ္ဝင္ ပုဆိန္ထြက္

(ေကာ့ကရိတ္-ဖားအံ) အျမန္ယာဥ္ ဂ်စ္ကားကေလးသည္ ခရီးသည္ႏွင့္ ကုန္အျပည့္တင္ကာ နံနက္ ၆-နာရီခြဲခန္႔ ခရီးစတင္ခဲ့သည္။ နံနက္ ၁၀-နာရီထိုးေတာ့မည္ျဖစ္၍ အတန္ပင္ ခရီးေပါက္လာခဲ့ေပျပီ။ ဂ်စ္ကားကေလးမွာ ပစၥည္း အထုပ္အပိုးမ်ားႏွင့္ ျပည့္က်ပ္လ်က္ရွိရာ ခရီးသည္တို႔မွာ ပစၥည္းအိတ္မ်ားၾကားတြင္ ျဖစ္သလို လိုက္ပါၾကရေလသည္။

ဣစၧေႏၲာ မႏၲန္

၁။ ဘဂဝါ ဣစၧေႏၲာ သာသပဂေဗၻပိ ဣေတာစိေတာ စကၤမတိ။
၂။ ဘဂဝါ ဣစၧေႏၲာ စကၠဝါဠဂဗၻမွိ ကာေယန ဆာဒယိ။
ဧေတန သစၥဝေဇၨန၊ သိဒၶိ (ေမ) ဇယမဂၤလံ၊ အာယု (ေမ) သုခါဝဟံ။


ျမန္မာျပန္---
ျမတ္စြာဘုရားသည္ အလိ္ုေတာ္ရွိေသာအခါ မုန္ညင္းေစ့ထဲသို႔ပင္ စၾကႍၾကြေတာ္မူႏိုင္၏၊
ျမတ္စြာဘုရားသည္ အလိုေတာ္ရွိေသာအခါ စၾကာဝဠာတခုလံုးကိုပင္ ကိုယ္ေတာ္ျဖင့္ ဖံုးကြယ္ ကာဆီးေတာ္မူႏိုင္၏။
ဤမွန္ေသာ သစၥာစကားေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္သည္ ေအာင္ျခင္းမဂၤလာအေပါင္းႏွင့္ ျပည့္စံု၍ ခ်မ္းသာစြာ အသက္ရွည္ပါေစသတည္း။

ဒဏ္ ၁၀-ပါး၊ သူယုတ္အဂၤါ ၄-ပါး၊ သူေတာ္ေကာင္းအဂၤါ ၄-ပါး၊ ေသေဘးကို မေၾကာက္သူ ၄-မ်ိဳး

ဒဏ္ ၁၀-ပါး
မျပစ္မွားထိုက္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ကို ျပစ္မွားသူသည္ အျပစ္ဒဏ္ ၁၀-ပါးတို႔တြင္ တပါးပါးႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ရတတ္သည္။
အျပစ္ဒဏ္ ၁၀-ပါးကား---
၁။ ပစၥည္းဥစၥာ ပ်က္စီးဆံုးရႈံးျခင္း။
၂။ ေဆြမ်ိဳးမ်ား ပ်က္စီးဆံုးရႈံးျခင္း။
၃။ ကိုယ္ခႏၶာ ခ်ိဳ႔ယြင္းပ်က္စီးျခင္း။
၄။ ရူးသြပ္ျခင္း။
၅။ အနာႀကီးေရာဂါ စြဲကပ္ျခင္း။
၆။ သူတပါး ကဲ့ရဲ႔စြပ္စြဲ ခံရျခင္း။
၇။ မီးေလာင္ခံရျခင္း။
၈။ ဖ်ားနာျခင္း။
၉။ မင္းျပစ္မင္းဒဏ္ သင့္ျခင္း။
၁၀။ တရားရႈံးျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါသည္။
(ဓမၼပဒဂါထာ-၁၃၅)
*****
သူယုတ္အဂၤါ ၄-ပါး---
၁။ သူတပါး၏အျပစ္ကို မေမးဘဲႏွင့္ပင္ ေျပာတတ္ျပီး
ေမးလွ်င္ကား ခ်ဲ႔ကား၍ ေျပာတတ္ျခင္း။
၂။ သူတပါး၏ဂုဏ္ေက်းဇူးကို မေမးလွ်င္ မေျပာ၊
ေမးလွ်င္ကား ေလွ်ာ့ေပါ့၍ ေျပာျခင္း။
၃။ မိမိ၏အျပစ္ကို မေမးလွ်င္ မေျပာ၊
ေမးလွ်င္လည္း ေလွ်ာ့ေပါ့ထိမ္ခ်န္၍ ေျပာျခင္း။
၄။ မိမိ၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို မေမးဘဲႏွင့္ပင္ ေျပာတတ္ျပီး 
ေမးလွ်င္ကား ခ်ဲ႔ကား၍ ေျပာျခင္း-ဟူေသာ 
အဂၤါ ၄-ပါးႏွင့္ျပည့္စံုသူကို သူယုတ္ဟု သိရမည္။
*****
သူေတာ္ေကာင္းအဂၤါ ၄-ပါး---
၁။ သူတပါး၏အျပစ္ကို မေမးလွ်င္ မေျပာ၊
ေမးလွ်င္ကား ခ်ဲ႔ကား၍ မေျပာဘဲ ေလွ်ာ့ေပါ့၍ ေျပာျခင္း။
၂။ သူတပါး၏ဂုဏ္ေက်းဇူးကို မေမးဘဲႏွင့္ပင္ ေျပာတတ္ျပီး၊
ေမးလွ်င္ကား မထိမ္မခ်န္ဘဲ ျပည့္စံုေအာင္ ေျပာျခင္း။
၃။ မိမိအျပစ္ကို မေမးဘဲႏွင့္ပင္ ေျပာတတ္ျပီး၊
ေမးလွ်င္ကား မထိမ္မခ်န္ ျပည့္စံုေအာင္ ေျပာျခင္း။
၄။ မိမိ၏ဂုဏ္ေက်းဇူးကို မေမးဘဲႏွင့္ မေျပာ၊ 
ေမးလွ်င္လည္း ခ်ဲ႔ကား၍ မေျပာဘဲ ေလွ်ာ့ေပါ့၍ ေျပာျခင္း-ဟူေသာ 
အဂၤါ၄-ပါးႏွင့္ ျပည့္စံုသူကို သူေတာ္ေကာင္းဟု သိရမည္။
(အံ-စတုကၠနိပါတ္-သပၸဳရိသသုတ္)
*****
ေသေဘးကို မေၾကာက္သူ ၄-မ်ိဳး---
ေလာက၌ သတၱဝါတို႔သည္ အမ်ားအားျဖင့္ ေသေဘးကို ေၾကာက္ၾက၏။ သို႔ေသာ္ ေသေဘးကို မေၾကာက္သူမ်ားလည္း ရွိ၏။ အဂၤုတၱိဳရ္ စတုကၠနိပါတ္ အဘယသုတ္၌ ေသေဘးကို မေၾကာက္သူ ၄-မ်ိဳးရွိေၾကာင္း ေဟာၾကားထားပါသည္။
၄င္းတို႔မွာ
၁။ ကာမဂုဏ္အာရံုတို႔၌ တြယ္တာတပ္မက္ျခင္း ကင္းသူ။
၂။ မိမိ၏ ကိုယ္ခႏၶာ၌ တပ္မက္ျခင္း ကင္းသူ။
၃။ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္တို႔ကို မျပဳလုပ္ဘဲ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈကိုသာ ျပဳလုပ္သူ။
၄။ သူေတာ္ေကာင္းတရား၌ ေတြးေတာယံုမွားျခင္း ကင္းသူတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

ကုန္သြယ္မႈခ်င္း တူပါလ်က္ အက်ိဳးရခ်င္း ျခားနားခ်က္

အခါတပါး၌ အရွင္သာရိပုတၱရာသည္ ျမတ္စြာဘုရားအား ဤသို႔ ေမးေလွ်ာက္ေလ၏။
(၁) ျမတ္စြာဘုရား ဤေလာက၌ အခ်ိဳ႔ေသာသူ၏ ႀကိဳးစားအားထုတ္ ျပဳလုပ္အပ္ေသာ ကုန္သြယ္မႈသည္ အျခားသူတို႔၏ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈခ်င္း တူမွ်သည္သာျဖစ္ပါလ်က္ ရႈံး၏၊ 
ယင္းသို႔ ျဖစ္ျခင္းကား အဘယ္အေၾကာင္းေၾကာင့္ပါနည္း။

ေသြးတိုးေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ ေဆးတလက္

ေဆးနည္းမွာ---
ေရွာက္ဘီလူး ၁၀-လံုး
သံပရာသီး ၂၀-လံုး
သၾကား ၁၀-က်ပ္သား
သိေႏၶာ ၂-က်ပ္သား
ေရွာက္ဘီလူး ပါးပါးလွီး၊ သံပရာသီ ပါးပါးလွီး သၾကား သိေႏၶာတို႔ႏွင့္ ေရာျပီး ေလလံု ပုလင္းသန္႔သန္႔ထဲ ၇-ရက္ၾကာေအာင္ ထည့္ထားပါ။ ေရက်က္ေအး အနည္းငယ္ထည့္ပါ။ 
အစာစားျပီးတိုင္း မနက္ တဇြန္း၊ ညေန တဇြန္းစီ ေသာက္ေပးပါ။ ရက္ၾကာၾကာထားေလ ပိုေကာင္းေလ ျဖစ္သည္။

သစၥာရည္ (ဝါးခယ္မ)
(နကၡတၱ ၂၀၀၇-၄) 

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား စြဲ၍ စားသင့္ေသာ ေဆး

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖို႔ သေႏၶတည္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျပီဆိုလွ်င္ မီးဖြားရာတြင္ ေခ်ာေမာ ေျဖာင့္တန္းေစရန္အတြက္
ေရွးျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးႀကီးမ်ား လက္စြဲအသံုးျပဳခဲ့ေသာ စားေဆးနည္း တင္ျပလိုက္ပါသည္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သည္မွ မီးဖြားျပီးသည္အထိ နႏြင္း တပိႆာ ကုန္ေအာင္ စားသည္ဟု သိရပါသည္။

“နႏြင္းမႈန္႔ စစ္စစ္ တပိႆာကို ပ်ားရည္စစ္စစ္ႏွင့္ ေဆးလံုး လံုးရသည္အထိ သမေအာင္ ေမႊေပးပါ။ ပ်ားရည္ႏွင့္ ေတသည္ဟု ဆိုပါသည္။
အျခား မည္သည့္ေဆးဖက္မွ မပါပါ။ လံုး၍ရျပီဆိုလွ်င္ ဆီးေစ့ခန္႔ အလံုးေလးမ်ား လံုးျပီး
ေနရိပ္မွာ ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္ ထားပါ။ တလံုးႏွင့္တလံုး ထိကပ္ျခင္း မရွိေတာ့ေအာင္ ေျခာက္ေသြ႔ (မစိုမေျခာက္ မေပ်ာ့မမာ ျဖစ္သြား)ျပီ ဆိုမွ ေလလံုဖန္ဘူးတြင္ ထည့္ထားပါ။

နံနက္တိုင္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ေလာင္းအေနျဖင့္ ဘုရားေဆး၊ တရားေဆး၊ သံဃာေဆးဟု သံုးလံုး စားမ်ိဳေပးပါ။ ေရေအး, ေရေႏြး ႀကိဳက္ရာႏွင့္ စားႏိုင္ပါသည္။ မီးဖြားရ ေခ်ာေမာေျဖာင့္တန္းေစျပီး ေသြးသားသန္႔စင္ က်န္းမာေစပါသည္။

ေအာင္အိုး (နတ္ေမာက္) 
(နကၡတၱ ၂၀၀၇-၄) 

ဝက္ဆီျဖင့္ ၾကြက္ႏို႔ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစေသာနည္း

ၾကြက္ႏို႔ေပ်ာက္နည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးကို နကၡတၱေရာင္ျခည္မဂၢဇင္း၌ မ်ားစြာေဖာ္ျပထားသည္ကုိ ဖတ္ရႈမွတ္သားရပါသည္။ သို႔ပါေသာ္လည္း စာဖတ္သူမ်ားအေနျဖင့္ လြယ္ကူစြာ ကုသ၍ ေပ်ာက္ကင္းေစေသာ ေဆးတည္းတမ်ိဳးကို ေဖာ္ျပလိုပါသည္။

ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါ

* ဆီးေရာဂါ ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳး ရွိပါသလဲ---
* ဆီးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ေရာဂါ ၅-မ်ိဳးရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့
၁။ ဆီးလြန္ေရာဂါ (ေသာမေရာဂါ)
၂။ ဆီးေအာင့္ေရာဂါ (မုတၱကိစ္ေရာဂါ)
၃။ ဆီးခ်ဳပ္ေရာဂါ (မုတၱဃာတ္ေရာဂါ)
၄။ ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါ (အသၼိရေရာဂါ)
၅။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ (မဓုေမဟေရာဂါ)
ဆိုျပီး ဆီးနဲပပတ္သက္တဲ့ေရာဂါ ၅-မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။


* ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါရဲ႔ ျဖစ္စဥ္ကို ဆက္ျပီး ေျပာျပေပးပါဦး
* လူတို႔ရဲ႔ ေက်ာက္ကပ္အတြင္းမွာ ဆီးလို႔ေခၚတဲ့ က်င္ငယ္ရည္ဟာ အစဥ္အျမဲ ျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။ အဲဒီ ဆီး(က်င္ငယ္ရည္)မ်ားကို ထိန္းသိမ္း သိုေလွာင္ထားတဲ့ ဆီးအိမ္(က်င္ငယ္အိမ္) ဟာ ဆီးခံုရဲ႔ တင္ဆံုကြင္းအတြင္းရွိ ေျပာင္ေခ်ာတဲ့ ၾကြက္သားမ်ားနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ အဂၤါတခု ျဖစ္ပါတယ္။ လူတို႔စားေသာက္လို္ကတဲ့ အစာအာဟာရမ်ားဟာ ပါးစပ္မွလည္ေခ်ာင္းတြင္းကို မ်ိဳခ်လို္ကတဲ့အခါ သလိပ္အိမ္ကို ေဖာက္ျပီး အစာသစ္အိမ္ထဲ ေရာက္သြားပါတယ္။


အဲဒီအစာသစ္အိမ္ထဲ ေရာက္သြားတဲ့အခါ ပါစကေတေဇာဓာတ္မီးက က်ိဳခ်က္လိုက္တဲ့အတြက္ အစာအားလံုးဟာ ေၾကညက္ျပီး အရည္တျခား အဖတ္တျခား ျဖစ္သြားပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ အျမႇဳပ္ၾကမ္းေစခၽြဲခၽြဲမွ အျမႇဳပ္ႏု ျဖစ္လာပါတယ္။


အဲဒီေနာက္ အဖတ္၊ အျမႇဳပ္ၾကမ္း၊ အျမႇဳပ္ႏု၊ အရည္ဆိုျပီး ထပ္ဆင့္ ၄-မ်ိဳး ကြဲသြားပါတယ္။ အဲဒီ ၄-မ်ိဳးကို ဝါေယာဓာတ္ေလက မႈတ္ထုတ္လိုက္တဲ့အခါ အျမႇဳပ္ၾကမ္း ေစးခၽြဲခၽြဲဟာ သလိပ္အိမ္ထဲဝင္ျပီး သလိပ္ျဖစ္သြားပါတယ္။


အဆီအႏွစ္ရွိတဲ့ အျမႇဳပ္ႏုဟာ အူအျပင္ဘက္ကို စိမ့္ဝင္ျပီး တကုိယ္လံုး ပ်ံ႔ႏွံ႔ကာ အသားအေရကို စည္ပင္ႀကီးထြားေစပါတယ္။ အဖတ္ၾကမ္းဟာ အူထဲဝင္ျပီး က်င္ႀကီးျဖစ္သလို အဖတ္ၾကမ္းက ၾကြင္းက်န္တဲ့အရည္က ဆီးအိမ္ထဲဝင္ျပီး ဆီး(ေခၚ) က်င္ငယ္ရည္ ျဖစ္လာပါတယ္။


အဲဒီ ဆီး(ေခၚ) က်င္ငယ္ရည္ဟာ ဆီးအိမ္ထဲမွာ ၂၄-နာရီထက္ ပိုေနခဲ့ရင္ ေတေဇာဓာတ္မီး အရွိန္အခိုးေၾကာင့္ ေရကို မီးနဲ႔က်ိဳခ်က္သလို ဆီးဟာ ပူလာပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ဆီးခ်ဳပ္လာတတ္ပါတယ္။ ဆီးပူနာ ရင့္လာတဲ့အခါ ဆင့္ပြားေရာ၈ါျဖစ္တဲ့ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ျဖစ္ပြားလာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။


* ဆီးပူေရာဂါျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို သိပါရေစ
* ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကေတာ့
၁။ ေနပူ မီးပူခံျခင္း။
၂။ ေနပူမီးပူထဲမွာ အလုပ္လုပ္ရျခင္း။
၃။ ေနပူခရီးျပင္းကို ၾကာရွည္စြာ ခရီးသြားရျခင္း။
၄။ အပူ၊ အစပ္၊ အဖန္၊ အခ်ဳပ္စာမ်ား လြန္ၾကဴးစြာ စားေသာက္ျခင္း။
၅။ ေမထုန္မႈ လြန္ကဲျခင္း။
၆။ လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားျခင္း။
၇။ အေညာင္းထို္ငမႈ မ်ားျခင္း။
စတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ က်င္ငယ္အိမ္ (ဆီးအိမ္)မွာ အပူငုပ္စြဲ ေလာင္ျမိဳက္တဲ့အတြက္ သုက္ဓာတ္မ်ား ပ်က္စီးျပီး ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ျဖစ္ပြားရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။


* ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါရဲ႔ လကၡဏာမ်ားကို ဆက္ျပီး ေျပာျပေပးပါဦး
* ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ ပထမ က်င္ေခ်ာင္းအတြင္း ပိုးေကာင္ေလးမ်ား သြားလာေနသလို ရြစိရြစိျဖစ္ျပီး ယားတတ္ျခင္း၊ တပတ္ခန္႔ၾကားလာတျ့အခါ ႏို႔ရည္၊ ကစီရည္ကဲ့သို႔ က်လာတတ္ျခင္း၊ ဆီးကို ခြက္နဲ႔ခံၾကည့္ရင္ ႏို႔အဖတ္ကဲ့သို႔ တြဲေနျခင္း။

