Thursday, March 1, 2012

ျမန္မာ့ ဆိုင္းပညာ

ျမန္မာ့ ဆိုင္းပညာကို ေလ့လာႏိုင္ဖို႔အတြက္ မႏၲေလး ပန္တ်ာေက်ာင္းက ျမန္မာ့ ဆိုင္းပညာရွင္ႀကီး ဦးစိန္တင္ညြန္႔ကို သြားေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။
ဆရာႀကီး ဦးစိန္တင္ညြန္႔ဟာ မႏၲေလး ပန္တ်ာေက်ာင္း ဆိုင္းပညာသင္ၾကားမႈ မ်ိဳးေစ့ကိုခ်ျပီး တည္ေထာင္ေပးခဲ့တဲ့ ဆိုင္းပညာရွင္ႀကီး ဦးစိန္လွေမာင္ရဲ႔ သားတပည့္ပါပဲ။

တခါ ဆရာႀကီး ဦးစိန္လွေမာင္ဟာ ကမၻာကသိတဲ့ ဆိုင္းပညာရွင္ႀကီး စိန္ေဗဒါရဲ႔ တပည့္ရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေန႔ မနက္က စာေရးသူက ဆိုင္းပညာရွင္ႀကီး ဦးစိန္တင္ညြန္႔နဲ႔ ေအးေအးေဆးေဆး
 ေဆြးေႏြးေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ 

* ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား ျမန္မာ့ဆိုင္းပညာဟာ ဘယ္ေခတ္ေလာက္က စျပီး က်ယ္ျပန္႔လာခဲ့ပါသလဲ ခင္ဗ်ား။
** သေရေခတၱရာ ေနာက္ပိုင္းကစျပီး က်ယ္ျပန္႔ခဲ့ပါတယ္။

* ျမန္မာ့ဆိုင္းပညာမ်ိဳး  ကမၻာမွာ ဘယ္ႏိုင္ငံက တတ္ေျမာက္ပါသလဲခင္ဗ်ား။
** ျမန္မာ့ဆိုင္းပညာမ်ိဳး ဘယ္ႏိုင္ငံမွာမွ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကမၻာမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံက ပထမဆံုး ျမန္မာ့ဆိုင္း ပညာကို သင္ယူခဲ့ပါတယ္။
အခုဆိုရင္ ပီကင္းနဲ႔ တျခားျမိဳ႔ႀကီးတခ်ိုဳ႔မွာ ျမန္မာ့ဆိုင္းမ်ား ရွိေနၾကပါျပီ။


* ျမန္မာ့ဆိုင္းပညာကို ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားက ဘယ္လိုျမင္ၾကပါသလဲခင္ဗ်ား။
** သစ္ေခါင္းနဲ႔ ႏြားေရကို သံုးျပီး ရာသီဥတုအလိုက္ အသံသာေအာင္ ႏိုင္ငံျခားက လိုက္တုလုပ္ႏိုင္ျခင္း မရွိၾကတာကို အံ႔ၾသေနၾကပါတယ္။


* ဆိုင္းဝိုင္းမွာ သံုးတဲ့ ဗံုမ်ားကို ဘယ္လို အသားမ်ားကို သံုးျပီး လုပ္ကိုင္ပါသဲခင္ဗ်ား။
** ဗံုလုပ္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးက ပိေတာက္သားပါ။ ကုလား ကုကၠိဳ၊ ပိုးမည္းဇာ၊ သက္စီးသား စတဲ့ အသားမ်ားနဲ႔လဲ လုပ္ၾကပါတယ္။


* အေကာင္းဆံုး ဗံုမ်ားကို ဘယ္ျမိဳ႔ ဘယ္ေဒသက လုပ္ပါသလဲခင္ဗ်ား။
** ေပ်ာ္ဘြယ္ျမိဳ႔နယ္၊ မက်ည္းတန္းေက်းရြာက လုပ္တဲ့ ဗံုက ျမန္မာျပည္မွာ အေကာင္ဆံုးပါပဲ။
ေရွးကေတာ့ ဗံုအစ မေဒါင္းလွက-လို႔ ဆိုတယ္၊ အခုေတာ့ မေဒါင္းလွမွာ ဗံုးမလုပ္ေတာ့ပါဘူး၊ မႏၲေလးကလဲ ဗံုေကာင္း မထြက္ပါဘူး။


* ဗံုမွာ သံုးတဲ့ သားေရဟာ ဘယ္သားေရ အေကာင္းဆံုးပါလဲခင္ဗ်ား။
** ႏြားေရဟာ အေကာင္းဆံုးပါ။