ဒုတိယအဆင့္ကေတာ့ ဆီးသြားတိုင္း နာက်င္ျခင္း၊ ဆီးသြားတိုင္း ပူစပ္သည့္ေဝဒနာ ခံစားရျခင္း၊ ဆီးအနည္းငယ္ မၾကာခဏ သြားျခင္း။
တတိယအဆင့္ကေတာ့ ဆီးသြားတဲ့အခါ ပထမ အပ္ခ်ည္မွ်င္ကဲ့သို႔ အျဖဴအျမြာမ်ား ထြက္ျပီးမွ ဆီးသြားျခင္း။
အဲဒီေနာက္ အျဖဴေရာင္ အဝါေရာင္ပါျခင္း၊ တခါတရံ အက်ိအခၽြဲမ်ားအတြင္း ေသြးစေသြးနပါျခင္း၊ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း၊ က်င္ေခ်ာင္းတြင္ အနာဆန္ကာေပါက္ကဲ့သို႔ ျဖစ္ျခင္း စတဲ့ အဆင့္သံုးဆင့္ အစဥ္အလိုက္ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ႏုစဥ္က မကုသခဲ့ရင္ ေနာက္ဆံုး တတိယအဆင့္ေရာက္တဲ့အခါ အနာငန္းမန္းလိုက္ျပီး အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ 


* ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါရဲ႔ ကုထံုးနဲ႔ ေဆးခ်က္မ်ားကို ဆက္ျပီး ေျပာျပေပးပါဦး
*ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါဟာ ဥဏွ(အပူ) အေၾကာင္းခံျပီး အပူလြန္ငုပ္စြျေလာင္ျမႇိဳက္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အပူျငိမ္းေစတဲ့ ေဆးမ်ား၊ အစာမ်ားနဲ႔ ကုသရပါတယ္။ 
၁။ ငရုတ္ေကာင္း ၄-ပဲသား
၂။ ဇဝက္သာ ၁-က်ပ္သား
၃။ ေက်ာက္ခ်ဥ္ ၁-က်ပ္သား
၄။ သိေႏၶာ ၁-က်ပ္သား
၅။ မွန္ေရာင္သၾကား ၁၀-က်ပ္သား
(ေဆး ၅-မ်ိဳး ေဆးအခ်ိန္ ၁၃-က်ပ္ႏွင့္ ၄-ပဲသား)


အထက္ပါ ၅-မ်ိဳးကို အမႈန္႔ညက္ေအာင္ျပဳလုပ္ျပီး ညေန ၃-နာရီမွ ည ၁၀-နာရီအတြင္း ေဆးလက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းကို သံပရာရည္၊ အုန္းစိမ္းရည္၊ ထန္းရည္အခ်ိဳ၊ ဓနိရည္၊ ေပရည္၊ ဆန္ေဆးရည္ တမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ ေသာက္သံုးရပါမယ္။

တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးမ်ားနဲ႔ ကုသမယ္ဆိုရင္ ေဆးအမွတ္(၁၅)သည္းေျခေဆးနဲ႔ ေဆးအမွတ္(၁၆) အပူသတ္ေဆးတို႔ကို ဆတူေရာစပ္ျပီး နံနက္တႀကိမ္ ညတႀကိမ္ တေန႔ ၂-ႀကိမ္ တႀကိမ္လွ်င္ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းခန္႔ သၾကားရည္နဲ႔ တိုက္ရပါမယ္။

ဆီးၾကည္ဆီးရႊင္ေစဖို႔ တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးအမွတ္(၂၁) ဆီးေဆးျဖဴ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းခန္႔ကုိ ျမင္းခြါရြက္ျပဳတ္ရည္နဲ႔ ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ တိုက္ရပါမယ္။

ဆီး၊ ဝမ္း၊ ေလမွန္ျပီး အပူအပုပ္ ျငိမ္းေစဖို႔ တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးအမွတ္(၉) ဆီးဒူလာ ေဆးနဲ႔ ေဆးအမွတ္(၁၀) ဆီးရႊင္ဝမ္းႏုတ္ေဆးကို ဆတူေရာစပ္ျပီး လက္ဖက္ရည္ တဇြန္းခန္႔ ဝမ္းအေျခအေနကိုၾကည့္ျပီး နံနက္ေစာေစာ (သို႔မဟုတ္) ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္ အစာနဲ႔ ေဝးေဝး ၅-ရက္တႀကိမ္ တိုက္ရပါမယ္။


အစာလဲေဆး၊ ေဆးလဲအစာ ဆိုသလို ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါရွင္ကို အပူျငိမ္းျပီး ဆီးရႊင္ေစဖို႔ ဓာတ္စာအေနနဲ႔ ေရွာက္ခ်ိဳသီး၊ ကၽြဲေကာသီး၊ လိေမၼာ္သီး၊ ဖရဲသီး၊ နာနတ္သီး၊ သံပရာေဖ်ာ္ရည္၊
ေရွာက္ေဖ်ာ္ရည္၊ မန္းက်ည္းေဖ်ာ္ရည္ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေရခဲမထည့္ဘဲ တိုက္ရပါမယ္။


ဟင္းလ်ာအေနနဲ႔ ၾကက္သား၊ ငါးၾကင္း၊ ငါးျမစ္ခ်င္း၊ ငါးရံ႔၊ ငါးသလျထိုး စတဲ့ ေရခ်ိဳငါးမ်ား၊ ေဂၚဖီထုပ္၊ ပန္းေဂၚဖီ၊ ေဂၚရခါးသီး၊ ဘူးသီး၊ ေက်ာက္ဖရံုသီး၊ ဆလတ္ရြက္၊ မုန္ညင္းရြက္၊ ကန္စါန္းရြက္၊ ဟင္းႏုနယ္ရြက္တို႔ကို လိုအပ္သလို ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ႏိုင္ျပီး အပူအစပ္လြန္ကဲတဲ့ အစားအစာမ်ားနဲ႔ အမဲသား၊ ဝက္သား၊ ငါးျမင္း၊ ငါးတန္၊ ဝမ္းတြင္းသား အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ဒံေပါက္ထမင္း၊ အုန္းထမင္း၊ အရက္၊ ေရခဲရည္နဲ႔ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားကို အထူးေရွာင္ၾကဥ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အသီးအႏွံမ်ားအေနနဲ႔ ငွက္ေပ်ာသီး၊ မာလကာသီး၊ ရံုးပေတသီး၊ ေထာပတ္သီး၊ ဒူးရင္းသီး စတဲ့ ဆိမ့္ခၽြဲဖန္ သီးႏွံမ်ားကို ေရွာင္ၾကည္ရပါမယ္။


အထက္မွာေျပာခဲ့သလို ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါရွင္ကို ညႊန္ၾကားထားတဲ့ေဆးမ်ား အလွည့္က် တို္ကေကၽြးျပီး အစာလဲေဆး၊ ေဆးလဲအစာ၊ ေဆးနဲ႔ဓာတ္စာ ထပ္တူပါဆိုတဲ့အတိုင္း သင့္ေတာ္တဲ့ အစားအစာနဲ႔ ေဆးမ်ား တိုက္ေကၽြးကုသသြားမယ္ဆိုရင္ ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါဟာ တျဖည္းျဖည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။


* ဆီးက်ိတ္ေရာင္ ေရာဂါ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို သိပါရေစ
* ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကေတာ့-
၁။ အပူအစပ္စာမ်ား လြန္ႀကဴးစြာ စားေသာက္ျခင္း။
၂။ ေရေသာက္နည္းျခင္း။
၃။ အရည္ရႊမ္းေသာ အသီးအႏွံမ်ား စားေသာက္မႈ နည္းျခင္း။
၄။ ကာမဂုဏ္လြန္ကဲျခင္း။
၅။ ဆီးသြားခ်င္ပါလ်က္ ဆီးေအာင့္ထားျခင္း။
၆။ ေနပူမီးပူခံျပီး ေရခ်ိဳးျခင္း။
၇။ ကာမဆႏၵအတြက္ ေဆးဝါးအကူအညီျဖင့္ သုက္ထိန္းျခင္း။
၈။ အမိုးအကာမပါဘဲ ေနပူခရီးေဝး သြားျခင္း။
၉။ ခရီးေဝးသြားျပီး ဆီးထိန္းထားျခင္းေၾကာင့္ ေတေဇာဓာတ္မီး အခိုးအပူမိျခင္း စတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ရတာပါ။


အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ပေရာ့စတိတ္ဂလင္း (Prostate gland) ဆီးက်ိတ္ႀကီးလာျခင္းေၾကာ္င့ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားရျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါရဲ႔ လကၡဏာမ်ားကို ဆက္ျပီး ေျပာျပေပးပါဦး-
* ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကေတာ့
၁။ ဆီးအနည္းငယ္ မၾကာခဏ သြားတတ္ျခင္း။
၂။ ဆီးအိမ္က်ံဳ႔ျခင္း။
၃။ ဆီးတစက္တစက္ သြားတတ္ျခင္း။
၄။ ဆီးအိမ္ က်င္ေခ်ာင္း ယားတတ္ျခင္း။
၅။ ဆီးသြား အားမရျခင္း။
၆။ ဆီးက်န္ျခင္း။
စတဲ့ လကၡဏာမ်ားဟာ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါရဲ႔ ကုထံုးနဲ႔ ေဆးခ်က္မ်ားကိုလဲ သိပါရေစ၊
* ဆီးက်ိတ္ေရာင္ ေရာဂါရွင္မ်ားကို ရွားေစာင္းလက္ပပ္ပင္အႏွစ္နဲ႔ ဆီးခံုေပၚ မၾကာခဏ အံုေပးျခင္း၊ ေက်ာက္ဖရံုအူ(၁)ပိႆာကို သၾကား(၅၀)က်ပ္သားနဲ႔ ေရာစပ္က်ိဳခ်က္ျပီး တႀကိမ္လွ်င္ ဖန္ခြက္တလံုးအျပည့္ နံနက္, ေန႔လည္, ညေန တေန႔ ၃-ႀကိမ္ မွန္မွန္ေသာက္သံုးေစျခင္းျဖင့္ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ ေရာဂါ တျဖည္းျဖည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။


တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးမ်ားနဲ႔ ကုသမယ္ဆိုရင္ ေဆးအမွတ္ ၂၁-ဆီးေဆးျဖဴ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းခန္႔ကို သံပရာရည္နဲ႔ နံနက္-ေန႔လည္-ည တိုက္ရပါမယ္။ ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ ေဆးအမွတ္ ၁၀-ဆီးရႊင္ဝမ္းႏုတ္ေဆး လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းခန္႔ကို ဝမ္းအေျခအေနၾကည့္ျပီး ေရေအးနဲ႔ တိုက္ရပါမယ္။


အထက္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ေဆးမ်ားနဲ႔ အခ်ိန္မွန္မွန္ တိုက္ေကၽြးကုသမယ္ဆိုရင္ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါဟာ တျဖည္းျဖည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
တဆက္တည္း ေျပာရရင္ တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးအမွတ္ ၂၁-ဆီးေဆးျဖဴ ၅-က်ပ္သားကို ပ်ားရည္စစ္စစ္ ၁၀-က်ပ္သားနဲ႔ မပ်စ္မက်ဲေရာစပ္ျပီး တႀကိ္မလွ်င္ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းခန္႔ သံပရာေဖ်ာ္ရည္နဲ႔ နံနက္-ေန႔လယ္-ညေန တေန႔ ၃-ႀကိမ္ ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ဆီးရႊင္ေစျပီး ဆီးေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳး သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့အျပင္ အမ်ိဳးသားအားနည္းေရာဂါ (ပန္းညႇိဳး၊ ပန္းေသေရာဂါ)ကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။
*****
* ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ဆက္ျပီးေျပာျပေပးပါဦး
* ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါဟာ ဆီးလြန္ေရာဂါ၊ ဆီးေအာင့္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ဳပ္ေရာဂါတို႔ျဖစ္ျခင္း အေၾကာင္းရင္း မ်ားကို အေျခခံျပီး သည္းေျခ၊ ေလ၊ ေဒါသႏွစ္ပါးေၾကာင့္ သလိပ္ေဒါသ ဦးေဆာင္တဲ့ က်င္ငယ္နဲ႔ သုက္ဓာတ္ေတြဟာ ေက်ာက္ကပ္ကစျပီး ဆီးအိမ္တိုင္ေအာင္ လမ္းေၾကာင္းေတာက္ေလွ်ာက္ ေကာ္ရည္လို
ျဖစ္ရတဲ့ ေရာ၈ါကို ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါလို႔ ေခၚျခင္းျဖစ္ပါတယ္။


“ေကာ္ရည္ေရျမႇဳပ္”ဟာ သည္းေျခနဲ႔အတူ ေလပူရဲ႔အရွိန္ေၾကာင့္ ေျခာက္ေသြ႔မာေက်ာျပီး ေက်ာက္သားအျဖစ္ ေရာက္ရွိသြားပါတယ္။ အဲဒီေက်ာက္သားမ်ားဟာ ဆီးလမ္းေၾကာင္း၊ ဆီးအိမ္နဲ႔ က်င္ေခ်ာင္းမ်ားအတြင္းတည္ရွိျပီး ဆီးသြားတဲ့အခါ ပိတ္ဆို႔ကာ ဆီးသြားခက္ခဲရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳး ရွိပါသလဲ
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ၄-မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့
၁။ ေလေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ။
၂။ သည္းေျခေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ။
၃။ သလိပ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ။
၄။ သုက္ကို တားျမစ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ဆိုျပီး ၄-မ်ိဳး ရွိပါတယ္။
*****
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ၄-မ်ိဳးရဲ႔ လကၡဏာမ်ားကို တမ်ိဳးခ်င္း ရွင္းျပေပးပါဦး
* ေလေၾကာင့္ျဖစ္ေတဲ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါလကၡဏာ မ်ားကေတာ့
၁။ ဆီးသြားေသာအခါ အလြန္နာက်င္ျခင္း။
၂။ သြားႀကိတ္ျခင္း။
၃။ ဆီးသြားေသာအခါ လိင္ေခ်ာင္းလႈပ္ျခင္း။ လိင္ေခ်ာင္းနဲ႔ ခ်က္၌ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း။
၄။ ဆီးသြားစဥ္ ေအာ္ဟစ္ရျခင္း။
၅။ ဆီးသြားတဲ့အခါ က်င္ႀကီးပါ ပါတတ္ျခင္း။
၆။ ဆီးတစက္ တစက္ က်ျခင္း။
၇။ ေက်ာက္၏ အေရာင္ မည္းျခင္း။
၈။ ေက်ာက္၌ ဆူးမ်ားထျခင္း လကၡဏာေတြဟာ ေလေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါလကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။


သည္းေျခေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားကေတာ့---
၁။ ဆီးအိမ္သည္ မီးကဲ့သို႔ ပူျခင္း။
၂။ ေက်ာက္ဟာ ဗားံသီးအခြံနဲ႔တူျပီး ဝါျခင္း၊ နီျခင္း၊ ျဖဴျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြဟာ သည္းေျခေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္လကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။


သလိပ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္ လကၡဏာေတြကေတာ့---
၁။ ဆီးအိမ္၌ အလြန္နာက်င္ ကိုက္ခဲျခင္း။
၂။ ဆီးအိမ္ ေအာင့္ျခင္း။
၃။ ေလးလံျခင္း။
၄။ ေက်ာက္သည္ ပ်စ္ခၽြဲျခင္း၊ လံုးျခင္း၊ ျဖဴျခင္းလကၡဏာေတြဟာ သလိပ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။


သုက္ကို တားျမစ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားကေတာ့---
ေမထုန္မွီဝဲစဥ္ သုကို ထိန္းခ်ဳပ္တားျမစ္ထားျခင္းေၾကာင့္ လိင္ေခ်ာင္း လိင္ဥ (ေဝွးဥ) တို႔၏အလယ္၌ ေလသည္ သုက္ကို ေျခာက္ေသြ႔ေစလ်က္ ေက်ာက္ကို ျဖစ္ေစ၏။
အဲဒီေက်ာက္ဟာ ဆီးအိမ္ကို အလြန္နာက်င္ေစပါတယ္။ ဆီး(က်င္ငယ္)ဟာ ခက္ခက္ခဲခဲ သြားရတတ္ပါတယ္။ 
လိင္ဥ(ေဝွးဥ)ဟာ ကိုယ္ခဲတတ္ပါတယ္။ လိုင္ေခ်ာင္း ကိုက္ခဲခဲ့ရင္ လိင္ေခ်ာင္းက သုက္ထြက္က်တတ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္အလက္မ်ားဟာ သုက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္တားျမစ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာ ေျပာခဲ့တာေတြကေတာ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ၄-မ်ိဳးရဲ႔ တမ်ိဳးခ်င္း လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါမ်ားကို သိပါရေစ
* ဆီးေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ျပီဆိုရင္ အဲဒီေက်ာက္တည္ေရာဂါရွင္ဟာ ကိုယ္ခံအားနည္းျခင္း ဝမ္းဗိုက္ထိုးေအာင့္ျခင္း၊ အစားအေသာက္ ပ်က္ျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ ဝါေဖ်ာ့ျခင္း၊ ခ်က္၌ နာက်င္ျခင္း၊ ဆီးေအာင့္ေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ဆီးခ်ဳပ္ျခင္းစတဲ့ ေနာ္ကဆက္တြဲေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။
*****
* မည္သည့္ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပို္င္းမွာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ
* သည္းေျခနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သည္းေျခမွာ ေက်ာက္တည္ရင္ သည္းေျခေက်ာက္တည္ေရာဂါလို႔ ေခၚျပီး ေက်ာက္ကပ္မွာ ေက်ာ္ကတည္ရင္ေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ေက်ာက္တည္ ေရာဂါလို႔ ေခၚဆိုၾကျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ေက်ာ္တည္ေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသားမ်ားသာ ျဖစ္တတ္ျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြေကာ ျဖစ္တတ္ပါသလား၊ ဘယ္လိုရာသီ ဥတုေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတတ္တယ္ဆိုတာ သိပါရေစ-
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါဟာ က်ား/မ မေရြး ျဖစ္တတ္တဲ့ေရာဂါပါ။ ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသားမ်ားမွာ ပိုျဖစ္တတ္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ 
ဘယ္လိုရာသီေတြမွာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္တတ္သလဲဆိုေတာ့ ပူအိုက္ျပီး စိုထိုင္းတဲ့ ရာဦဥတုေတြမွာ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတတ္ပါတယ္။ 


ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ဗဟိဒၶအျပင္ဘက္က ရာသီဥတု ပူအိုက္တဲ့အတြက္ အဇၩတၱခႏၶာကိုယ္အတြင္းရွိ အာေပါ ေရဓာတ္မ်ားဟာ ေခၽြးအျဖစ္ထြက္ရတဲ့အတြက္ အေရဓာတ္ခန္းေျခာက္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အညစ္အေၾကးစြန္႔ထုတ္ပစ္ရန္ ေက်ာက္ကပ္အတြင္း အာေပါဓာတ္ဆိုတဲ့ ေရဓာတ္ အလံုအေလာက္မရွိတဲ့အခါ
ေက်ာက္ကပ္ရဲ႔လုပ္ငန္းကိစၥ ေဆာင္ရြက္မႈ ေႏွးေကြးလာျပီး အနည္အႏွစ္ဓာတုပစၥည္းမ်ား စုပံုျပီး ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါရဲ႔ ပုဗၺရုပ္ ေရွ႔ေျပးလကၡဏာမ်ားကို သိပါရေစ
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ေတာ့မယ့္ ေရွ႔ေျပးလကၡဏာမ်ားကေတာ့ ေက်ာက္တည္ေရာဂါ ျဖစ္ေတာ့မယ္သူရဲ႔ ဆီးဟာ
၁။ ဆိတ္ရဲ႔ က်င္ငယ္ရည္ကဲ့သို႔ အနံ႔ဆိုးျခင္း။
၂။ ဝမ္းဗိုက္ တင္းေရာင္ျခင္း။
၃။ ဆီးသြားစဥ္ အလြန္နာက်င္ျခင္း။
၄။ ခက္ခဲစြာ ဆီးသြားရျခင္း။
၅။ အစားအစာ စားခ်င္စိတ္ မရွိျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ အဲဒီလကၡဏာေတြ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ ေက်ာက္တည္ေရာဂါျဖစ္ေတာ့မယ္လို႔ သတိေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါရဲ႔ ကုထံုးနဲ႔ ေဆးခ်က္မ်ားကို ဆက္ျပီး ေျပာျပေပးပါဦး
* ေက်ာက္တည္ေရာဂါရဲ႔ ကုထံုးနဲ႔ ေဆးခ်က္မ်ားကေတာ့
သတၱဝါေတြဟာ ကံ-စိတ္-ဥတု-အာဟာရ ဆိုတဲ့ သမု႒ာန္အေၾကာင္းတရား ေလးပါး လြဲမွားမႈေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ၾကရတဲ့အတြက္ အာဟာရသမု႒ာန္လိုပေခၚတဲ့ အစားအစာကို ျပဳျပင္ေပးျခင္း။
ဣရိယာပုထ္ ၄-ပါးလို႔ ေခၚတဲ့ ေလ်ာင္း-ထိုင္-ရပ္-သြား ေလးပါးကို မွ်တေအာင္ ေနထိုင္ဖို႔ ညႊန္ၾကားရပါတယ္။ ဥတသမု႒ာန္အေနနဲ႔ အပူခံလြန္းျခင္း၊ အေအးခံလြန္းျခင္း စတဲ့ ေနထို္ငမႈမ်ိဳးကို ေရွာင္ၾကဥ္ေစပါတယ္။


ေဆးအခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ နံနက္ပိုင္း မည္သည့္အစာမွ မစားမီ ေက်ာ္ေၾကေဆးကို သံပရာရည္နျ႔ ေသာက္ေစပါတယ္။ ေန႔လယ္ပိုင္းမွာ ၾကက္လည္ဆံဆီးေဆး ၅-ျပားကို ေရေႏြးနဲ႔ တိုက္ပါတယ္။ အစားအစာ စားျပီးတိုင္မွာ “သဗၺေရာဂမူလံ အဇိဏၰံ”ဆိုတဲ့ မာဂဓဆရာႀကီးမ်ားရဲ႔ အဆိုအမိန္႔အတိုင္း စားသမွ်အစာ မေၾကက်က္လို႔ ေရာဂါျဖစ္ရတဲ့အတြက္ စားသမွ်အစာ ောကက်က္ဖို႔ ပါစက အစာေၾကအစာဖ်က္ေဆးကို လက္ဖက္ရည္ဇြန္းတဇြန္းခန္႔ ေရေႏြး သို႔မဟုတ္-ေရက်က္ေအးနဲ႔ တိုက္ပါတယ္။


မြန္းလြဲခ်ိန္ ေန႔ ၂-နာရီခန္႔မွာ သမားကိုင္ ဆီးေဆးကို ေရက်က္ေအးနဲ႔ တိုက္ပါတယ္။ ညေန ၄-နာရီခန္႔ ညစာမစားမီ ဓာတ္ညႇိ္ေဆးကို လက္ဖက္ရည္ တဇြန္းခန္႔ ေရေအးနဲ႔ တိုက္ပါတယ္။ လိမ္းေဆးအေနနဲ႔ အႏုျမဴလိမ္းေဆး-ကို သံပရာရည္နဲ႔ေဖ်ာ္ျပီး ညအိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ ဆီးခံု၊ လိင္တံ၊ လိင္ဥအၾကား လိမ္းေစပါတယ္။


တိုင္းရင္းေဆး အမွတ္မ်ားနဲ႔ ကုသမယ္ဆိုရင္ ေဆးအမွတ္ ၂၁-ဆီးေဆးျဖဴကို နံနက္တႀကိမ္ ေန႔လယ္တႀကိမ္ တေန႔ ၂-ႀကိမ္ တိုက္ရပါမယ္။ နံနက္ပိုင္း ၈-နာရီခန္႔မွာ ဆီးေဆးျဖဴ လက္ဖက္ရည္ တဇြန္းခန္႔ ဆန္ေဆးရည္နဲ႔ တိုက္ျပီး ေန႔လယ္ ၁၂-နာရီခန္႔မွာ ဆီးေဆးျဖဴ လက္ဖက္ရည္တဇြန္းခန္႔ကို ထန္းရည္ သို႔မဟုတ္-ၾကခတ္ဝါးျပဳတ္ရည္ သို႔မဟုတ္-သံပရညာရည္ခ်ိဳခ်ဥ္ကို ဆားအနည္းငယ္ထည့္ျပီး တိုက္ရပါမယ္။

ည အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာေတာ့ ေဆးအမွတ္ ၉-ဆီးဒူလာေဆး၊ သို႔မဟုတ္- ေဆးအမွတ္ ၁၀-ဆီးရႊင္ဝမ္းႏုတ္ေဆး သို႔မဟုတ္-ေဆးအမွတ္ ၁၂-စကၡဳပါလ ဝမ္းပုပ္ခ်ေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးကို လက္ဖက္ရည္ဇြန္းတဇြန္းခန္႔ ဝမ္းအေျခအေနကိုၾကည့္၍ ေရေအးနဲ႔ တိုက္ရပါမယ္။
လိမ္းေဆးအေနနဲ႔ တိုင္းရင္းေဆးခန္းသံုး ေဆးအမွတ္ ၄၇-ခုနစ္ပါး ေဆးဝါးေလးအမႈန္႔ကို ႏွမ္းဆီနဲ႔ မပ်စ္မက်ဲေဖ်ာ္ျပီး ဆီးခံု အခက္လိင္တံ၊ လိုင္ဥအေၾကား လိမ္းေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။


အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အတိုင္း စားေဆး၊ လိမ္းေဆးမ်ားနဲ႔ ကုသမယ္ဆိုရင္ ေက်ာက္တည္ေရာဂါဟာ တျဖည္းျဖည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
*****
* ဆီးေရာဂါေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ေဆးနည္းတခု ပညာဒါနျပဳေပးပါဦး
* ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ရိျဖဴရိနီေရာဂါ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့ ေဆးနည္းတခု ေျပာျပေပးပါမယ္။
ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ ရိျဖဴရိနီ ေရာဂါ သက္သာေပ်ာက္ကင္းေဆး
၁။ ေၾကြပုပ္   ၈ပဲသား
၂။ လိပ္ေက်ာက္ဆူး   ၈ပဲသား
၃။ ပင္လယ္ေရျမၽဳပ္   ၈ပဲသား
၄။ အလိုက်ဴ   ၁က်ပ္သား
၅။ ႏြယ္ခ်ိဳ   ၁က်ပ္သား
၆။ ၾကသု   ၁က်ပ္သား
၇။ သိေႏၶာ   ၂က်ပ္သား
၈။ ဆားပုပ္   ၂က်ပ္သား
၉။ ဇဝက္သာ   ၂က်ပ္သား
၁၀။ မင္းကိုကာ   ၅က်ပ္သား
၁၁။ ေပြးကိုင္း   ၈က်ပ္သား
(ေဆး ၁၁-မ်ိဳး ေဆးအခ်ိန္ ၂၃-က်ပ္ႏွင့္ ၈ပဲသား)


အထက္ပါေဆးမ်ား စုေပါင္းအမႈန္႔ျပဳလုပ္ျပီး ေလလံုပုလင္းႏွင့္ ထားပါ။ တႀကိမ္လွ်င္ လက္ဖက္ရည္ဇြန္း တဇြန္းခန္႔ နံနက္-ေန႔လယ္-ညေန တေန႔ ၃-ႀကိမ္ အုန္းစိမ္းရည္နဲ႔ ေသာက္ပါ။
ဆီးအိမ္နဲ႔ က်င္ေခ်ာင္းအတြင္း အပူျငိမ္းေစျပီး က်င္ေခ်ာင္းအတြင္း ပိတ္ဆို႔ေနေသာ မလ(အညစ္အေၾကး)မ်ား စင္ၾကယ္ေစပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ကို အပူျငိမ္းေစရံုမက ဆီးပူေညာင္းက်ေရာဂါ၊ ရိျဖဴရိနီေရာဂါမ်ားကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။

* ခုလို ဆီးေရာ၈ါနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ျပည့္ျပည့္စံုစံု ေျပာၾကားေပးတဲ့ ဆရာ ဦးလႈိင္ျမင့္-အား ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိပါေၾကာင္း---


ေျမာင္းျမ ေမာင္ယဥ္တင့္
(နကၡတၱ ၂၀၀၉-ဇြန္လ)

ဒုဗၺစ သိကၡာပုဒ္

အမႈသည္---အရွင္ဆႏၷ။

အမႈ---ဆံုးမသည္ကို မနာခံမႈ။

အရွင္ဆႏၷ အေျပာရခက္ပံု။ ။ ဘုရားရွင္၏ ဖြားဖက္ေတာ္ျဖစ္ေသာ အရွင္ဆႏၷသည္ အျခားရဟန္းတို႔က “ဤမည္ေသာအမႈကို မျပဳႏွင့္, မအပ္ပါဘူး”ဟု ေျပာဆိုဆံုးမေသာအခါ ထိုရဟန္းတို႔ကို ဤသို႔ ျပန္ေျပာေလ့ ရွိ၏။

“တပည့္ေတာ္ရဲ႔ ဘုရား၊ တပည့္ေတာ္ရဲ႔ တရား၊ တပည့္ေတာ္ရဲ႔ အရွင့္သားေတာ္သည္ တရားေတာ္ကို ထိုးထြင္း၍ သိထားတာျဖစ္တယ္၊ ေလမုန္တိုင္းႀကီး တိုက္လာသည့္အခါ ျမက္ ထင္း သစ္ရြက္ အမႈိက္သရို က္

ေတြကို တေနရာ၌ ဖယ္ရွားလိုက္သလို, ေတာင္ေပၚမွ စီးက်လာေသာ ျမစ္ေရသည္ ေမွာ္ေသး ေမွာ္ညႇင္းတို႔ကို တေနရာ၌ ဖယ္ရွားလိုက္သလို၊ ထို႔အတူ ကိုယ္ေတာ္တို႔တေတြကို တပည့္ေတာ္က ဖယ္ရွားႏိုင္တယ္၊ ကိုယ္ေတာ္တို႔က တပည့္ေတာ္ကို ေျပာစရာ ဆိုစရာလို႔ မွတ္ေနၾကသလား, တပည့္ေတာ္ကသာ ကိုယ္ေတာ္တို႔ကို (မေတာ္တာရွိလွ်င္) ေျပာရ ဆိုရ ဆံုးမရမွာ”...ဤသို႔ ျပန္၍ ေျပာေလ့ရွိ၏။ 

ထိုအေၾကာင္းကို ဘုရားရွင္ သိေတာ္မူ၍ ဤသိကၡာပုဒ္ကို ပညတ္ေတာ္မူရေလသည္။

သိကၡာပုဒ္ ပါဠိေတာ္။ ။ ဘိကၡဳပေနဝ ဒုဗၺစဇာတိေကာ ေဟာတိ ဥေဒၵသပရိယာပေႏၷသု သိကၡာပေဒသု၊ ဘိကၡဴဟိ သဟဓမၼိကံ ဝုစၥမာေနာ အတၱာနံ အဝစနီယံ ကေရာတိ၊ မာ မံ အာယသၼေႏၲာ ကိဥၥိ အဝစုတၳ ကလ်ာဏံ ဝါ ပါပကံ ဝါ၊ အဟမၸာယသၼေႏၲ န ကိဥၥိ ဝကၡာမိ ကလ်ာဏံဝါ ပါပကံ ဝါ၊ ဝိရမထာယသၼေႏၲာ မမ ဝစနာယာတိ၊ ေသာ ဘိကၡဳ ဘိကၡဴဟိ ဧဝမႆ ဝစနီေယာ၊ မာယသၼာ အတၱာနံ အဝစနီယံ အကာသိ၊ ဝစနီယေမဝ အာယသၼာ အတၱာနံ ကေရာတု၊ အာယသၼာပိ ဘိကၡဴ ဝဒတု သဟဓေမၼန၊ ဘိကၡဴပိ အာယသၼႏၲံ ဝကၡႏၲိ သဟဓေမၼန၊ ဧဝံ သံဝၯာ ဟိ တႆ ဘဂဝေတာ ပရိသာ, ယဒိဒံ အညမညဝစေနန အညမညဝု႒ာပေနနာတိ၊ ဧဝဥၥ ေသာ ဘိကၡဳ ဘိကၡဴဟိ ဝုစၥမာေနာ တေထဝ ပဂၢေယွယ်၊ ေသာ ဘိကၡဳ ဘိကၡဴဟိ ယာဝတတိယံ သမႏုဘာသိတေဗၺာ တႆ ပဋိနိႆဂၢါယ၊ ယာဝတတိယေဥၥ သမႏုဘာသိယမာေနာ တံ ပဋိနိႆေဇၨယ်၊ ဣေစၥတံ ကုသလံ၊ ေနာ ေစ ပဋိနိႆေဇၨယ်၊ သံဃာဒိေသေသာ။

သိကၡာပုဒ္ ျမန္မာျပန္ အက်ဥ္း။ ။ ရဟန္းျဖစ္ပါလ်က္ ပါတိေမာက္၌ (ဝိနည္းပါဠိေတာ္၌) အက်ံဳးဝင္ကုန္ေသာ သိကၡာပုဒ္ဆို္င္ရာဝယ္  အေျပာခက္ အဆိုခက္ ျဖစ္ေနအံ႔၊ ရဟန္းတို႔က သိကၡာပုဒ္ျဖင့္ ေျပာဆိုဆံုးမလွ်င္ မိမိကိုယ္ကို သူမ်ား အဆံုးအမခံမည့္သူ မဟုတ္ေၾကာင္း ျပန္၍ေျပာအံ႔၊

ေျပာပံုကား...“အရွင္ဘုရားတို႔...တပည့္ေတာ္ကို ေကာင္းေကာင္ဆိုးဆိုး ဘာကိုမွ် မေျပာၾကပါနဲ႔၊ တပည့္ေတာ္ကလည္း အရွင္ဘုရားတို႔ကို ေကာင္းတာျဖစ္ေစ, ဆိုးတာျဖစ္ေစ ဘာကိုမွ် ေျပာလိမ့္မည္မဟုတ္၊ တပည့္ေတာ္ကို ေျပာျခင္း ဆိုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကပါ”

ဤသို႔ ျပန္ေျပာအံ႔၊ ထိုအဆံုးအမခက္ေသာရဟန္းကို အျခားရဟန္းတို႔က ေျပာရမည္မွာ-

”အရွင္သည္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မေျပာရ မဆိုရသူ မလုပ္ပါနဲ႔၊ အရွင္ကလည္း ရဟန္းတို႔ကို သိကၡာပုဒ္ျဖင့္ (မေတာ္တာရွိလွ်င္) ေျပာပါ၊ ရဟန္းတို႔ကလည္း သိကၡာပုဒ္ျဖင့္ အရွင့္ကို ေျပာပါလိမ့္မည္၊ 
ဤသို႔ အခ်င္းခ်င္း ေျပာဆိုၾကျခင္း (အာပတ္သင့္လွ်င္) အာပတ္မွထေအာင္ အခ်င္းခ်င္း ကူညီၾကျခင္းေၾကာင့္သာ ထိုဘုရားရွင္၏ တပည့္ပရိသတ္သည္ ဤအေျခအေနတိုင္ေအာင္ တိုးတက္ႀကီးပြားလာရပါသည္၊ (တပါးႏွင့္တပါး ေျပာခြင့္ ဆိုခြင့္ ဆံုးမခြင့္ မရ၍ မေျပာၾက မဆံုးမၾကလွ်င္ ဆုတ္ယုတ္ကုန္ပါလိမ့္မည္-ဟူလို) 