* ဆိုင္းဝိုင္းတစ္ခုမွာ ပါဝင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ားကို သိပါရေစ ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား။
** ဆိုင္းဝိုင္းတစ္ခုမွာ 
၁။ ေၾကးဝိုင္း
၂။ ေမာင္းဝိုင္း
၃။ ဒိုးေခ်ာင္ (ေျခာက္လံုးပတ္)
၄။ အုပ္စံုေခ်ာင္ (စည္တို လင္းကြင္း)
၅။ စည္းနဲ႔ဝါး
၆။ ႏွဲတို႔ ပါပဲ။


* ဆိုင္းဝိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သိသင့္သိထိုက္တာေတြကို အမိန္႔ရွိပါဦးခင္ဗ်ား။
** ျမန္မာ့ ဆိုင္းဝိုင္းမွာ ေရွးက ေၾကးဝိုင္း၊ ေမာင္းဝိုင္းတို႔ကို မသံုးခဲ့ပါဘူး၊ ဗံုကိုပဲ သံုးခဲ့ပါတယ္။
ေၾကးဝိုင္း၊ ေမာင္းဝိုင္း တို႔ဟာ ယိုးဒယား (ထိုင္း)က ဆင္းသက္ခဲ့တာပါ။ ဒါေတြကို သေရေခတၱရာ ေခတ္ကစျပီး သံုးခဲ့ၾကတယ္။


* ျမန္မာ့ဆိုင္းဝိုင္းမွာ ဘင္ကို သံုးတဲ့အခါ သံုးပါတယ္၊ ဘယ္လိုသေဘာပါလဲ ခင္ဗ်ား။
** ဘင္ကိုသံုးတာက ဆရာႀကီး စိန္ေဗဒါ အဂၤလန္က ျပန္လာျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ သံုးခဲ့တာပါ။ 
ဆရာႀကီး စိန္ေဗဒါရဲ႔ အဂၤလန္ပတ္စမ္း (အဂၤလန္တီးလံုး)မွာ ဘင္ကို စသံုးခဲ့တာပါ။ သီေပါဘုရင္ေခတ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ သံုးခဲ့တာပါ။


* ဆိုင္းပညာရွင္ (ဆိုင္းဆရာ) တစ္ဦးဟာ ဘယ္လို အရည္အခ်င္းမ်ား ရွိရပါသလဲ ခင္ဗ်ား။
** ၁။ အဆို
၂။ အတီး
၃။ အကပညာတို႔ကို တတ္ရပါတယ္။


* ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား ဆိုင္းပညာသင္ရပံုကို ရွင္းျပမိန္႔ၾကားပါဦးခင္ဗ်ား။
** ပထမႏွစ္မွာ စည္းနဲ႔ဝါးကို စသင္ရပါတယ္။ တံတ်ာ၊ သီတာ၊ သာယာ၊ ေဝဘာ၊ ေထြလာ-စတဲ့ သီခ်င္း (၁၃)ပိုဒ္ကို အျပီးသင္ယူရပါတယ္။ 

* ဒုတိယႏွစ္က်ေတာ့ေကာ ခင္ဗ်။
** ဒုတိယႏွစ္က်ေတာ့ ေဝယံကိုပင္ ႀကိဳးသီခ်င္းကစျပီး ျမိဳင္ေဟမာ ယိုးဒယားသီခ်င္းမွာ ဆံုးသြားတဲ့အထိ သီခ်င္း (၁၃)ပိုဒ္ သင္ရပါတယ္။

* တတိယႏွစ္မွာေကာ ခင္ဗ်ား။
** တတိယႏွစ္က်ေတာ့ ေရႊပင္ေရႊဘုန္း ႀကိဳးသီခ်င္းက စသင္ရျပီး ေနာက္ဆံုး ဆယ္-ဆယ္ေရာင္ သီခ်င္းမွာ ျပီးဆံုးသြားပါတယ္။

* သံစဥ္ေလ့က်င့္မႈ အပိုဒ္ကို အမိန္႔ရွိပါဦးခင္ဗ်ား။
** ျမန္မာ့ဂီတ တူရိယာမ်ားမွာ တ်ာ-ေတ-ေတ်ာ-ဆိုတဲ့ အေျခခံအသံ သံုးပါးပဲ ရွိပါတယ္။
အဲဒီအေျခခံ အသံသံုးပါးကို ခ်ဲ႔လိုက္တဲ့အခါ အသံ ၇-ပါး ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီ အသံ ၇-ပါးကို ေလ့က်င့္ရပါတယ္။

* သံစဥ္ ၇-ပါးကို ကၽြမ္းက်င္လာျပီးရင္ ေနာက္အဆင့္ဆင့္ ဘယ္လိုဆက္ျပီး ေလ့က်င့္ရပါသလဲ ခင္ဗ်ား။
** စည္းနဲ႔ဝါးကို ေလ့က်င့္ရပါတယ္။ အဲဒါျပီးရင္ ထံတ်ာ ပုဇဥ္းေတာင္သံႀကိဳးကို ေလ့က်င့္ရပါတယ္။
 ဒီအပိုင္း ကၽြမ္းက်င္သြားတယ္ဆိုရင္ သီတာ၊ သာယာ၊ ေဝဘာ၊ ေထြတလာ၊ ဘံုေဆာင္၊ ေဇယ်ာ၊ စိမ္းလဲ့လဲ့ စတဲ့ သင္လက္ႀကီဳးသီခ်င္းေတြကို ေလ့က်င့္ရပါတယ္။ အဲဒါျပီးရင္ေတာ့
၁။ စံရာေတာင္ကၽြန္း
၂။ ေရႊျပည္ႀကီးဧရာ
၃။ ျမိဳ႔နန္း
၄။ ကိုးပါးနဲ႔
၅။ ေရႊဘုန္း -စတဲ့ သာႏိုး (၅)ပိုဒ္ကို သင္ရပါတယ္။

* အခုေျပာခဲ့တဲ့ သီခ်င္းမ်ားကို ျခံဳငံုျပီး ေခၚတဲ့ အေခၚအေဝၚ ရွိပါသလားခင္ဗ်ား။
** ဒါကို သင္ရိုး (၁၃-ပိုဒ္)လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒါကို ပိုင္မွ က်န္တီးကြက္မ်ားကို တီးႏိုင္မွာပါ။

* ဆိုင္းဝိုင္းတခုမွာ လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ပါေလ့ရွိပါသလဲ ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား။
** ဆိုင္းဝိုင္းတစ္ခုမွာ
၁။ ဆိုင္းေဒါင့္ ေျခာက္ေယာက္
၂။ ႏွဲဆရာ တစ္ေယာက္
၃။ ေနာက္ထ ႏွစ္ေယာက္
(ေနာက္ထကို ေနာက္ထိုင္လို႔လဲ ေခၚပါတယ္) အဆိုေတာ္မ်ားလဲ ပါတတ္ပါတယ္။

* ဆိုင္းဝိုင္းရဲ႔ ေနာက္ထက ဘာမ်ား လုပ္ကိုင္ရပါသလဲခင္ဗ်ား။
** ဆိုင္းတီးတဲ့ေနရာမွာ အေျပာနဲ႔ ျဖည့္စြက္ျပီး ဆိုင္းဝိုင္းစိုျပည္ေအာင္ လုပ္ေပးရပါတယ္။

* ဆိုင္းဝိုင္းႀကီးတစ္ခုမွာ ပါဝင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ားရဲ႔ အေရအတြက္ကို သိခြင့္ျပဳပါဦး ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား။
** ဆိုင္းဝိုင္းႀကီးတစ္ခုမွာ ဗံုအႀကီး အေသး အဆင့္ဆင့္ (၁၉)လံုး၊
 ေၾကးဝိုင္းမွာ ေၾကးဝိုင္း(၁၈)လံုး၊
 ေမာင္း (၁၇)လံုး၊
 ေျခာက္လံုးပတ္မွာ ဗံုႀကီး(၂)လံုး၊ မႀကီး မေသး ဗံု(၄)လံုး ပါပါတယ္။

* ဆိုင္းဝိုင္းတခုမွာ တျခားသိသင့္သိထိုက္တာ က်န္ပါေသးသလားခင္ဗ်ား။
** ဆိုင္းဝိုင္းမွာ ေရွ႔တန္း သံုးမ်ိဳးလို႔ေခၚတဲ့
၁။ ေၾကးဝိုင္း
၂။ ဆိုင္းဝိုင္းနဲ႔
၃။ ပဥၥရူပရုပ္-တို႔ ရွိတယ္ဆိုတာကို သိသင့္ပါတယ္။

* ဗံုေတြကို မွန္စီေရႊခ်နဲ႔ လွလွပပ ကာရံထားတဲ့ ဝိုင္းအေၾကာင္း သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား။
** အဂၤလိပ္အုပ္စိုးခ်ိန္ေလာက္ကစျပီး ဝိုင္းရွစ္ျပား (ပန္းဝိုင္းရွစ္ခ်ပ္) ကို စတင္အသံုးျပဳခဲ့ၾကတာပါ။ အရင္ကေတာ့ ရိုးရိုးအကာအရံပဲ လုပ္ထားပါတယ္။