ဤသို႔ ရဟန္းတို႔က ေျပာပါလ်က္ (အေျပာအဆို မခံလိုျခင္းဟူေသာ) သူ႔ဝါဒကို မစြန္႔ဘဲ ခ်ီးေျမႇာက္ေနေသးလွ်င္ ထိုရဟန္းကို သံဃာအလယ္သို႔ အတင္းဆြဲေခၚ၍ ဉတ္ကမၼဝါစာျဖင့္ ဆံုးမရမည္၊ ထိုသို႔ ဆံုးမ၍ သူ႔ဝါဒကို စြန္႔လွ်င္ ေကာင္း၏၊ မစြန္႔လွ်င္ တတိယကမၼဝါစာ အဆံုး၌ သံဃာဒိေသသ္အာပတ္ သင့္သည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ယခုေခတ္၌ မ်ားေသာအားျဖင့္ တိုက္ကို၄င္း, ေက်ာင္းကို၄င္း အုပ္ခ်ဳပ္ေနၾကေသာ တိုက္အုပ္ ေက်ာင္းထုိင္ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ တိုက္ရွိသံဃာ ေက်ာင္းရွိသံဃာမ်ားကို မေျပာဝံ႔ မဆံုးမဝံ႔ၾကေတာ့၊ လက္ေအာက္ သံဃာမ်ားသည္လည္း အေတာ္မ်ားမ်ားက ထိုတိုက္အုပ္ ေက်ာင္းထိုင္ကို မွီခိုအားထားလို၍ လာေရာက္ေနထိုင္ၾကသည္မဟုတ္, ေနရာရရံုေလာက္ကို ရည္ရြယ္၍ လာေရာက္ေနထိုင္ၾကျခင္း ျဖစ္၏၊ စာသင္ျခင္းကိစၥကိုမူ သင့္ေတာ္ရာပုဂၢိဳလ္ထံ (အျခားေက်ာင္း အျခားတိုက္မွာျဖစ္ေစ) သြားေရာက္ သင္ယူၾကေလသည္။ ထိုကဲ့သို႔ အခ်င္းခ်င္း မွီခိုအားထားျခင္း မရွိၾကေသာေၾကာင့္လည္း ေျပာဆိုဆံုးမဖို႔ မလြယ္ကူၾကေတာ့ေခ်၊ ဤကား ျမိဳ႔စာသင္တိုက္မ်ား၌ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျဖစ္ေနပံုတည္း။

ထိုကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနမႈေၾကာင့္ “ဧဝံ သံဝၯာ ဟိ တႆ ဘဂဝေတာ ပရိသာ၊ ယဒိဒံ အညမညဝစေနန =အခ်င္းခ်င္း ေျပာဆိုဆံုးမလာျခင္းေၾကာင့္သာ ဘုရားရွင္၏ ပရိသတ္သည္ ဤအေျခအေနတိုင္ေအာင္ သီလ သမာဓိ ပညာအားျဖင့္ ႀကီးပြားတိုးတက္လာရပါသည္”ဟူေသာ စကားႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ကာ “အခ်င္းခ်င္း မဆံုးမႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ဘုရားသာသနာေတာ္ႀကီးသည္ ဤအေျခအေနတိုင္ေအာင္ သီလ သမာဓိ ပညာအားျဖင့္ ဆုတ္ယုတ္လာခဲ့ရပါသည္”ဟု ျငီးျငဴရေသာေခတ္သို႔ ေရာက္လုနီးပါး ျဖစ္ေနရပါသည္၊ ဤအေျခအေနကို တမ်ိဳးတမည္ေျပာင္းေအာင္ လက္ရွိဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အစိုးရကသာ မျပဳျပင္ႏိုင္ပါလွ်င္ ဤသာသနာေတာ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္တြင္ ဤအေျခအေနမွ်ပင္ တည္တံ႔ဖို႔ ခဲယဥ္းပါလိမ့္မည္။

အရွင္ဇနကာဘိဝံသ-ဘာသာျပန္ဆို ေရးသားအပ္ေသာ 

ဘုရားဥပေဒေတာ္ႀကီး-စာမ်က္ႏွာ ၅၁-မွာ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။

ကလတက္ (သို႔မဟုတ္) အုန္းေမာင္း ျပဳလုပ္ပံု

ေရွးလူႀကီးမ်ားရဲ႔ စကားတခု ရွိပါတယ္။ “အသစ္ ဘယ္လိုေကာင္းေကာင္း အေဟာင္းကိုတဲ့ တလည္လည္”လို႔ ၾကားဖူးပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ႀကီးဟာ အလြန္လ်င္ျမန္တဲ့ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ တိုးတက္ေနပါတယ္။ မယံုၾကည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ဘဲ တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနတာကို ဝမ္းသာဂုဏ္ယူမိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အသစ္ေတြ ေကာင္းသလို အေဟာင္းကိုလဲ ေမ့မထားသင့္ဘူးလို႔ ယူဆမိပါတယ္။

ေယာက်္ားတို႔အတြက္ သေဘၤာရြက္

ေယာက်္ားမွာ ဆီး၊ မိန္းမမွာ မီး-လို႔ ဆိုရိုးစကား ရွိပါတယ္။ 
စာေရးသူတို႔ ေယာက်္ားေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျဖစ္တတ္တဲ့ ေဝဒနာတမ်ိဳးပါ။ စာေရးသူဟာ မၾကာခဏ ဆီးနည္း၊ ဆီးေအာင့္၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
ဆီးေအာင့္ပါမ်ားျပီး ကပ္ပယ္အိတ္ပါ ေရာင္လာတတ္ပါတယ္။ လက္သီးဆုတ္ေလာက္အထိ ေရာင္လာျပီး ထိုင္ထ လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ေအာင့္ျပီး ခံရခက္တာကို ျဖစ္ဖူးသူတိုင္း သိၾကမွာပါ။ အေလးအပင္ မ,မိရင္လဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ 
တေန႔မွာ စာေရးသူလဲ ကပ္ပယ္အိတ္ပါေရာင္ျပီး လမ္းေတာင္ မေလွ်ာက္ႏိုင္ပါဘူး။ ေဆးထိုးေတာ့လဲ သက္သာေပမယ့္ အေရာင္က မက်ဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။ 
ဒီလိုနဲ႔ တေန႔မွာ (ကိုၾကည္ႏိုင္)ဆိုတဲ့ မိတ္ေဆြနဲ႔ ေတြ႔တုန္း သူျဖစ္တုန္းက ပအိုဝ္းတိုင္းရင္းသား မိတ္ေဆြေျပာတဲ့ ေဆးျမီးတိုနည္းေၾကာင့္ သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းခဲ့တဲ့နည္းကို ေျပာျပပါတယ္။


စာေရးသူလဲ သူေျပာတဲ့နည္းေလးကို သံုးၾကည္တာ သက္သာေပ်ာက္ကင္းခဲ့လို႔ အခု တင္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။
* သေဘၤာရြက္ အၾကမ္းရြက္ကို မီးနဲ႔ ကၽြမ္းေအာင္ကင္ျပီး ေရေႏြးျဖဴ ပူပူထဲ ေျခြထည့္ျပီး
ေရေႏြးၾကမ္းေသာက္ပန္းကန္ ႏွစ္လံုးစာေလာက္ကို တေန႔ သံုးႀကိမ္ ေသာက္ေပးရပါတယ္။ 
ခါးလြန္းျခင္း မရွိဘဲ ေသာက္လို႔ ေကာင္းပါတယ္။
သေဘၤာရြက္ အႏုကိုေတာ့ မီးအံုးကင္ျပီး ထမင္းစားတဲ့အခါ တို႔စရာလို စားေပးရပါတယ္။
၂-ရက္ေလာက္ စားျပီးတဲ့အခါ သက္သာလာပါတယ္။ ၅-ရက္ေလာက္ သံုးျပီးေတာ့ သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားပါတယ္။


ဦးေဌးႏိုင္-မန္႔စတိုး (ေရႊေညာင္ေစ်း) 
(နကၳတၱ ၂၀၀၉-ဇြန္)

အထက္လွန္ ေအာက္ေလွ်ာ

အထက္လွန္ ေအာက္ေလွ်ာ ျဖစ္ခဲ့ေသာ္
အခ်ိဳ႔က--- အုန္းဆီကို ေၾကးဇြန္းတြင္ထည့္၍ ဖေယာင္းမီးျဖင့္ ဆူပြက္ေအာင္ ခ်က္ျပီး အေအးခံ၍ ခပ္ေႏြးေႏြး တိုက္ရသည္ဟု ဆိုပါသည္။
အခ်ိဳ႔က---ဗ်ဴးျမစ္အႏုကို ကိုယ့္လက္ႏွင့္ တဆစ္တိုင္းျဖတ္ျပီး ဝါးစားလွ်င္ ေပ်ာက္သည္ဟု ဆိုသည္။ 
(အရသာမွာ ဖန္ခ်ဥ္ ျဖစ္သည္) 
အခ်ိဳ႔က---အစာလည္း ေဆး၊ ေဆးလည္း အစာ ဆိုသည့္အတိုင္း 
ရခိုင္ ငွက္ေပ်ာသီးအမွည့္ကို ေကၽြးျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ 


(ၾသ-သု) ဆရာ ဦးျမင့္သိဏ္း-မအူပင္ျမိဳ႔
(နကၡတၱ ၂၀၀၉-ဇြန္)

ခူနာေပ်ာက္ေၾကာင္း ေဆးနည္းေကာင္း

ေဆးနည္းမွာ---
၁။ ဥသွ်စ္ရြက္ ၃-က်ပ္သားခန္႔
၂။ မုရိုးရြက္ ၃-က်ပ္သားခန္႔
၃။ မိုးနံရြက္ ၃-က်ပ္သားခန္႔
၄။ ထမင္း အနည္းငယ္ 
အထက္ေဖာ္ျပပါ ေလးမ်ိဳးကို ေရာျပီး ေစးေနေအာင္ ႀကိတ္ပါ။ ျပီးမွ အနာေပၚ အံုလိုက္ပါ။ ပတ္တီး စည္းထားပါ။ မိုးလင္းရင္ ျပန္ေျဖ။
ဤနည္းအတိုင္း ေဆးကို အသစ္ထပ္ႀကိတ္ျပီး သံုးရက္ခန္႔ အံုေပးပါ။ အသားႏုတက္ရင္ ေခြးေတာက္ျမစ္ အေျခာက္အား အမႈန္႔ျပဳလုပ္၍ အနာေပၚ ျဖဴးထားေပးရံုပါပဲ။

ဤေဆးနည္းကို ယံုၾကည္စိတ္ခ်စြာ အသံုးျပဳရင္ ေပ်ာက္ကင္းေစမယ့္ ေဆးတလက္ပါ။ အသားစြဲ ခူနာေပါက္ၾကသူတိုင္း ဤေဆးနည္းျဖင့္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ၾကေစသတည္း။

မဟူရာ(ဧရာဝတီ) ကသာ
(နကၡတၱ ၂၀၀၉-ဇြန္လ) 

ငုျမစ္ႏွင့္ အသည္းႀကီး ေရာဂါ

ငုပင္အျမစ္ လက္တဆစ္ခန္႔ကို

ေရစင္ေအာင္ေဆး၍ 

ထန္းလ်က္သံုးခဲႏွင့္ 

သံုးခြက္တခြက္တင္ က်ိဳကာ 

မၾကာခဏ ေသာက္ေပးရန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

ဂရင္ဂ်ီနာ လိပ္ေခါင္းအတြက္ ေဆးတလက္

အဲဒီအနာေတြဟာ အပူအပုပ္ေၾကာင့္ ေပါက္တာ၊ ေပါက္လိုက္ရင္လဲ ခ်က္ေကာင္းခ်ည္းပဲ။ 

ပိစပ္ မဲဇလီ အစြမ္းထက္သည္

ေဆးနည္း---
၁။ ပိစပ္ပင္ ပဥၥငါးပါး
၂။ ေပြးမဲဇလီရြက္ မႏုမရင့္
၃။ ပ်ားရည္ စစ္စစ္။

တရားထိုင္ျခင္း

တရာစခန္းဝင္ျပီး တရားဓမၼက်င့္ၾကံႀကိဳးကုတ္ အားထုတ္ၾကမယ့္သူေတြအေနနဲ႔ တရားထိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ ျဖစ္ျခင္း-ပ်က္ျခင္းဆိုတဲ့ မျမဲတဲ့ အနိစၥသေဘာကို သိျမင္ႏိုင္ရံုသာမက က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကိုလည္း ရရွိႏိုင္ပါေၾကာင္း က်န္းမာေရးရႈေထာင့္ကေန ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ ငိုတာလဲ

 ႏႈတ္ခမ္းေတြ တုန္ယင္လာမယ္၊ မ်က္လံုးေတြက နီရဲစိုစြတ္လာမယ္၊ ျပီးရင္ မ်က္ေတာင္ေတြကို ပုတ္ခတ္ပုတ္ခတ္ လုပ္ျပီး မ်က္ရည္ေတြ စီးမက်လာေအာင္ ထိန္းထားမယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ မ်က္ရည္ေတြကို မထိန္းထားႏိုင္ရင္ေတာ့ ငိုတယ္ဆိုတာ ျဖစ္လာပါျပီ။

(၆) အရွင္ဘဒၵိယမေထရ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ဧတဒဂၢံ ဘိကၡေဝ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ဥစၥာကုလိကာနံ ယဒိဒံ ဘဒၵိေယာ ကာဠိေဂါဓာယ ပုေတၱာ။ (အံ-၁၊ ၂၃)

အရွင္ဘဒၵိယမေထရ္အေလာင္း ေရွးဆုေတာင္း ---

အရွင္ဘဒၵိယအေလာင္းေတာ္သည္ ပဒုမုတၱရ ဘုရားရွင္လက္ထက္ေတာ္ဝယ္ စည္းစိမ္ၾကြယ္ဝေသာ အမ်ိဳး၌ျဖစ္၍ ဘုရားရွင္က ျမတ္ေသာအမ်ိဳး၌ျဖစ္ကုန္ေသာ ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုးဧတဒဂ္ရာထူး၌ထားေသာ ရဟန္းတပါးကို ေတြ႔ျမင္ရ၍ ထိုရဟန္းတို႔သို႔ အမ်ိဳးျမတ္ေသာအရာ၌ အျမတ္ဆံုးရာထူးရရန္ ခုနစ္ရက္ပတ္လံုး အလွဴႀကီးေပး၍ ဆုေတာင္းခဲ့ေလသည္။

အမ်ိဳးျမတ္ရာ ဧတဒဂ္ပါ---

အရွင္ဘဒၵိယသည္ မည္းနက္ေသာအဆင္းရွိေသာ ေဂါဓာအမည္ရွိေသာ သာကီဝင္မင္းသမီး၏သား ျဖစ္၏။ သူ၏မိခင္သည္ သာကီဝင္မင္းသမီးတို႔တြင္ အရြယ္အားျဖင့္ အႀကီးဆံုးျဖစ္သည္။ (သာကီဝင္မင္းမ်ိဳး၏ ထံုးတမ္းစဥ္လာမွာ အသက္ႀကီးသူကို အရိုအေသ ေပးၾကရသည္, အသက္ႀကီးသူကို “ျမတ္သည္”ဟု ယူဆၾကသည္။)အရွင္ဘဒၵိယသည္သာ (ျမင့္ျမတ္သူ မိခင္၏ သားျဖစ္၍ မင္းျဖစ္ထိုက္ေစကာမူ) သာကီဝင္မ်ိဳး၌ ရထိုက္ေသာ မင္းအျဖစ္ကို ပယ္စြန္႔၍ ရဟန္းျပဳေသာေၾကာင့္
ျမတ္ေသာအမ်ိဳး၌ ျဖစ္ကုန္ေသာ ဘုရားရွင္၏ တပည့္ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္သည္၊ အမွန္စင္စစ္က ေရွးဆုေတာင္း၏ အစြမ္းအာႏုေဘာ္အားျဖင့္ အစဥ္အတိုင္း ဘဝငါးရာတို႔တိုင္တိုင္ မင္းမ်ိဳး၌ျဖစ္၍ မင္းျဖစ္ခဲ့ရေသာေၾကာင့္ အမ်ိဳးျမတ္သူတို႔တြင္ “အျမတ္ဆံုးအရာ”ကို ရရွိေလသည္။ (အံ-႒-၁၊ ၁၅၀၊ ၁၅၁)

(၅) အရွင္အႏုရုဒၶါအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ဧတဒဂၢံ ဘိကၡေဝ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ယဒိဒံ အႏုရုေဒၶါ။ (အံ-၁၊ ၂၃)

အရွင္အႏုရုဒၶါမေထရ္အေလာင္း ေရွးဆုေတာင္း---

လြန္ေလျပီးေသာ ကမၻာတသိန္းထက္၌ ပဒုမုတၱရဘုရားရွင္ ပြင့္ေတာ္မူစဥ္က အရွင္အႏုရုဒၶါအေလာင္းေတာ္သည္ အမည္မထင္ရွားေသာ သူၾကြယ္တဦး ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။ တေန႔ေသာအခါ သူၾကြယ္သည္ တရားနာရန္ေက်ာင္းတိုက္သို႔ သြားေရာက္ခိုက္ဝယ္ ဘုရားရွင္က ရဟန္းတပါးကို ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဥ္ရေသာအရာဝယ္ ဧတဒဂ္ဘြဲ႔ရာထူး၌ ထားေတာ္မူသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရ၍ မိမိလည္း ထိုဧတဒဂ္ဘြဲ႔မ်ိဳး ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါမူကား ေကာင္းေလစြာ့ဟု စိတ္အၾကံျဖစ္ျပီးလွ်င္ ခုနစ္ရက္တိုင္တိုင္ ဘုရားအမွဴးရွိေသာ သံဃာေတာ္အား ႀကီးစြာေသာ အလွဴဒါနကို ေပးလွဴျပီးလွ်င္ ခုနစ္ရက္ေျမာက္ေန႔၌ အလြန္မြန္ျမတ္ေသာ အဝတ္သကၤန္းတို႔ကို လွဴဒါန္းလ်က္ ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဥ္ရေသာ ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး ဧတဒဂ္ဘြဲ႔ရ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ရပါလို၏-ဟု ဆုေတာင္းခဲ့ေလသည္။

 ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဏ္ ရရန္ပရိကံ ေကာင္းမႈကံ---

ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူျပီးေသာ ပဒုမုတၱရဘုရားရွင္၏ ေရႊေစတီေတာ္အနီးရွိ ရဟန္းသံဃာေတာ္သို႔ ခ်ဥ္းကပ္လ်က္ 
အရွင္အႏုရုဒၶါ အေလာင္း သူၾကြယ္က “အရွင္ဘုရားတို႔...ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဏ္၏ ရရန္အေၾကာင္း ပရိကံေကာင္းမႈကား အဘယ္ပါနည္းဘုရား”ဟု ေမးေလွ်ာက္ေလ၏။
ရဟန္းသံဃာေတာ္ အရွင္ျမတ္မ်ားက “ဒါယကာ...ဆီမီးအလွဴကို ေပးလွဴရန္ သင့္ေပ၏”ဟု မိန္႔ေတာ္မူၾက၏။
ထို႔ေၾကာင့္ သူၾကြယ္သည္ ဆီမီးတိုင္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ လွဴဒါန္းေလ၏။ (အံ-႒-၁၊ ၁၄၄)

(၄) အရွင္မဟာကႆပမေထရ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ဧတဒဂၢံ ဘိကၡေဝ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ဓုတဝါဒါနံ (ဓုတဂၤဓရာနံ ကတၳစိ) ယဒိဒံ မဟာကႆေပါ။ (အံ-၁၊ ၂၃)

အရွင္မဟာကႆပမေထရ္အေလာင္း ေရွးဆုေတာင္း---

အရွင္မဟာကႆပ အေလာင္းေတာ္သည္ ပဒမုတၱရဘုရားလက္ထက္ေတာ္ဝယ္ ဟံသာဝတီျမိဳ႔၌ ကုေဋရွစ္ဆယ္ၾကြယ္ဝေသာ ဝိေဒဟမည္ေသာ သူၾကြယ္ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။ တေန႔ေသာအခါ ေက်ာင္းေတာ္သို႔ သြားစဥ္ ဘုရားရွင္က မဟာနိသဘမည္ေသာ မေထရ္ကို “ဓုတင္အရာ၌ အျမတ္ဆံုး=ဧတဒဂ္ရာထူး” ခ်ီးျမႇင့္ေတာ္မူတာ  ၾကားသိရ၍ ၾကည္ညိဳစိတ္ျဖစ္ေပၚလာေသာေၾကာင့္ နက္ျဖန္အတြက္ ဘုရားအမွဴးရွိေသာ ရဟန္းသံဃာအား ဆြမ္းဖိတ္ခဲ့ေလသည္။ ေဝေဒဟဥပါသကာသည္ ေနာက္ေန႔ဝယ္ ဘုရားရွင္ႏွင့္ ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႔အား ဆြမ္းဆက္ကပ္ေနေသာအခါတြင္ ဆြမ္းခံၾကြလာေသာ မဟာနိသဘေထရ္ကို ျမင္၍ သပိတ္ေတာင္းယူကာ အိမ္တြင္းသို႔ ပင့္ေခၚေသာ္လည္း မေထရ္ျမတ္က “ဒါယကာ အိမ္တြင္းသို႔ဝင္၍ ေနထို္င္ရန္ အပ္စပ္လိမ့္မည္မဟုတ္”ဟု ေျပာဆိုေတာ္မူေလသည္။ ဥပါသကာသည္ သပိတ္အျပည့္ ဆြမ္းထည့္၍ မေထရ္ျမတ္အား ဆက္ကပ္လွဴဒါန္းေလသည္။

ထို႔ေနာက္ ဘုရားရွင္၏အနီးသို႔ ျပန္လာ၍ “ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား...မဟာနိသဘေထရ္ကို အိမ္တြင္းသို႔ ပင့္ပါေသာ္လည္း အရွင္ျမတ္သည္ မဝင္လိုပါ။ ထိုမေထရ္ျမတ္မွာ အရွင္ဘုရားတို႔၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးထက္ သာလြန္ေသာ ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ား ရွိပါသလားဘုရား”ဟု ေမးျမန္းေလွ်ာက္ထားေလသည္။


ဘုရားရွင္တို႔၏သႏၲာန္ေတာ္၌ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ဝန္တိုမႈတရား-ဟူ၍ လံုဝမရွိပါ (ဗုဒၶါနဥၥ ဝဏၰမေစၧရံ နာမ နတၳိ)၊ သို႔ျဖစ္၍ ဘုရားရွင္က “ဒါယကာ...ငါတို႔သည္ ဆြမ္းကိုငံ႔၍ အိမ္၌ ထိုင္ေနၾကကုန္၏၊ နိသဘမေထရ္ကား ဤသို႔ ထိုင္၍ ဆြမ္းကို ငံ႔လင့္မႈ အလင္းပင္ မျပဳေခ်၊ ငါတို႔သည္ ရြာနီးေက်ာင္း၌ ေနထိုင္ၾကကုန္၏။ နိသဘေထရ္ကား ေတာေက်ာင္း၌သာ
ေနေလ့ရွိ၏။ ငါတို႔သည္ အမိုးရွိေသာေက်ာင္း၌ ေနထိုင္ၾကကုန္၏။ နိသဘေထရ္ကား ဟင္းလင္းအျပင္ လြင္တီးေခါင္၌ သာလွ်င္ ေနေလ့ရွိ၏” ဟု မေထရ္ျမတ္၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ားကို အက်ယ္ ေဟာၾကားေတာ္မူေလသည္။


ေဝေဒဟဥပါသကာသည္ အတိုင္းထက္အလြန္ သဒၶါၾကည္ညိဳျဖစ္ကာ ခုနစ္ရက္တိုင္တိုင္ ဆြမ္းအလွဴႀကီးေပးျပီးေနာက္ ခုနစ္ရက္ေျမာက္ေန႔မွာ ဘုရားအမွဴးရွိေသာ ရဟန္းအေပါင္အား တိစီဝရိတ္တစံုစီ လွဴဒါန္းဆက္ကပ္ျပီးလွ်င္ မဟာနိသဘ မေထရ္ ရအပ္ေသာ ရာထူးကဲ့သို႔ ဓုတင္အရာ၌ အျမတ္ဆံုး ဧတဒဂ္ရာထူးကို ေတာင္းဆုေခၽြခဲ့ေလသည္။

ေနာက္ဆံုးဘဝ၊ ရဟန္းပ၊ ဓုတဧတဒဂ္---

ထိုဆုေတာင္းေၾကာင့္ပင္ ေနာက္ဆံုးဘဝ ေဂါတမဘုရားရွင္ လက္ထက္ေတာ္ဝယ္ အရွင္မဟာကႆပ အမည္ေတာ္ျဖင့္ “ကိေလသာကို ခါတြက္ေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာ ဓုတင္ပဋိပတ္ အက်င့္ျမတ္ကို ကိုယ္တိုင္လည္း က်င့္သံုး၍ သူတပါးတို႔ကိုလည္း ေဟာၾကားျပသ ဆိုဆံုးမၾကေသာ ဘုရားရွင္၏ တပည့္ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး ဧတဒဂ္ရာထူး”ကို ရရွိေတာ္မူေလသည္။ (အံ-႒-၁၊ ၁၂၆၊ ၁၄၃) 


ဥရုေဝလကႆပ, နဒီကႆပ, ဂယာကႆပ, ကုမာရကႆပ-ဟူေသာ ဤငယ္ကုန္, အလြန္ငယ္ကုန္ေသာ မေထရ္တို႔ကို စြဲ၍ ႀကီးျမတ္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ “မဟာကႆပ”ဟု ေခၚသည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ဗာကုလေထရ္သည္ ကိုယ္တိုင္ ဓုတင္က်င့္ေတာ္မူ၏။ သူတပါးတို႔အား ဓုတင္ကို ေဟာၾကားေတာ္ မမူေခ်။
ဥပနႏၵေထရ္သည္ ကိုယ္တိုင္ေတာ့ ဓုတင္မက်င့္၊ သူတပါးတို႔အားသာ ဓုတင္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူသည္။
မဟာကႆပေထရ္ကား ကိုယ္တိုင္လည္း ဓုတင္က်င့္၍ သူတပါးတို႔အား ေဟာၾကားေတာ္မူေလသည္။(အံ-႒-၁၊ ၁၂၆၊ ၁၂၇)

(၂-၃) အရွင္သာရိပုတၱရာမေထရ္ႏွင့္ အရွင္မဟာေမာဂၢလာန္ မေထရ္တို႔အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ဧတဒဂၢံ ဘိကၡေဝ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ မဟာပညာနံ ယဒိဒံ သာရိပုေတၱာ။ (အံ-၁၊ ၂၃)
ဧတဒဂၢံ ဘိကၡေဝ မမ သာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ဣဒၶိမႏၲာနံ ယဒိဒံ မဟာေမာဂၢလာေနာ။ (အံ-၁၊ ၂၃)

မေထရ္ျမတ္တို႔အေၾကာင္း ေရွးဆုေတာင္း---

လြန္ခဲ့ေသာ တသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတသိန္းထက္ဝယ္ အရွင္သာရိပုတၱရာအေလာင္းေတာ္သည္ သရဒလုလင္အမည္ျဖင့္ ပုဏၰား သူေဌးမ်ိဳး၌ျဖစ္၍ အရွင္ေမာဂၢလာန္အေလာင္းေတာ္သည္ သိရိဝၯန အမည္ျဖင့္ သူႀကြယ္မ်ိဳး၌ျဖစ္ေလသည္။ သရဒလုလင္သည္ စီးပြားဥစၥာတို႔ကို စြန္႔လွဴ၍ ေတာထြက္ကာ ရေသ့ရဟန္းျပဳလ်က္ ေလာကီအဘိညာဥ္ငါးပါး သမာပတ္ရွစ္ပါးတို႔ကို ရရွိခဲ့ေလသည္။ သရဒရေသ့သည္ မိမိတပည့္ႏွင့္တကြ အေနာမဒႆီဘုရားအား သစ္သီးႀကီးငယ္ လွဴဒါန္းျခင္း၊ ဘုရားရွင္ႏွင့္ ရဟန္းေတာ္တသိန္းတို႔အတြက္ ထိုင္ေနစရာ ပန္းအခင္းတို႔ကို လွဴဒါန္းႀကျပီးလွ်င္ ဘုရားရွင္ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ ေဒသနာေတာ္အဆံုး၌ တပည့္အားလံုးသည္ အရဟတၱဖိုလ္သို႔ ဆိုက္ေရာက္ၾကေလသည္။ သရဒရေသ့ကား အေနာမဒႆီဘုရားရွင္၏ လက်ာ္ေတာ္ရံ အရွင္နိသဘကဲ့သို႔ “ပညာအရာ၌ အျမတ္ဆံုး=အဂၢသာဝက” ဆုေတာင္းခဲ့ေလသည္။

သရဒရေသ့သည္ သူငယ္ခ်င္း သိရိဝၯနထံသို႔ သြား၍ အက်ိဳးအေၾကာင္းရွင္းျပေသာအခါ သိရီဝၯနသူၾကြယ္လည္း ဘုရားအမွဴးရွိေသာ ရဟန္းသံဃာအား အလွဴႀကီးေပးကာ အေနာမဒႆီဘုရားရွင္၏ လက္ဝဲေတာ္ရံ အရွင္အေနာမကဲ့သို႔ “တန္ခိုးအရာ၌ အျမတ္ဆံုး အဂၢသာဝက”ဆု ေတာင္းခဲ့ေလသည္။

ေနာက္ဆံုးဘဝ၊ ရဟန္းပ၊ ရၾကဧတဒဂ္---

ထိုဆုေတာင္းၾကသည့္အတိုင္းပင္ ေဂါတမဘုရားလက္ထက္ေတာ္ဝယ္ ဘုရားရွင္က အရွင္သာရိပုတၱရာေထရ္ကို ဉာဏ္ပညာ ႀကီးၾကသည့္ တပည့္ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး=ဧတဒဂ္ရာထူး၌ ထားေတာ္မူ၍ အရွင္မဟာေမာဂၢလာန္ေထရ္ကို တန္ခိုးႏွင့္ျပည့္စံုၾကသည့္ တပည့္ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး=ဧတဒဂ္ရာထူး၌ ထားေတာ္မူေလသည္။ (အံ-႒-၁၊ ၁၁၆၊ ၁၂၆)

(၁) အရွင္ေကာ႑ညမေထရ္အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ဧတဒဂၢံ ဘိကၡေဝ မမသာဝကာနံ ဘိကၡဴနံ ရတၱညဴနံ ယဒိဒံ အညာသိေကာ႑ေညာ။ (အံ-၁၊ ၂၃)

အရွင္ေကာ႑ညမေထရ္အေလာင္း ေရွးဆုေတာင္း---

ဤဘဒၵကမၻာမွ ျပန္ေရတြက္လွ်င္ လြန္ခဲ့ေသာ ကမၻာတသိန္းထက္၌ ပြင့္ေတာ္မူေသာ ပဒုမုတၱရဘုရားလက္ထက္ေတာ္ဝယ္
ေရွးဦးစြာ သစၥာေလးပါး တရားသိျမင္ ကၽြတ္တမ္းဝင္ေသာ ရဟန္းေတာ္တပါးကို ရတၱညဴအရာ (ရဟန္းဝါအႀကီးဆံုးအရာ)၌ အျမတ္ဆံုး-ဧတဒဂ္ရာထူး၌ ထားေတာ္မူသည္ကို ၾကားသိရေသာ အရွင္ေကာ႑ညအေလာင္း အမ်ိဳးေကာင္းသားသည္ ဘုရားအမွဴးရွိေသာ ရဟန္းေတာ္တသိန္းအား ခုနစ္ရက္ပတ္လံုး ဆြမ္းဆက္ကပ္ျပီး ေနာက္ဆံုးေန႔တြင္ တိစီဝရိတ္ သကၤန္းမ်ားကို လွဴဒါန္းကာ “ရတၱညဴအရာ=ဧတဒဂ္ရာထူး” ကို ဆုေတာင္းခဲ့ေလသည္။
ကိုးဆယ့္တကမၻာထက္၌ ပြင့္ထြန္းေတာ္မူေသာ ဝိပႆီဘုရားလက္ထက္ေတာ္ဝယ္ မဟာကာလအမည္ျဖင့္ သူႀကြယ္မ်ိဳး၌ ျဖစ္ေသာအခါမွာလည္း ေကာက္စပါး တႀကိမ္တႀကိမ္ စိုက္ပ်ိဳးရာ၌ ကိုးႀကိမ္ကိုးႀကိမ္ အဦးအစအလွဴ(အဂၢဒါန) ျပဳလုပ္ခဲ့ေလသည္။

ဆံုးဘဝမူ၊ ရတၱညဴ၊ ရယူဧတဒဂ္---

ထို႔ေၾကာင့္ ေဂါတမဘုရားရွင္လက္ထက္ေတာ္ဝယ္ အရွင္ေကာ႑ညသည္ အလံုးစံုေသာ တပည့္တို႔ထက္ အဦးအစ သစၥာေလးပါးတရားကို သိေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ထိုသိျမင္သည့္ ရွည္လ်ားစြာေသာ အခ်ိန္မွစ၍ ထိုညဥ့္အပိုင္းအျခားကို သိၾကသည့္ တပည့္ရဟန္းတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး ဧတဒဂ္ရာထူး၌ ထားေတာ္မူေလသည္။ (အံ-႒-၁၊ ၁၀၅၊ ၁၁၅)

ဧတဒဂ္ဘြဲ႔ရ ရဟႏၲာေထရ္မ်ား (၄၁)ပါး

ဧတဒဂ္ (ဧတဒဂၢ)ဟူသည္ မိမိမိမိတို႔၏(ကၽြမ္းက်င္ေသာ) အရာဌာန၌ အျခားေသာပုဂၢိဳလ္တို႔ထက္ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ေသာ, ျမင့္ျမတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ (မိမိ မိမိဆိုင္ရာ ပုဂၢိဳလ္တို႔တြင္ အျမတ္ဆံုးပုဂၢိဳလ္)ဟု ဆိုလိုသည္။
ေတ ဟိ ေထရာ အတၱေနာ အတၱေနာ ဌာေန ေကာဋိဘူတာတိပိ အဂၢါ၊ ေသ႒ဘူတာတိပိ။ တသၼာ ဧတဒဂၢႏၲိ ဧသာ ေကာဋိ ဧေသာ ေသေ႒ာတိ အယေမတၳ အေတၳာ။ (အံ-႒၊ ၁-၉၆)


၁။ အရွင္ေကာ႑ည=ဝါေတာ္ႀကီးရင့္ျခင္း၊ ရတၱညဴအရာ။
၂။ အရွင္သာရိပုတၱရာ=ဉာဏ္ပညာႀကီးျခင္း၊ မဟာပညာအရာ။
၃။ အရွင္မဟာေမာဂၢလာန္=တန္ခိုးဣဒၶိပါဒ္ႀကီးျခင္း။
၄။ အရွင္မဟာကႆပ=ဓုတင္ေဆာင္ျခင္း။
၅။ အရွင္အႏုရုဒၶါ=ဒိဗၺစကၡဳအဘိညာဥ္ရျခင္း။
၆။ အရွင္ဘဒၵိယ=အမ်ိဳးျမတ္ျခင္း။
၇။ အရွင္လကု႑ကဘဒၵိယ=အသံသာျခင္း။
၈။ အရွင္ပိေ႑ာလဘာရဒြါဇ=ရဲတင္းေသာစကားကို ဆိုျခင္း။
၉။ အရွင္ပုဏၰ=ဓမၼကထိကအရာ တရားေဟာၾကားျခင္း။
၁၀။ အရွင္ကစၥာန=အက်ဥ္းကို အက်ယ္ေဟာျခင္း။
၁၁။ အရွင္စူဠပႏၴက=မေနာမယအဘိညာဥ္ ဖန္ဆင္းျခင္း, ရူပါဝစရစ်ာန္အရာ၌ လိမၼာကၽြမ္းက်င္ျခင္း။
၁၂။ အရွင္မဟာပႏၴက=အရူပစ်ာန္မွထ၍ ရဟႏၲာျဖစ္ျခင္း၊(အရူပါဝစရစ်ာန္အရာ၌ လိမၼာကၽြမ္းက်င္ျခင္း)
၁၃။ အရွင္သုဘူတိ=အျပစ္မရွိေသာေနျခင္းႏွင့္ အလွဴခံထိုက္ျခင္း။
၁၄။ အရွင္ခဒိရဝနိယေရဝတ=ေတာရေဆာက္တည္ျခင္း။
၁၅။ အရွင္ကခၤါေရဝတ=စ်ာန္ဝင္စားျခင္း။
၁၆။ ေကာဠိဝိသႏြယ္ဖြား အရွင္ေသာဏ=လုံ႔လဝီရိယႀကီးျခင္း။
၁၇။ ကုဋိကဏၰမည္ရ အရွင္ေသာဏ=အေဟာအေျပာေကာင္းျခင္း။
၁၈။ အရွင္သီဝလိ=လာဘ္ေပါမ်ားျခင္း။
၁၉။ အရွင္ဝကၠလိ=သဒၶါတရားလြန္ကဲျခင္း။
၂၀။ အရွင္ရာဟုလာ=သိကၡာသံုးပါး က်င့္ေဆာင္ျခင္း။
၂၁။ အရွင္ရ႒ပါလ=သဒၶါ၍ ရဟန္းျပဳျခင္း။
၂၂။ အရွင္ကု႑ဓာန(ေကာ႑ဓာန)=စာေရးတံမဲ ပဌမရယူျခင္း။
၂၃။ အရွင္ဝဂႌသ=ဖြဲ႔ဆိုသီကံုးမႈ၌ ဉာဏ္ပဋိဘာန္ရွိျခင္း။
၂၄။ အရွင္ဥပေသန=ၾကည္ညိဳဖြယ္ရာ ျဖစ္ျခင္း။
၂၅။ အရွင္ဒဗၺ=သံဃာေတာ္မ်ားအတြက္ ေနရာခ်ထားျခင္း။
၂၆။ အရွင္ပိလိႏၵဝစၧ=နတ္တို႔ခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္း။
၂၇။ အရွင္ဒါရုစိရိယ=လ်င္ျမန္စြာ ထိုးထြင္းသိျခင္း=ခိပၸါဘိညာ။
၂၈။ အရွင္ကုမာရကႆပ=ဆန္းၾကယ္စြာ တရားေဟာျခင္း။
၂၉။ အရွင္မဟာေကာ႒ိက=ပဋိသမၻိဒါေလးပါး ရျခင္း။
၃၀။ အရွင္အာနႏၵာ=အၾကားအျမင္မ်ားျခင္း, သတိေကာင္းျခင္း, ဉာဏ္ေကာင္းျခင္း, လုံ႔လႀကီးျခင္း, လုပ္ေကၽြးျပဳစုျခင္း=ဤငါးခ်က္။
၃၁။ အရွင္ဥရုေဝလကႆပ=အျခံအရံမ်ားျခင္း။
၃၂။ အရွင္ကာဠဳဒါယီ=ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္တို႔ကို ၾကည္ညိဳေစျခင္း။
၃၃။ အရွင္ဗာကုလ=က်န္းမာေရးႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊(အနာေရာဂါ ကင္းျခင္း)
၃၄။ အရွင္ေသာဘိတ=ပုေဗၺနိဝါသအဘိညာဏ္။
၃၅။ အရွင္ဥပါလိ=ဝိနည္းေဆာင္ျခင္း။
၃၆။ အရွင္နႏၵက=ဘိကၡဳနီတို႔အား ဆံုးမျခင္း။
၃၇။ အရွင္နႏၵ=ဣေျႏၵေစာင့္ျခင္း။
၃၈။ အရွင္မဟာကပၸိန=ရဟန္းမ်ားအား ဆံုးမျခင္း။
၃၉။ အရွင္သာဂတ=ေတေဇာဓာတ္သမာပတ္၌ ဝင္စားျခင္း။
၄၀။ အရွင္ရာဓ=ေဒသကဘုရားရွင္အား ေဒသနာဉာဏ္အဆင့္ဆင့္ ပြင့္ေစျခင္း။
၄၁။ အရွင္ေမာဃရာဇ=ေခါင္းပါးေသာသကၤန္းကို ေဆာင္ျခင္း။

ပင္လယ္စာစား သတိထား

ပင္လယ္ထြက္အစားအစာ (ပင္လယ္စာ)မ်ားအနက္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ႏိုင္သည့္အစာ ေျမာက္မ်ားစြာ ရွိ၏။ ယခင္ကဆိုလွ်င္ ပင္လယ္ထြက္အစားအစာမ်ားကို ကမ္းရိုးတန္းေဒသမ်ားတြင္ေနထိုင္ၾကသူမ်ားသာ စားေသာက္ေလ့ရွိၾကသျဖင့္ ပင္လယ္စာေၾကာင့္ အဆိပ္သင့္ျခင္းသည္ ကမ္းရိုးတန္းေဒသမ်ားအတြက္သာ
 ျပႆနာျဖစ္ခဲ့၏။ သို႔ေသာ္ ေခတ္မီနည္းစနစ္မ်ားျဖင့္ သားငါးမ်ားကို တာရွည္ခံေအာင္ သိမ္းဆည္း သယ္ပိုးႏိုင္ျပီျဖစ္ရာ ပင္လယ္ႏွင့္ေဝးလံသည့္ ေဒသမ်ား၌လည္း ပင္လယ္စာ မ်ားကို လူအမ်ား စားသံုးႏိုင္ၾကျပီျဖစ္ေပသည္။ ပင္လယ္စာ (Sea Foods)မ်ားကိုသာ သီးသန္႔ခ်က္ျပဳတ္ ေရာင္းခ်သည့္ ဆိုင္မ်ားလည္း ေခတ္စားလာေနျပီျဖစ္ရာ ပင္လယ္စာႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အႏၲရာယ္မ်ားကို လူတိုင္း သိထားသင့္ေပသည္။

အသက္ရွဴျခင္း

အသက္ရွင္ေနထိုင္လ်က္ရွိၾကေသာ လူအားလံုးတို႔သည္ “အသက္ရွဴျခင္း လုပ္ငန္းကို မလြဲမေသြ လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိၾကသည္၊ “အသက္ရွဴျခင္း”ကို အၾကမ္းအားျဖင့္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုပါလွ်င္ “ခႏၶာကိုယ္သည္ လိုအပ္ေသာ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရယူ၍ မလိုအပ္ေတာ့သည့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို စြန္႔ပစ္ျခင္း” ျဖစ္ပါသည္။

လူတေယာက္သည္ ေလထဲမွ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရယူသည္။ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို ေလထဲသို႔ပင္

ျပန္လည္စြန္႔ပစ္သည္။ ငါးတေကာင္သည္ ယင္း၏ ပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္ေသာ ေရထဲမွ ေအာက္ဆီ၈်င္ကို ရယူ၍ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို ေရထဲသို႔ပင္ စြန္႔ပစ္၏။ လူသည္ အသက္ရွဴရန္ အဆုတ္တစံုကို အသံုးျပဳသည္။ ငါးသည္ ပါးဟက္ကို သံုးသည္။

ဖားတေကာင္သည္ ကုန္းေပၚ၌ေနစဥ္ ေလထဲမွ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရယူႏိုင္ျပီး ေရထဲ၌ ေနစဥ္ ေရမွ

ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရယူႏိုင္သည္။ ဖားသည္ ေလမွ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရယူရန္ အဆုတ္ကိုသံုး၍

ေရမွ ေအာက္ဆီဂ်င္ ရယူရန္ အေရျပားကို အသံုးျပဳေလသည္။ သို႔အတြက္ ဖားသည္ ကုန္း၌၄င္း၊ ေရ၌၄င္း၊ အသက္ရွဴႏိုင္စြမ္း ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ လူသည္ ေရ၌ အသက္မရွင္ႏိုင္.၊ ငါးသည္လည္း ကုန္း၌ အသက္မရွင္ႏိုင္ေခ်။

ေအာက္ဆီဂ်င္ ရယူ၍ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ စြန္႔ပစ္ျခင္းကို “အသက္ရွဴျခင္း”ဟု ေယဘုယ်သေဘာအားျဖင့္ ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ ျပီးျပည့္စံုျခင္း မရွိေသးေပ။ အမွန္စင္စစ္ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို တိုက္ရိုက္အသံုးျပဳသည္မွာ ကလာပ္စည္းေခၚ ဆဲလ္မ်ားပင္ျဖစ္၏။ ထိုအတူ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို စြန္႔ပစ္ ၾကသည္မွာလည္း ကလာပ္စည္းမ်ားပင္ ျဖစ္၏။ အဆုတ္မွ ကလယ္စည္းမ်ားသို႔ ေအာက္ဆီဂ်င္ေရာက္ေစ 

ရန္ႏွင့္ ကလာပ္စည္းမ်ားမွ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို အဆုတ္ထံ ေရာက္ေစရန္ “ေသြးလွည့္ပတ္ျခင္း”ျဖင့္ ပို႔ေဆာင္ေပးရေသးသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အသက္ရွဴျခင္းတြင္--

၁။ အဆုတ္မွ ေအာက္ဆီ၈်င္ရယူျခင္းႏွင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ စြန္႔ပစ္ျခင္း။

၂။ အဆုတ္ႏွင့္ ေသြးအၾကား ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ဖလွယ္ျခင္း။

၃။ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္တို႔ကို ေသြးမွသယ္ေဆာင္ေပးျခင္း။

၄။ ကလာပ္စည္းႏွင့္ ေသြးအၾကား ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ ဖလွယ္ျခင္း။

၅။ ကလာပ္စည္းမ်ားမွ ေအာက္ဆီဂ်င္ရယူ၍ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ စြန္႔ပစ္ျခင္းဟူ၍ အဆင့္ငါးဆင့္ ပါဝင္သည္။

လူတေယာက္၏ အသက္ရွဴႏႈန္းသည္ တမိနစ္လွ်င္ ၁၀-ႀကိမ္မွ ၁၈-ႀကိမ္ၾကားတြင္ ရွိရမည္ျဖစ္သည္။ ကေလးငယ္မ်ား၏ အသက္ရွဴႏႈန္းသည္ လူႀကီးမ်ားထက္ ျမန္သည္။ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္တဦးသည္ တမိနစ္တြင္ အႀကိမ္ ၄၀-မွ် အသက္ရွဴေၾကာင္း ေတြ႔ရပါသည္။

လူတေယာက္သည္ တႀကိမ္အသက္ရွဴလွ်င္ ေလ ၅၀၀-စီစီမွ်သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တမိနစ္လွ်င္ ပွ်မ္းမွ် အသက္ရွဴႏႈန္း “၁၂”ႀကိမ္ရွိပါက အဆုတ္ႏွင့္ ေလထုၾကား ေလဖလွယ္မႈမွာ တမိနစ္အတြင္း ေျခာက္လီတာမွ် ရွိမည္ျဖစ္၏။ လူတေယာက္၏ အဆုတ္တစံုသို႔ ေလအျပည့္ျဖည့္ၾကည့္ပါက စုစုေပါင္း ေျခာက္လီတာမွ်ပင္ ဆန္႔ဝင္ေၾကာင္း ေတြ႔ရပါမည္။

ကလာပ္စည္းမ်ား အသက္ရွင္ေနႏိုင္ေရးအတြက္ အဓိက လိုအပ္သည္မွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ျဖစ္သည္။

ေအာက္ဆီဂ်င္ မရွိလွ်င္ ကလာပ္စည္းမ်ား အသက္မရွင္ႏိုင္။ တနည္းဆိုရေသာ္ လူတို႔ အသက္မရွိႏိုင္။ ထိုေအာက္ဆီဂ်င္ကို ေလထုမွ ရယူေပးရ၏။ ေလထုတြင္ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပါဝင္မႈမွာ ၂၀-ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေလထု၏ဖိအားကို ၇၆၀-မီလီမီတာ ျပဒါး (760-mm Hg) ဟု သတ္မွတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေလထုရွိ ေအာက္ဆီဂ်င္၏ ဖိအားပမာဏမွာ ၁၅၅-မီလီမီတာ ျပဒါးခန္႔ ျဖစ္သည္။

ေသြးတြင္ ေအာက္ဆီဂ်င္ပါဝင္မႈကို ၾကည့္ပါလွ်င္ ေသြးလႊတ္ေၾကာ၌ရွိေသာေသြး (Arterial Blood)တြင္ ၁၉.၈ စီစီ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါသည္။ ဆိုလိုသည့္ အဓိပၸါယ္မွာ ၁၀၀-စီစီမွ်ေသာ ေသြးမ်ား ကလာပ္စည္းသို႔ ေရာက္ရွိ သြားေသာအခါ (၁၉.၈-၁၅.၂) ၄.၆ စီစီမွ်ေသာ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ကလာပ္စည္းမ်ားမွ ရယူလိုက္ႏိုင္သည္။ ခႏၶာကိုယ္၌ တမိနစ္အတြင္း ေသြးလွည့္ပတ္မႈပမာဏမွာ ၅.၅ လီတာခန္႔ ရွိပါသည္။ အထက္ပါကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ တြက္ခ်က္ၾကည့္ပါမူ လူတေယာက္သည္ တမိနစ္လွ်င္ ၂၅၀-စီစီမွ်ေသာ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို သံုးစြဲလ်က္ ရွိသည္။

ေအာက္ဆီဂ်င္သည္ ကလာပ္စည္းမ်ား၏ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အေရးႀကီးပါသည္။ ကလာပ္စည္းမ်ားသည္ လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ စြမ္းအင္လိုအပ္သည္။ စြမ္းအင္ရရန္ ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္၊ ပရိုတင္း ႏွင့္ အဆီတို႔ကို ျဖိဳခြဲရမည္ျဖစ္၏။ ထိုသို႔ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ေအာက္ဆီဂ်င္သည္ အဓိကလိုအပ္ေသာ ပစၥည္းျဖစ္သည္။ ဇီဝျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ အဓိက အညစ္အေၾကးအျဖစ္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို ထုတ္ေပးသည္။ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို ေသြးမွပင္ သယ္ေဆာင္၍ အဆုတ္မွတဆင့္ စြန္႔ပစ္ေပးရ၏။

ေအာက္ဆီဂ်င္ကို သယ္ယူရာတြင္ ေသြး၏ ေရတြင္ ေပ်ာ္ဝင္လ်က္ေသာ္၄င္း၊ ေသြးနီဥမ်ားတြင္ ရွိေသာ ေဟမိုဂလိုဘင္ Haemoglobin ႏွင့္ ေပါင္းစပ္၍ေသာ္၄င္း သယ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္၏။ အဓိကအားျဖင့္ ေဟမိုဂလိုဘင္ႏွင့္ ေပါင္းစပ္၍သယ္ပါသည္။ ေသြးအားနည္း (Anaemia) သူတေယာက္တြင္ ေအာက္ဆီဂ်င္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္မႈ စြမ္းအား ညံ႔ဖ်င္းသြားၾကသည္။ သို႔အတြက္ ကလာပ္စည္းမ်ားသည္ လံုေလာက္ေသာ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို မရရွိႏိုင္ၾကေတာ့ေပ။ ေအာက္ဆီဂ်င္ လံုေလာက္စြာ မရရွိမႈေၾကာင့္ မူးေဝျခင္း၊ ေမာပန္းျခင္း၊ ႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္မအီမသာ ျဖစ္ျခင္း၊ ရင္တုန္ျခင္း စသည့္ ေဝဒနာလကၡဏာမ်ား ခံစားၾကရႏိုင္ပါသည္။

အဆုတ္ေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ အလြန္အကၽြံ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ သတိလစ္ေမ့ေမ်ာျခင္းတို႔ျဖင္ ့ေဆးရံုသို႔

ေရာက္ရွိလာေသာ လူနာအမ်ားအား ေအာက္ဆီဂ်င္ေပး၍ ကုသရတတ္သည္ကို စာဖတ္သူမ်ား ျမင္ေတြ႔ဖူးၾကပါလိမ့္မည္။ ေအာက္ဆီဂ်င္သည္ မည္၍မည္မွ် အေရးႀကီးသည္ ဆိုျခင္းကို အားလံုးနားလည္ၾကျပီး ျဖစ္ပါသည္။

ခႏၶာကိုယ္အတြက္ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ရယူေပးလ်က္ရွိေသာ “အဆုတ္”တစံုမွာ အျခား လုပ္ငန္း တာဝန္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနေသးသည္ကို ဗဟုသုတအျဖစ္ တင္ျပခ်င္ပါသည္။

၁။ အဆုတ္သည္ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ ထိန္းညႇိရာတြင္လည္း ပါဝင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ဤတာဝန္မွာ တိရစၧာန္မ်ားတြင္ ပို၍ အေရးႀကီးသည္။ (Thermal Balance)

၂။ အဆုတ္သည္ ခႏၶာကိုယ္၌ ေရမွ်တမူရွိေစရန္ ထိန္းသိမ္းျခင္းႏွင့္လည္း စပ္ဆိုင္ပါသည္။ ေန႔စဥ္ အဆုတ္တစံုမွာ ၃၀၀-စီစီမွ်ေသ ာေရဆံုးရႈံးမႈ ရွိေနပါသည္။ (Water Balance)

၃။ အဆုတ္သည္ ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံကာကြယ္ေရးစနစ္တြင္လည္း ပါဝင္သည္။ ေလထုထဲမွ ပါလာေသာ

ေရာဂါပိုးမႊားမ်ားကို ကာကြယ္တာဆီးေပးႏိုင္စြမ္း ရွိသည္။ ခႏၶာကိုယ္ ေနရာအႏွံ႔အျပားမွ ေသြးေၾကာထဲတြင္ ပါလာႏိုင္ေသာ ေသြးခဲ အစအနမ်ားကို ဦးေႏွာက္သို႔ ေရာက္ရွိမသြားေစရန္ စစ္ယူေပးပါသည္။ (Protective Function)

၄။ ခႏၶာကိုယ္၌ လိုအပ္ေသာ ဓာတ္ပစၥည္း တခ်ိဳ႔ကို တည္ေဆာက္ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါသည္။ (Synthetic Function)

၅။ ခႏၶာကိုယ္မွ ထြက္ရွိေသာ ပစၥည္းတခ်ိဳ႔ကို ဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါသည္။ (Metabolic Function)

၆။ အဆုတ္တစံုသည္ အျခားေသာလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ႏိုင္ပါေသးသည္။ အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပရန္ မလြယ္ကူသျဖင့္ ခ်န္လွပ္ထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

လူတိုင္း အသက္ရွင္ရန္ အသက္ရွဴေနၾကရသည္။ အသက္ရွဴျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထူးျခားမႈ တခုကို ဆက္လက္တင္ျပလိုပါသည္။ အသက္ရွဴရန္ နံရိုးမ်ား (Ribs) ၾကားရွိ ၾကြက္သားမ်ား၊ ဝမ္းေခါင္းသား (Diaphragm) ႏွင့္ အျခားၾကြက္သား အခ်ိဳ႔က လုပ္ေဆာင္ေပးရသည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါ ၾကြက္သားမ်ားသည္ အလိုအေလ်ာက္ မသိစိတ္ (Invountary) (Automatic) လုပ္ႏိုင္သကဲ့သို႔ ဆႏၵစိတ္ (သိစိတ္) Voluntary) လည္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ၾကသည္။ သာမန္အားျဖင့္ အသက္ရွဴျခင္းသည္ အလိုအေလ်ာက္ ျဖစ္ေနေသာ

ျဖစ္စဥ္တခုသာ ျဖစ္သည္။ အသက္ရွဴျခင္းသည္ အလိုအေလ်ာက္ မသိစိတ္ႏွင့္ စိတ္ဆႏၵ (သိစိတ္) ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ရွိေနသည္မွာ ထူးျခားသည့္ ျဖစ္စဥ္တခု ျဖစ္ေလသည္။

ေဒါက္တာ ေအးေက်ာ္ (ဇီဝကမၼ)

ႀကိဳတင္သိထားႏိုင္ေသာ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ

အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ နယူးေယာက္ျမိဳ႔ ျမိဳ႔ေတာ္ဝန္ မစၥတာရူဒီဂူလီယာနီသည္ လက္ရွိသမၼတကေတာ္ မစၥဟယ္လာရီကလင္တန္ႏွင့္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေနရာအတြက္ ယွဥ္ျပိဳင္ရန္ စိုင္းျပင္းလ်က္ရွိသည္။ သူ၏ဖခင္မွာ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာေရာဂါျဖင့္ အသက္ ၇၃-ႏွစ္အရြယ္တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ ထိုေရာဂါသည္ မ်ိဳးရိုးလိုက္တတ္သျဖင့္ အသက္ ၄၀-ေက်ာ္ကာလမ်ားမွစတင္၍ ေရာဂါ၏သဲလြန္စ ရွိမရွိ စစ္ေဆးသင့္ေၾကာင္း အၾကံေပးသျဖင့္ ႏွစ္စဥ္အစစ္ေဆးခံခဲ့သည္။ သမၼတေလာင္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ ေဘာ့ပ္ဒိုးလ္၊ ပင္လယ္ေကြ႔ စစ္ပြဲႀကီးအတြင္းက နာမည္ႀကီးခဲ့ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ေနာ္မာန္ရွဝပ္စ္ေကာ့ပါ၊ အဆိုေတာ္ ဟယ္ရီဘီလာဖြန္တီတို႔သည္လည္း ထိုသို႔ ႀကိဳတင္စစ္ေဆးကာ သိရွိခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခါ လိုအပ္ေသာ ကုသမႈမ်ား အလ်င္အျမန္ခံယူခဲ့ၾကသျဖင့္ အသက္ခ်မ္းသာရာ ရခဲ့ေၾကာင္း မစၥတာရူဒီ ေကာင္းစြာသိထား သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း မွန္မွန္အစစ္ေဆးခံခဲ့သည္။ ယခုႏွစ္ ေမလ ၂၈-ရက္ေန႔က သူသည္ အသက္ ၆၅-ႏွစ္ျပည့္ခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မတိုင္မီမွာပင္ သူ႔တြင္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားေနျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ မစၥတာရူဒီကဲ့သို႔ပင္ အေမရိကန္အမ်ိဳးသား ၁၈၀၀၀၀-ဦးခန္႔မွာ ႏွစ္စဥ္ ထိုေရာဂါရရွိေၾကာင္း အသိေပးခံေနၾကရသည္။ သို႔ရာတြင္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာေရာဂါသည္ ေစာစီးစြာ သိထားပါက လိုအပ္ေသာကုသမႈမ်ား ခံယူလွ်င္ အသက္ခ်မ္းသာရာ ရႏိုင္ေၾကာင္းသိရသည္။

မစၥတာရူဒီအတြက္ သင့္တင့္မည့္ ကုသနည္းမ်ားကို သူ၏ဆရာဝန္က ၾကံဆေနၾကသည္။ အေၾကာင္းမွာ ကုသမႈတိုင္းတြင္ ေကာင္းက်ိဳးရွိသကဲ့သို႔ ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္း ယွဥ္တြဲေနသျဖင့္ အသင့္ေတာ္ဆံုး ကုသမႈကို စဥ္းစားေပးရသည္။ ပထမဦးစားေပး စဥ္းစားသည့္နည္းလမ္းမွာ ထိုဝက္သစ္ခ်သီးအရြယ္ ဆီးက်ိတ္ကို ခြဲစိတ္ထုတ္ယူလိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုနည္းမွာ လိင္စြမ္းေဆာင္မႈတြင္ အခက္အခဲ ျဖစ္ေစျခင္း သို႔မဟုတ္-ဆီးမထိန္းႏိုင္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေစတတ္သည္။  ဆရာဝန္မ်ားက အတတ္ႏိုင္ဆံုး ထိုသို႔မျဖစ္ရန္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ၾကမည္ဟု သိရသည္။ သို႔ေသာ္ မည္မွ်ကၽြမ္းက်င္သည့္ဆရာဝန္ျဖင့္  ခြဲစိတ္ေစကာမူ အနည္းဆံုး ယာယီအားျဖင့္ ပန္းေသ၊ ပန္းညႇိဳးျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခမွာ  ၃၀-ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိသည္ဟု သိရသည္။


ဒုတိယနည္းမွာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ကုသနည္းျဖစ္ျပီး ခြဲစိတ္ကုသမႈကဲ့သို႔ပင္ ထိေရာက္သည္။ ခြဲစိတ္ကုသ အျပီး ထိုနည္းျဖင့္လည္း ဆက္လက္ကုသေလ့ရွိသည္။ စြမ္းအားျမင့္ေသာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ ဆီးက်ိတ္အား ထိခိုက္ႏိုင္သလို ဆီးမထိန္းႏိုင္ျခင္း၊ ပန္းညႇိဳးျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္တတ္ပါသည္။


တတိယနည္းမွာ ႏိုက္ထရိုဂ်င္အရည္ျဖင့္ ထိုကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကို ေအးခဲသြားေစျပီး ဆီးထဲမွ စြန္႔ထုတ္ျခင္းနည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ေဟာ္မုန္းျဖင့္ ကုသသည့္နည္းလည္းရွိသည္။ ေယာက်္ားေဟာ္မုန္းမ်ားကို တားဆီးထားလိုက္ျခင္းျဖင့္ ဆီးက်ိတ္၏ႀကီးထြားမႈကို ရပ္တန္႔ေစျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုနည္းမွာ အျခားနည္းမ်ား ျဖင့္လည္း တြဲဘက္အသံုးျပဳႏိုင္ျပီး အထူးသျဖင့္ ျပန္႔ပြားေနေသာ ကင္တာဆဲလ္မ်ားအား ႏွိမ္နင္းရာတြင္ သံုးေလ့ရွိသည္။


မစၥတာရူဒီအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးနည္းလမ္းျဖင့္ ကုသမည္ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ဆိုေစ ေကာင္းစြာက်န္းမာလာမည္ျဖစ္ျပီး သူ၏မဲဆြယ္စည္းရံုးပြဲမ်ားကိုလည္း ျပန္လည္ျပဳလုပ္ႏိုင္ မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူ၏ဆရာဝန္မ်ားက ေျပာၾကား ၾကသည္။
မိဘမ်ိဳးရိုးမ်ားတြင္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးပါက အနည္းဆံုး အသက္ ၄၅-ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသားတိုင္း ထိုေရာဂါ ရွိ-မရွိ ႀကိဳတင္စစ္ေဆးထားသင့္ေၾကာင္း သိရသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ လူမည္းအေမရိကန္ တို႔သည္ လူျဖဴတို႔ထက္ ၃၄-ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမိုျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ အေမရိကန္ကင္ဆာအသင္းႀကီး၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ၁၉၉၆-ခုႏွစ္က ထိုေရာဂါျဖင့္ လူ ၄၀၀၀၀-ေသဆံုးခဲ့ျပီး ၁၉၉၈-ခုႏွစ္က ၃၈၀၀၀-ဦး၊ ယခု ၂၀၀၀-ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၃၂၀၀၀-ဦး ေသဆံုးႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ႀကိဳတင္သိထားသူမ်ားမွာ ကုသမႈအခ်ိန္မီရၾက၍ အသက္ခ်မ္းသာရာရခဲ့ၾကသည္။ ထိုေရာဂါျဖစ္-မျဖစ္ PSA(Prostate Specific Antigen) စစ္ေဆးႏိုင္သည္။ ထိုအင္ဇိုင္းကို ေသြးထဲတြင္ ေတြ႔ရွိျခင္းျဖင့္ ဆီးက်ိတ္မွာ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားေၾကာင္း အေျမႇးအိတ္ေပါက္ကာ ေသြးအတြင္းေရာက္ရွိေနေၾကာင္း ျပသေနျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔စစ္ေဆးႏိုင္သျဖင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၃၉၀၀၀-အနက္ ၂၇၀၀၀-ကို အသက္ကယ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အနည္းဆံုးတႏွစ္လွ်င္ တႀကိမ္ခန္႔ စအိုမွ စစ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္သင့္သည္။ ေပ်ာ့ေပ်ာင္း၍ 
ေရာ္ဘာကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနရမည့္ ဆီးက်ိတ္သည္ မာ၍ ၾကယ္သီးအရြယ္ျဖစ္ေနပါက ဆီးက်ိတ္တြင္ ကင္ဆာျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရမည္ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ကမၻာ့ ႏို္င္ငံအသီးသီးတြင္ ထို PSA စမ္းသပ္နည္းမွာ အထူးေခတ္စားေနပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာျဖင့္ ေသဆံုးႏိုင္မည့္သူ လူျဖဴ ၁၆-ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လူမည္း ၁၁-ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ကို ကယ္ႏိုင္ခဲ့သည္။


ဆီးက်ိတ္---
ဆီးက်ိတ္သည္ ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္း ဆီးအိမ္ေအာက္ေျခလည္တိုင္တြင္ ဆီးအိမ္၏ အဝ က်င္ေခ်ာင္းကို ပတ္ထားသည္။ နီညိဳေရာင္ရွိ၍ ဝက္သစ္ခ်သီးအရြယ္ အေလးခ်ိန္ ၁၅-ဂရမ္ခန္႔ရွိသည္။ အခ်ိဳ႔က ဗာဒံသီး အရြယ္ခန္႔ဟု ဆိုၾကသည္။ ဆီးက်ိတ္သည္ အဖိုမ်ိဳးပြားအဂၤါအတြက္ အေရးႀကီးေသာ အဖိုဂလင္းဟုလည္း
ေခၚႏိုင္သည္။ သုက္ရည္သိုေလွာင္ထားရာ အဂၤါျဖစ္ျပီး ေဝွးေစ့မ်ားက သန္း ၂၀၀-မွ်ေသာ ဖိုမ်ိဳးပြားဆဲလ္ (Sperm) မ်ား ထုတ္ေပးေသာအခါ ဆီးက်ိတ္မွ ထိုသုက္ရည္ကို ထုတ္ေပးရသည္။ ထိုအရည္ျဖင့္ မ်ိဳးပြားဆဲလ္မ်ားအားေပ်ာ္ေစျပီး၊ မ ေယာနိလမ္းေၾကာင္းရွိ အက္စစ္ဓာတ္မ်ားကို သမသြားေစသည္။ ထို႔ေနာက္ သုက္ရည္က ၾကားခံရည္အျဖစ္ မ်ိဳးပြားဆဲလ္မ်ားကို မမ်ိဳးဥထဲေရာက္ရွိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ေပးသည္။ ထိုသုက္ရည္တြင္ ပရိုတိန္းဓာတ္မ်ား၊ အင္ဇိုင္းမ်ား၊ အဆီမ်ားႏွင့္ သၾကားမ်ား ပါဝင္သျဖင့္ သုက္ပိုးမ်ားကို အားျဖည့္ေပးသကဲ့သို႔လည္း ျဖစ္သည္။


ဆီးက်ိတ္တြင္ အဖုသံုးခုပါဝင္၍ အေျမႇးအိတ္ျဖင့္ ဖံုးအုပ္ထားသည္။ က်င္ေခ်ာင္းသည္ အလယ္အဖုလံုးကို ျဖတ္သန္းသြားသည္။ အသက္ႀကီးလာသျဖင့္ ေဝွးေစ့ေဟာ္မုန္းမ်ား ထုတ္လုပ္မႈ က်ဆင္းလာေသာအခါ ဆီးက်ိတ္သည္ အရြယ္ႀကီးလာတတ္သည္။ ဒုကၡေပးႏိုင္ေလာက္သည္အထိ ႀကီးထြားလာေသာ ဆီးက်ိတ္မွာ အသက္ ၅၀-ႏွစ္တြင္ ၂၀-ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၇၀-ႏွစ္တြင္ ၅၀-ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၈၀-ႏွစ္တြင္ ၈၀-ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္ဟု သိရသည္။


သင္းကြပ္ထားသူမ်ားတြင္မူ ႀကီးထြားမႈမရွိေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ ရိုးရိုးဆီးက်ိတ္ႀကီးျခင္းထက္ ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈေၾကာင့္ ႀကီးထြားေနျခင္းသည္ အလြန္အႏၲရာယ္ႀကီးသည္။ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာေရာဂါျဖင့္ ေဆးရံုေရာက္သူ ၂၀-ဦးတြင္ ၁၉-ဦးမွာ ခြဲစိတ္ကုသရန္ အခ်ိန္ေႏွာင္းေနတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အသက္ ၅၀-ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ရန္ ၅-ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၇၀-ႏွစ္တြင္ ၅၀-၅၅-ရာခိုင္ႏႈန္း အလားအလာရွိသည္။ မ်ိဳးရိုးလိုက္၍လည္း ျဖစ္တတ္သည္။ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း ႀကိဳတင္စမ္းသပ္စစ္ေဆးျပီး သိရွိရပါက ေကာင္းစြာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္သည့္ေခတ္ ေရာက္ေနျပီ ျဖစ္သည္။


“ေယာက်္ားမွာ ဆီး၊ မိန္းမမွာ မီး”ဆိုသည့္အတိုင္း ေယာက်္ားမ်ားအတြက္ ဆီးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါဘယမ်ား ထူေျပာတတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ဆီးက်ိတ္မွာ ဖိုမ်ိဳးပြားအဂၤါ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဆီးလမ္းေၾကာင္းတြင္ တည္ရွိရာ ဆီးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါဟုဆိုလွ်င္လည္း ဆိုႏိုင္ပါသည္။ ႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ ထိုေရာဂါကို ကုသမႈထက္ ႀကိဳတင္စစ္ေဆးျခင္း၊ ကာကြယ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိေနျပီ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ခ်မ္းသာရာ ရေနျပီလည္း ျဖစ္သည္။ 


ထို႔ေၾကာင့္ ---
၁။ အသက္ ၄၀-ေက်ာ္သူတိုင္း ႏွစ္စဥ္ ေသြးစစ္ေဆးျခင္း PSA လုပ္သင့္သည္။
၂။ စအိုမွ စစ္ေဆးျခင္းကိုလည္း တႏွစ္လွ်င္ တႀကိမ္ (သို႔) ႏွစ္ႀကိမ္ခန္႔ စစ္ေဆးသင့္သည္။
၃။ ေဆးလိပ္၊ အရက္၊ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီတို႔ကို သင့္တင့္ေသာအတိုင္းအတာအထိသာ သံုးေဆာင္သင့္သည္။
၄။ ေဆးဆိုးထားေသာ အစားအစာမ်ား၊ မီးကင္ က်ပ္တင္ထားေသာ အသား ငါးမ်ား၊ ထပ္တလဲလဲ ေၾကာ္ထားေသာ ဆီခ်က္မ်ားျဖင့္  ခ်က္ျပဳတ္ထားသည့္ အစားအစာမ်ား၊ ၾကာရွည္စြာ သိုေလွာင္ထားႏိုင္ရန္ စီမံထားေသာ အစားအစာမ်ားကို စားသံုးျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္သည္။


ယခုအခါ ထိုေသြးစစ္ေဆးျခင္းကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္လည္း လုပ္ႏိုင္ျပီျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းေကာင္းရရွိပါသည္။ အဆိုပါ PSA စမ္းသပ္ျခင္းကို ရန္ကုန္ျမိဳ႔ရွိ ဓာတ္ခြဲခန္းႀကီးတခ်ိဳ႔တြင္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးေနျပီျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံတြင္ မွန္မွန္ေဆးစစ္ခံျခင္း၊ ဆရာဝန္မ်းႏွင့္  တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္း စသည္မ်ား လုပ္ေလ့လုပ္ထ မရွိၾကပါ။ အထူးသျဖင့္ ထိုဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ
ေရာဂါသည္ ေယာက်္ား ၆-ေယာက္တြင္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္လွ်င္ တေယာက္မွာ ထိုေရာဂါျဖစ္တတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ျဖစ္ပြားမႈနည္းသည္ဟုလည္း မဆို္င္ႏိုင္ပါ။ ထူးျခားသည္မွာ ထိုေရာဂါသည္ အျခားကင္ဆာေရာဂါ မ်ားကဲ့သို႔ ပ်ံ႔ႏွံ႔မႈ မျမန္၊ ေႏွးေကြးသည္ဟုဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မႀကီးထြား မပ်ံ႔ႏွံ႔မီ ႀကိဳတင္စစ္ေဆးသိရွိ ထားႏိုင္လွ်င္ ထိေရာက္စြာကုသျခင္းျဖင့္ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္သည့္ အလားအလာေကာင္းရွိသည္။ ဆီးက်ိတ္သည္ ေရာ္ဘာကဲ့သို႔ မမာ မေပ်ာ့ ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ လိင္တံအရင္းကို စမ္းၾကည့္၍ ၾကယ္သီးကဲ့သို႔ မာေနျပီဆိုလွ်င္ ဆရာဝန္ထံ အျမန္သြားသင့္ျပီျဖစ္သည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါကဲ့သို႔ ႀကိဳတင္စစ္ေဆးျခင္းတို႔သည္ အမွန္တကယ္အက်ိဳးရွိ၍ အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္လည္း ထိုေရာဂါအႏၲရာယ္ဆိုးႀကီးမွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ ပါေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရေပသည္။


ေဒါက္တာ ျမင့္သန္း(ေညာင္ေလးပင္)
Ref: Time, 22.5.2000.

သက္ရွည္က်န္းမာလိုလွ်င္

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြက ပထမအရြယ္ ပညာရွာ၊
(ငယ္စဥ္ပညာျပည့္စံုသည့္ အသက္ ၂၀-၂၅ ႏွစ္ခန္႔အထိ) 
ဒုတိယအရြယ္ ဥစၥာရွာ၊ 
(ပညာစံုျပီးေနာက္ ၾကင္ေဖာ္ရ၊ ဥစၥာစီးပြားရွာရသည့္ အသက္ ၂၀-၂၅ႏွစ္ခန္႔မွ အလုပ္အနားယူသည့္ အသက္ ၆၀-၆၅ ႏွစ္ခန္႔အထိ)
တတိယအရြယ္ တရားရွာ၊
(အလုပ္မွအနားယူသည့္ အသက္ ၆၀-၆၅-ႏွစ္ခန္႔မွ ေသဆံုးစသည့္ အသက္အရြယ္အထိ) 
ဟူ၍ ေယဘုယ်ပိုင္းျခားထားေလ့ရွိၾကသည္။


ထိုအရြယ္တြင္ ပညာျပည့္စံုေအာင္ သင္ၾကားၾကရသည္။ အလုပ္အကိုင္ရွာရသည္။ အိမ္ေထာင္ျပဳရသည္။ ထိုမွလြန္ေသာ္ အလုပ္လုပ္ရသည္။ ရွာေဖြစုေဆာင္းရသည္။ အလုပ္မွ အနားယူသည့္ အသက္ ၆၀-၆၅ ႏွစ္ခန္႔ အရြယ္ကို ဒုတိအရြယ္ (Middle Age) ဟု ေခၚၾကသည္။ ထိုအရြယ္၏ ေနာက္ပိုင္းကို သက္ႀကီးရြယ္အို (Old Age) သို႔မဟုတ္-အထက္တန္း ႏိုင္ငံသား (Senior Citizen) ဟု ေခၚၾကသည္။ 
ဂုဏဝုၯိ ဝယဝုၯိ ျဖင့္ ျပည့္စံုေသာ အေတြ႔အၾကံဳ အေျမာ္အျမင္ အသိပညာ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ ျပည့္ဝေသာ အားျဖင့္ အရိုအေသေပး အခြင့္အေရးေပးခံရသည္။ ယခုအခါ ဖြံ႔ျဖိဳးျပီးႏိုင္ငံႀကီးမ်ားတြင္သာမက ဖြ႔ံျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားမွာပင္ ထိုသက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၏ ေသႏႈန္းမွာက်ဆင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။
ေဆးသိပၸံဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈမ်ား၊ ေဆးစြမ္းေကာင္မ်ား၊ က်န္းမာသက္ရွည္ေရးအတြက္
ေနထိုင္စားေသာက္မႈမ်ား လက္ခံက်င့္သံုးလာၾက၍ ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္  အသက္ ၆၅-ႏွစ္အထက္ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားတြင္ ထိုသို႔သက္ရွည္က်န္းမာေရးအတြက္ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား ေလ့လာထားခ်က္ကို တင္ျပလိုပါသည္။


ရုတ္တရက္ ႏွလံုးေသြးေၾကာ ပိတ္ျခင္း---Acute Myocardial Infarction)
ထိုေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးသူဦးေရ၏ ၈၄-ဒသမ ၇-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အသက္ ၆၅-ႏွစ္ေက်ာ္ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ 


အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါ (သူငယ္ျပန္ျခင္း)
သက္ႀကီးရြယ္အို ၁၀-ဦးလွ်င္ တဦး၊ အသက္ ၈၅-ႏွစ္ေက်ာ္သူမ်ား၏ ထက္ဝက္နီးပါးမွာ ထိုေရာဂါ ျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိသည္။


ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း ( Arrythmia)
အသက္ ၆၅-ႏွစ္ႏွင့္ ၈၅-ႏွစ္ၾကား လူအိုမ်ား၏ ၇၀-ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပြားေနသည္။


ကင္ဆာေရာဂါ---
ရင္သားကင္ဆာျဖစ္သူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ၇၇-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အသက္ ၅၀-ႏွစ္လြန္အရြယ္မ်ား ျဖစ္သည္။
အူမႀကီးကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏႈန္းမွာ အသက္ ၆၅-ႏွစ္ႏွင့္အထက္ လူအိုမ်ားသည္ အသက္ ၅၀-၆၄-ႏွစ္အရြယ္မ်ာထးက္ ေျခာက္ဆမွ် ပိုမိုပါသည္။ ႏွစ္စဥ္ ထိုေရာဂါရွင္ လူနာအသစ္မ်ား၏ ၇၃-ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အသက္ ၆၅-ႏွစ္ႏွင့္ အထက္ လူအိုမ်ား ျဖစ္ပါသည္။


အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏႈန္းမွာ အမ်ိဳးသားမ်ား အသက္ ၆၀-ႏွစ္မွ ၇၉-ႏွစ္ၾကားရွိသူ ၁၅-ဦးလွ်င္ တဦးႏႈန္း၊ ထိုအရြယ္ အမ်ိဳးသမီး ၂၅-ဦးလွ်င္ တဦးႏႈန္း၊ အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီး အားလံုး အသက္ ၄၀-မွ ၅၉-ႏွစ္အရြယ္မ်ားတြင္ အမ်ိဳးသား ၇၅-ဦးလွ်င္ တဦးႏႈန္း၊ အမ်ိဳးသမီး ၁၀၃-ဦးလွ်င္ တဦးႏႈန္း ျဖစ္သည္။


ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာ ေရာဂါရွင္မ်ား၏ ၈၀-ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္မွာ အသက္ ၆၀-ေက်ာ္အရြယ္ အမ်ိဳးသားမ်ား ျဖစ္သည္။


အတြင္းတိမ္ ျဖင္ျခင္း---
အသက္ ၂၅-ႏွစ္မွ ၆၄-ႏွစ္အရြယ္ရွိသူတို႔၏ ၅၀-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ မ်က္စိတြင္ တိမ္ရွိေနတတ္ၾကျပီး အသက္ ၆၅-ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္မွ မ်က္စိမႈန္သည့္လကၡဏာမ်ား ျပတတ္ၾကသည္။ အသက္ ၇၅-ႏွစ္ အရြယ္တိုင္းတြင္ အတြင္းတိမ္ရွိေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ အသက္ ၇၅-ႏွစ္မွ ၈၅-ႏွစ္အရြယ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားတို႔၏ ၅၀-ရာခို္င္ႏႈန္းခန္႔ မ်က္စိမႈန္ျခင္း၊ မ်က္စိကြယ္ျခင္းတို႔မွာ ထိုေရာဂါေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ 


နာတာရွည္ေခ်ာင္းဆိုးရင္က်ပ္ျခင္း---
အသက္ ၄၅-ႏွစ္ေက်ာ္သူမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ နာတာရွည္ေရာဂါစာရင္းတြင္ နံပါတ္ ၇-ေနရာခ်ိတ္ပါသည္။


ႏွလံုးပ်က္စီးျခင္း---
(Congestive Geart Failure)
ေဆးရံုတင္ ကုသရေသာ သက္ႀကီးရြယ္အိုအမ်ားစုမွာ ထိုေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ 


ဆီးခ်ိဳေရာဂါ---
ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွင္မ်ား၏ ထက္ဝက္ခန္႔မွာ အသက္ ၅၅-ႏွစ္ေက်ာ္မ်ားျဖစ္သည္။ အသက္ ၆၅-ႏွစ္ေက်ာ္(၆ ဒသမ ၃သန္း)၏ ၁၈ဒသမ ၄-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွင္မ်ားျဖစ္သည္။ အသက္ ၂၀-မွ ၇၄-ႏွစ္ၾကား အေမရိကန္ တို႔၏ မ်က္စိကြယ္ရျခင္း အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။


ေရတိမ္ျဖစ္ျခင္း---
လူအိုမ်ား၏ ၆-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ထိုေရာဂါျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ အေမရနိကန္ ရွစ္ေသာင္းခန္႔ မ်က္စိကြယ္ရသည္မွာ ထိုေရတိမ္ေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး အမ်ားအျပားမွာလည္း ထိုေရာဂါရရန္ လြယ္ကူေနပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ မိမိတြင္ ေရတိမ္ရွိေနေၾကာင္း မသိရွိျခင္း၊ မစမ္းသပ္ မစစ္ေဆးမိျခင္းမ်ား ေၾကာင့္သည္ဟု ဆိုပါသည္။


ေသြးတိုးေရာဂါ---
အမ်ိဳးသမီး အသက္ ၇၅-ႏွစ္အရြယ္မ်ား၏ ေလးပံုသံုးပံုေက်ာ္ႏွင့္ ထိုအရြယ္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ၆၄-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေသြးတိုးေရာဂါရွင္မ်ားျဖစ္သည္။


ဆီးမထိန္းႏိုင္ျခင္း---
လူအိုမ်ား ၁၀-ဦးလွ်င္ တဦးႏႈန္း ျဖစ္ပြားသည္။


ပန္းေသပန္းညႇိဳးျခင္း---
အမ်ိဳးသား လူအိုမ်ား၏ ၁၅-ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၅-ရာခိုင္ႏႈန္းတြင္ ျဖစ္ပြားသည္။


အဆစ္အျမစ္ ကိုက္ခဲေရာင္ရမ္းျခင္း---
အမ်ိဳးသား အသက္ ၄၅-ႏွစ္ေက်ာ္အရြယ္မ်ား၊ အမ်ိဳးသမီး အသက္ ၅၄-ႏွစ္ေက်ာ္သူမ်ား ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည္။ ထိုေရာဂါရွင္ ၈၀-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေကာင္းစြာသြားလာလႈပ္ရွားႏိုင္ျခင္း မရွိၾကပါ။


အရိုးပြျခင္း---
ေရာဂါရွင္ ၈၀-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသမီး အသက္ ၅၀-ေက်ာ္ ႏွစ္ဦးလွ်င္ တဦး၊ ထိုအရြယ္ အမ်ိဳးသား ရွစ္ဦးလွ်င္ တဦး ထိုေရာဂါေၾကာင့္ အရိုးက်ိဳးျခင္း ျဖစ္ေနရျပီး ႏွစ္စဥ္ ၁-ဒသမ ၅-သန္းခန္႔ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ သံုးသိန္းခန္႔မွာ ေပါင္ရိုး၊ တင္ပါးဆံုရိုး က်ိဳးျခင္းမ်ားျဖစ္ေနသည္။


ပါကင္ဆင္ေရာဂါ (သြက္ခ်ာပါဒ ေရာဂါ)---
အသက္ ၆၀-ႏွစ္ႏွင့္ အထက္ လူ ၁၀၀-လွ်င္ တဦးႏႈန္း ျဖစ္ပြားသည္။


ဆီးႀကိတ္ေရာင္ရမ္းျခင္း---
အသက္ ၆၀-ႏွင့္အထက္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္၊ အသက္ ၇၀-ႏွင့္ ၈၀-ႏွစ္ၾကား အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ၉၀-ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ထိုေရာဂါျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။


ေလးဖက္နာအသြင္တူ အဆစ္အျမစ္ ေရာင္ေရာဂါ-(Rheumatoid Arthritis)---
အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ သံုးဆမွ်ျဖစ္ပြားျပီး အသက္ ၂၅-ႏွစ္ႏွင့္ ၅၀-ႏွစ္အၾကားတြင္ စတင္ျဖစ္ပြားတတ္သည္။ ေလးဖက္နာေရာဂါကဲ့သို႔ အဆစ္ကေလးမ်ားမွာ ေရာင္ရမ္းနာက်င္လာျပီး ကာလၾကာျမင့္ပါက အဖုအလံုးကေလးမ်ား ထိုအဆစ္တို႔တြင္ ျဖစ္လာတတ္သည္။


ေလျဖတ္ျခင္း---
ေလျဖတ္သူ၏ သံုးပံုႏွစ္ပံုမွာ အသက္ ၆၅-ႏွစ္ေက်ာ္ အရြယ္မ်ားျဖစ္သည္။ ထိုအရြယ္တြင္ ေလျဖတ္ပါက သာမန္အရြယ္ထက္ ေသဆံုးမႈ ခုနစ္ဆမွ် မ်ားျပားသည္။


အထက္ပါေလ့လာမႈမ်ားအရ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၏ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္း၊ ေသဆံုးႏႈန္းမ်ား
ေလ်ာ့က်သြားေၾကာင္း သိရသည္။ ေဆးသိပၸံ ပညာရွင္မ်ား၊ ေဆးဝါးထုတ္လုပ္သူမ်ားသည္ အျပင္းအထန္ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနခဲ့မႈေၾကာင့္ ေဆးဝါးအသစ္မ်ားလည္း ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါမ်ား အတြက္ ေဆး ၂၅-မ်ိဳး၊ အဆုတ္ေရာဂါမ်ားအတြက္ ၁၈-မ်ိဳး၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါအတြက္ ၁၉-မ်ိဳး၊ အရိုးပြျခင္းအတြက္ ၁၈-မ်ိဳး၊ အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါအတြက္ ၁၉-မ်ိဳး၊ ပါကင္ဆင္ေရာဂါအတြက္ ၁၀-မ်ိဳးတို႔ကို ထုတ္လုပ္ႏိုင္ျပီ ျဖစ္သည္။ ၂၀-ရာစုအဝင္က အေမရိကန္တို႔၏ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းမွာ ၄၆-ႏွစ္သာရွိခဲ့ေသာ္လည္း ယခု ၂၁-ရာစုအဝင္တြင္ ၇၃-ႏွစ္မွ် ရွိလာျပီျဖစ္သည္။  လူ႔ခႏၶာကိုယ္သည္ ေကာင္းမြန္စြာထိန္းသိမ္းႏိုင္ပါက (ဇာတာမွာပါသကဲ့သို႔) သက္တမ္း ၁၂၀-ႏွစ္ခန္႔အထိ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း သုေတသီတို႔ဆိုၾကသည္။ ေအာက္ဖာ္ျပပါ အခ်က္အလက္တို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီေအာင္ ေနထိုင္ႏိုင္ပါက ယခုလက္ရွိလူသားတို႔သည္ ေရွ႔ရာစုႏွစ္အဝင္အထိပင္ မီႏိုင္ေသးေၾကာင္း သိရပါသည္။


၁။ ေန႔စဥ္ ဗီတာမင္စီ ၃၀၀-မီလီဂရမ္ခန္႔ စားသံုးလွ်င္ ၅ -ဒသမ ၅-ႏွစ္ ပိုအသက္ရွည္မည္။
၂။ ေသြးအတြင္းရွိ အဆီဓာတ္ကို ၂၀၀-ေအာက္တြင္ထိန္းထားႏိုင္ပါက ၅-ဒသမ ၅-ႏွစ္။
၃။ အဆီပိုမ်ားကို ေန႔စသ္ ၃၀၀-ကယ္လိုရီအထိ ျဖဳန္းပစ္ႏိုင္လွ်င္ ၂-သို႔ဟုတ္ ၃-ႏွစ္။
၄။ အေပါင္းအသင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ဆက္ဆံလုပ္ကိုင္လွ်င္ ၄-ဒသမ ၅-ႏွစ္။
၅။ အိမ္တြင္ေနစဥ္ အျငိမ္မေနဘဲ သြားလာလႈပ္ရွားေနတတ္လွ်င္ ၂-ဒသမ ၅-လ။
၆။ တပတ္လွ်င္ ႏွစ္မို္င္ခန္႔ ေျပးလွ်င္ ၈-ဒသမ ၇-ႏွစ္။
၇။ ေဆးစစ္ျခင္းကို မွန္မွန္ျပဳလုပ္လွ်င္ ၂-ႏွစ္မွ ၃-ႏွစ္။
၈။ ကားဖုန္းမဆက္လွ်င္ (ေခၚဆိုမႈတခုကို မျပဳလုပ္လွ်င္ ၄၅-စကၠန္႔ အသက္ပိုရွည္မည္။
၉။ အစာအိမ္ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသလွ်င္ ၂-ဒသမ ၃-ႏွစ္။
၁၀။ သားသမီးမ်ားကို ထိန္းေက်ာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ရျခင္းမွ လြတ္ကင္းလွ်င္ ၄-ႏွစ္။
၁၁။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ (ေအာက္ေသြး) ကို ၉၀-ေအာက္တြင္ ထိန္းထားႏိုင္လွ်င္ ၅-ႏွစ္။
၁၂။ တပတ္လွ်င္ အသားသံုးႀကိမ္ထက္ ပို၍မစားလွ်င္ ၉-ႏွစ္။
၁၃။ ဘုရား၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း၊ ဘုရားေက်ာင္း၊ ဗလီတို႔သို႔ သြားေလ့ရွိလွ်င္ ၇-ႏွစ္မွ ၁၄-ႏွစ္။
၁၄။ ေဆးလိပ္မေသာက္လွ်င္ ၅-ႏွစ္။
၁၅။ အျခားသူ၏ ေဆးလိပ္ေအေငြ႔ကို မရွဴရႈိက္တတ္လွ်င္ ၁-ႏွစ္။
၁၆။ ေက်းလက္ေတာရြာမ်ားတြင္ ေနထိုင္လွ်င္ ၁-လမွ ၈-လ။
၁၇။ Fast Food အသင့္ခ်က္ျပဳတ္ စားသံုးရေသာ အစားအစာတို႔ကို မစားသံုးတတ္လွ်င္ လာမည့္ ႏွစ္ ၂၀-အတြင္း ေသဆံုးႏိုင္မႈကို ၁၃-ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ေလ်ာ့နည္းေစမည္။
၁၈။ မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္အားကိုးတတ္လွ်င္ ၂-ႏွစ္။
၁၉။ မိမိႏွင့္ သင့္တင့္ေသာ ကို္ယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းႏိုင္လွ်င္ ၁-ဒသမ ၇-ႏွစ္။
၂၀။ ေလးလံထိုင္းမႈိင္းမႈမရွိဘဲ အျမဲ သြက္လက္တက္ၾကြတတ္လွ်င္ ၅-ႏွစ္မွ ၁၀-ႏွစ္။
၂၁။ မိမိမသိသည္ကို ေမးျမန္းမွတ္သားတတ္လွ်င္ ၅-ႏွစ္အထက္။
၂၂။ မိမိအလုပ္ကို ျငီးေငြ႔ျခင္းမရွိလွ်င္ ၂-ဒသမ ၆-ႏွစ္။
၂၃။ သင့္တင့္ေသာ အားကစား လႈပ္ရွားလွ်င္ ၂၅-ရက္။
၂၄။ ေမြးေန႔ပြဲ ႏွစ္စဥ္လုပ္လွ်င္ ေမြးေန႔လုပ္ျပီးတိုင္း လေပါင္းမ်ားစြာ အသက္ပိုရွည္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္သုေတသီတို႔က အဆိုျပဳထားသည္။


လူတိုင္း အသက္ရွည္ရွည္ က်န္းမာစြာ ေနထို္င္ႏိုင္ေရးအတြက္ သန္႔ရွင္းေသာ ေရ, ေလ, အစားအစာ, ပတ္ဝန္းက်င္ စသည့္ အေျခခံေကာင္းမ်ား ရွိသင့္သည့္အျပင္ သင့္္တင့္ေသာ ေနထိုင္သြားလာႏိုင္ေရးသည္ပါ အေရးႀကီးေပသည္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္ေသာ အထက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကို သိရွိနားလည္လ်က္ က်င့္သံုးေနထိုင္ပါက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားလည္း ဘိုးဘြားသက္ရွည္မ်ား၊ က်န္းမာသန္စြမ္းေသာ လူငယ္မ်ား ျဖစ္လာႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ပါသည္။


ေဒါက္တာ ျမင့္သန္း (ေညာင္ေလးပင္)
Ref: Health Care Bulletin (Jan-2000, The Square)