* ဆိုင္းဝိုင္းမွာပါဝင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ားရဲ႔ တန္ဖိုးကို သိခြင္ျပဳပါဦးခင္ဗ်ား။
** ဆိုင္းဝိုင္းထဲက
ဗံုေတြက (၁)ေသာင္း (၃)ေထာင္ေလာက္ ရွိပါတယ္။
ေၾကးဝိုင္းက (၁)ေသာင္း) (၂)ေထာင္ေလာက္ ရွိပါတယ္။
ေမာင္းဝိုင္းက (၇)ေထာင္ (၈)ေထာင္ေလာက္ ရွိပါတယ္။
၆-လံုးပတ္က (၁)ေသာင္းဝန္းက်င္ ရွိပါတယ္။ 
စည္းနဲ႔ဝါးက (၅)ရာခန္႔ ရွိပါတယ္။

* ေရႊစစ္နဲ႔ မွန္စီေရႊခ် ဝိုင္းနဲ႔ ေၾကးဝိုင္း၊ ဆိုင္းဝိုင္းနဲ႔ ပဥၥရူပရုပ္ ေရွ႔တန္းသံုးမ်ိဳးရုပ္ရဲ႔ တန္ဖိုးကေကာ ခင္ဗ်။
** (၅)သိန္းခြျေလာက္ ရွိပါတယ္။
ဒစ္စကိုေရႊနဲ႔ေတာ့ (၂)သိန္းခြဲေလာက္ ရွိပါတယ္။

* ဆိုင္းမွာ ပတ္စာ အေရးႀကီးတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ပတ္စာအေၾကာင္း အမိန္႔မိန္႔ပါဦး ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား။
** ပတ္စာကို အစာေရစာလို႔လဲ ေခၚပါတယ္။ ေရွးကေတာ့ မက်ည္းသားကို ျပာခ်ျပီး ထမင္းနဲ႔ ေရာနယ္တာပဲ။ မက်ည္းျပာက တစ္ျခားျပာထက္ အငန္ဓာတ္ပိုတယ္။
ပတ္စာရဲ႔သေဘာက ရာသီဥတု အပူအေအးေပၚတည္ျပီး အသံေျပာင္းသြားေလ့ရွိပါတယ္။

* ဆိုင္းဆရာမ်ားအေနနဲ႔ ပတ္စာကို ဘယ္လိုေရြးခ်ယ္တတ္ၾကပါသလဲ ခင္ဗ်။
** အေပ်ာ့၊ အမာ စသည္ျဖင့္ ႏွစ္သက္သလို သံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္။

* ပတ္စာရဲ႔ အေပ်ာ့ အမာကို ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ ေရြးခ်ယ္ေလ့ ရွိၾကပါသလဲ ခင္ဗ်။
** ႏွာသီးဖ်ားရဲ႔ အမာ၊ ႏွာသီးဖ်ားရဲ႔ အေပ်ာ့ကို စံထားတတ္ၾကပါတယ္။

* လက္ရွိအခ်ိန္မွာေကာ အခုေျပာတဲ့ ပတ္စာကိုပဲ သံုးၾကပါသလား ခင္ဗ်ား၊ ျမန္မာ့ပတ္စာနဲ႔ေကာ ဘာကြာပါသလဲ ခင္ဗ်ား။
** ႏိုင္ငံျခားေကာ္မႈန္႔ကို ေရႏွင့္ေဖ်ာ္ျပီး ပတ္စာလုပ္ေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာနည္းျဖစ္တဲ့ ထမင္းလံုးပတ္စာကို မမီပါဘူး။
ေကာ္မႈန္႔ပတ္စာက အသံဝပ္တယ္၊ ထမင္းလံုးပတ္စာက အသံလြင္တယ္။

* ဆိုင္းဝိုင္း အကာအရံကို ဘယ္ျမိဳ႔ဘယ္ေဒသမွာ လုပ္ပါသလဲ ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား။
**  ဆိုင္းဝိုင္းမ်ားကို မႏၲေလး ဘုရားႀကီးရဲ႔ ေတာင္ဘက္ ဇြန္းစုက လုပ္တာပါ။

* ဆိုင္းဝိုင္းကို ပြဲေပးရပါသလား ခင္ဗ်ား။
** လမိုင္းနတ္ကို ပူေဇာ္တဲ့ပြဲ တစ္ပြဲ ေပးရပါတယ္။

* ဟုတ္ကဲ့ဆရာႀကီးခင္ဗ်ား ျမန္မာ့ဆိုင္းပညာကို အခုလိုအခ်ိန္ေပးျပီး ျပည့္စံုေအာင္ ေျပာျပတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္လွပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

မွတ္ခ်က္။ မႏၲေလး ပန္တ်ာေက်ာင္း ဆိုင္းပညာရွင္ႀကီး ဦးစိန္တင္ညြန္႔ရဲ႔ ဇာတိက မိတၳီလာျမိဳ႔ပါ။ ဆရာႀကီးကို ရံုးခ်ိန္အတြင္း ေက်ာင္းမွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

ဦးသန္းေဖျမင့္
(နကၡတၱ-၁၉၉၆-၁၀)

No comments: