Monday, May 7, 2012

က်န္းမာေရး ေမး+ေျဖ

ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာ္ငညိဳ၊ ေဒါက္တာ နန္းဥမၼာ ေျဖသည္။
(ေမး) ေဒါက္တာရွင့္ ေၾကာင္ကေလးမ်ားႏွင့္ အိပ္ျခင္း၊ ဖက္ျခင္း၊ နမ္းျခင္း၊ ေပြ႔ျခင္းတို႔ျဖင့္ မည္သို႔ေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ရႏိုင္ပါသလဲရွင္၊ ေက်းဇူးျပဳ၍ ေျဖၾကားေပးပါ။
(ညိဳအိ-ဗန္းေမာ္ျမိဳ႔)

(ေျဖ) ေခြး-ေၾကာင္ စသည့္ တိရစၧာန္မ်ားႏွင့္ အတူအိပ္ျခင္း၊ ဖက္ျခင္း၊ နမ္းျခင္းတို႔မွာ က်န္းမာေရးရႈေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ လံုးဝမေကာင္းပါ။ တိရစၧာန္၏ အေမြးအမွင္မ်ားေၾကာင့္ ယားယံျခင္း၊ အဖုအပိမ့္ထျခင္း၊ ရင္က်ပ္ ပန္းနာ ထျခင္း စသည့္ ဓာတ္မတည့္မႈ လကၡဏာမ်ားကို ခံစားရတတ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ယင္းတို႔၏ကိုယ္မွ သန္း၊ ေလွး စသည္မ်ား ကိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ယားနာမ်ား၊ ေရာဂါပိုးဝင္ေသာ ျပည္တည္နာမ်ား ေပါက္ႏိုင္ပါသည္။ ေခြးရူးကာကြယ္ေဆး ထိုးမထားလွ်င္ ေခြးရူးေရာဂါ ကူးစက္ျပီး မိမိအား လွ်ာျဖင့္လ်က္ျခင္း ျပဳပါက မိမိပါ ေရာဂါကူးစက္၍ အသက္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ေၾကာင္၏လက္သည္းမ်ားျဖင့္ ကုန္ျခစ္မိက ေၾကာင္ျခစ္ဖ်ားေရာဂါ (Cat Scratch Fever) ဟုေခၚေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးသည္။
ေခြးေၾကာင္မ်ားကို ခ်စ္၍ ေမြးလွ်င္ အႏၲရာယ္ကင္းရွင္း၍ က်န္းမာေရးႏွင့္ညီညြတ္စြာ ေမြးႏိုင္ရန္ တိရစၧာန္ေဆးကု ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္၍ သူ႔အား အခ်ိန္မွန္ ျပသစစ္ေဆးသင့္ပါသည္။
===============
(ေမး) ဆရာႏွင့္ဆရာမရွင့္ က်မ၏သြားမ်ားမွာ မည္မွ်ပင္ တိုက္ေစကာမူ ျဖဴလာျခင္းမရွိဘဲ ဝါေနပါသည္။ က်မ၏သြားမ်ား ျဖဴေအာင္ ဘယ္လုိလုပ္ရပါ့မလဲရွင့္၊ က်မသူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ကမူ သြားဖံုးမ်ား အေပၚသို႔ၾကြတက္ျပီး သြားေပၚဖံုးအုပ္လာသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနပါသည္။ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသလဲ၊ မည္သို႔ ျပဳလုပ္သင့္ပါသလဲ။
(ႏွင္းစပယ္ျဖဴ-ရန္ကုန္)
(ေျဖ) သြားမ်ားဝါျခင္းမွာ နဂို ကေလးဘဝကတည္းက ဝါျခင္းေလာ၊ ယခုေနာက္ပိုင္းမွ ဝါလာျခင္းေလာဆိုသည္ကို ဦးစြာခြဲျခားရန္ လိုပါသည္။ အခ်ိဳ႔သူတို႔မွာ မ်ိဳးရိုးအရျဖစ္ေစ၊ မိခင္က ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ တက္ထရာဆိုက္ကလင္း ေဆးမ်ား စားခဲ့၍ျဖစ္ေစ၊ ထံုးဓာတ္ခ်ိဳ႔တဲ့ခဲ့၍ ျဖစ္ေစ ဝါေနတတ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႔ကလည္း သြားႏွင့္ခံတြင္း သန္႔ရွင္းေရးကို စနစ္တက် ဂရုမစိုက္၍ ဝါေနသည္လည္း ျဖစ္တတ္ပါသည္။ မွန္မွန္သြားတိုက္ပါလ်က္ ဝါေနေသာသြားမ်ား မျဖဴလွ်င္ သြားဆရာဝန္ႏွင့္ျပ၍ သြားေခ်းမ်ား၊ ထံုးေက်ာက္မ်ား ဖယ္ရွား၍ သြားအေရာင္တင္ျခင္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။


သြားဖံုးသားမ်ား သြားမ်က္ႏွာျပင္ေပၚသို႔ ဖံုးအုပ္လာျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ သြားဖံုးသားမ်ား နိမ့္ဆင္းလာျပီး သြားအေျခေပၚလာျခင္းမွာ သြားဖံုးေရာဂါတြင္ ေတြ႔ရေသာ လကၡဏာတြင္ ပါဝင္သျဖင့္ ထိုသို႔ျဖစ္လာလွ်င္ သြားဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသရပါမည္။ သြားဖံုးေရာဂါေၾကာင့္ ျဖစ္၍ မကုသဘဲထားလွ်င္ အစာဝါး၍ မေကာင္းဘဲ သြားနာလာျခင္း၊ က်ဥ္လာျခင္း၊ သြားမ်ားယိုင္နဲ႔ျခင္း၊ ေရြ႔ျခင္း၊ ကၽြတ္ျခင္းမ်ားအထိ ျဖစ္ႏိုင္သျဖင့္ မေပါ့ဆသင့္ေပ။
===============
(ေမး) ဆရာခင္ဗ်ား အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါမွာ အဂၤလိပ္ေဆးႏွင့္ အျမစ္ျပတ္ျခင္းမရွိဟု လူအေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာၾကပါသည္။ ဟုတ္ပါသလား။ ေရာဂါအျမစ္ျပတ္ေစရန္ မည္သည့္ေဆးဝါးမ်ား စားသင့္ပါသလဲ၊ မည္သည္တို႔ကို ေရွာင္ရပါမလဲ၊ ေဆာင္သင့္၊ ေရွာင္သင့္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ဆရာအေနနဲ႔ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖၾကားေပးပါခင္ဗ်ား။
(သီဟ-ကန္ေတာ္)
(ေျဖ) အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါဟု သားမန္စကားျဖင့္ ေျပာၾကေသာ အသည္းေရာင္ေရာဂါမွာ ေဆးပညာအရ အမ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာ ရွိပါသည္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားေနေသာ အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါတြင္ပင္ ေအ၊ ဘီႏွင့္ ေအ-မဟုတ္ ဘီ-မဟုတ္ စီအမ်ိဳးအစား၊ အီးအမ်ိဳးအစား အစရွိသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးခြဲျခားထား၍ ေရာဂါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ျပင္းထန္မႈ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ အသည္းပ်က္စီးမႈမ်ားမွာလည္း မတူၾကပါ။ လူအမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္လည္း ေရာဂါတစ္မ်ိဳးတည္းကပင္ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာ ေပးႏိုင္သည္လည္းရွိ၍ ေရာဂါလံုးဝေပ်ာက္ကင္းသြားသည္လည္း ရွိပါသည္။ ပံုေသ ေကာက္ခ်က္ခ် မွတ္သားထား၍မရပါ။ သို႔ျဖစ္၍ မိမိမွာ အသည္းေရာင္အသားဝါေရာဂါရလွ်င္ မည္သည့္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္ ဆိုသည္ကို သိ၍ အနာႏွင့္ေဆး တည့္ေအာင္ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ကို သိရွိဖို႔ရန္ တတ္ကၽြမ္းနားလည္ေသာ ဆရာဝန္ႏွင့္ အခ်ိန္ယူ၍ ျပသစစ္ေဆးတိုင္ပင္ျခင္းမွာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါသည္။


ဗဟုသုတအေနျဖင့္ သိလိုလွ်င္မူ အသည္းေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးအေၾကာင္း ေရးသားထားေသာ ေဆးပညာေပး စာအုပ္မ်ားကို ရန္ကုန္ျမိဳ႔ ဂုစ္ထူးစာေပ ၃၃-လမ္းတြင္ ဝယ္ယူဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္။
ေယဘုယ်အားျဖင့္ကူးစက္တတ္ေသာ အသည္းေရာင္အသားဝါေရာဂါ မရေစရန္ ယင္အံု ယင္နားစာမ်ား မသန္႔ရွင္းေသာ ေရခဲေရ၊ ေရခဲေခ်ာင္း၊ ေရခဲမုန္႔မ်ားကို ေရွာင္ျခင္း၊ အစာမစားမီ လက္ကိုစင္ၾကယ္စြာ ေဆးျခင္း၊ အိမ္သာတက္ျပီးလွ်င္လည္း လက္ကို စင္ၾကယ္စြာေဆးျခင္းမ်ားကို ဂရုစိုက္ လိုက္နာရမည္။ ထို႔ျပင္ ဆိုးဝါးေသာဗိုင္းရပ္စ္ ဘီ အမ်ိဳးအစား အသည္းေရာင္အသားဝါ ေရာဂါမွာ ေသြးမွတဆင့္၊ လိုင္ဆက္ဆံမႈမွတဆင့္လည္း ကူးစက္တတ္သျဖင့္ ေဆးထိုး၊ ေသြးသြင္း၊ အေၾကာေဆးသြင္းျခင္းမ်ား၊ မုတ္ဆိတ္ရိတ္၊ ဆံပင္ညွပ္၊ လက္သည္းညႇပ္၊ သြားတိုက္ရာတြင္ ေရာဂါပိုးသယ္ေဆာင္ထားသူ သံုးျပီး ပစၥည္းမ်ားကို ေရွာင္ႏိုင္ေအာင္ ဆင္ျခင္ရမည္။ ဂရုျပဳရမည္။

ေရာဂါရွိသူနဲ႔ ထိေတြ႔မိပါက ဆရာဝန္ႏွင့္တိုင္ပင္၍ ေရာဂါပိုးကို တိုက္ခို္က္ႏွိမ္ နင္းေပးႏိုင္မည့္ ေဆး (Hepatitis, Hyperimmune Globulin) ကို ထိုးႏိုင္ရန္ စီစဥ္ရမည္။ ထို႔အတူ ေရာဂါရွိသူနဲ႔ ဆက္ဆံရေသာ ဝန္ထမ္းမ်ား၊ မိသားစုမ်ား အေနျဖင့္လည္း သင့္ေတာ္ေသာေရာဂါျပီးေဆး (Gamma Globulin) သို႔မဟုတ္ ေရာဂါကာကြယ္ေဆး (Vaccine) ကို ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္၍ ထိုးသင့္ပါသည္။


အျခားေရာဂါပိုးမ်ားႏွင့္ အဆိပ္အေတာက္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ေသာ အသည္းပ်က္စီးသည့္ အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါ မျဖစ္ရန္မူ ၾကြက္စြန္႔ အညစ္အေၾကးမ်ား ရွိေသာေနရာ ေရေျမာင္း ေရေခ်ာင္းမ်ားကို ေရွာင္ျခင္း၊ ကာလသားေရာဂါမရေအာင္ ဆင္ျခင္ျခင္း၊ အသည္းေရာင္ေရာဂါ အျဖစ္မ်ားေသာေဒသသို႔ ခရီးသြားမည္ဆိုလွ်င္ ကာကြယ္ေဆး ႀကိဳတင္ထိုးသြားျခင္းႏွင့္ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း၊ ဥပမာ-၁၀-ႏွစ္၊ ၁၅-ႏွစ္ခန္႔ တစ္ရက္လွ်င္ အရက္ပ်ံ ၁၂၀-ဂရမ္ခန္႔ႏွင့္ ညီမွ်ေသာ အရက္ပမာဏထက္ ပိုေသာက္ျခင္း၊ ၁၂-ေအာင္စဝင္ ဘီယာ ၁၂-လံုးခန္႔ႏွင့္ညီမွ်ေသာ အရက္ပ်ံ ပမာဏကို ေသာက္သံုးျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား သံုးစြဲျခင္း၊ အသည္းကိုထိခိုက္ေစေသာ ေဆးဝါး၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ၾကာရွည္ထိေတြ႔ ေသာက္သံုးျခင္း၊ ဥပမာ-ကာဗြန္တက္ထရာ ကလိုရိုက္၊ ကရိုလိုေဖာင္း၊ ျပဒါးကဲ့သို႔ေသာ သတၱဳမ်ား စသည္တို႔ကို ေရွာင္သင့္ပါသည္။
===============
(ေမး) ေဒါက္တာရွင့္ ဝေသာသူမ်ား ႀကိဳးခုန္လွ်င္ ပိန္သည္ဆိုသည္မွာ ဟုတ္ပါသလား၊ ပိန္ေသာသူမ်ား ႀကိဳးခုန္လွ်င္ေကာ ဘာျဖစ္တတ္ပါသလဲဆိုသည္ကို ေျဖၾကားေပးပါ။
(ေႏြေႏွာင္း-ေလးမ်က္ႏွာျမိဳ႔)
(ေျဖ) ဝေသာသူမ်ား ႀကိဳးခုန္ရံုျဖင့္ ပိန္မသြားပါ။ ႀကိဳးလည္းခုန္၊ အဆီ၊အဆိမ့္ အခ်ိဳမ်ားလည္း ေလွ်ာ့စားပါမွ ခႏၶာကိုယ္တြင္ ပိုေနေသာအဆီမ်ား က်သြား၍ အသားက်စ္သြားႏိုင္ပါသည္။ ပိန္ေသာသူမ်ား ႀကိဳးခုန္လွ်င္မူ အရိုးႏွင့္ၾကြက္သားမ်ား ပိုမိုသန္စြမ္း၍ အေမာခံႏိုင္ျပီး က်န္းမာေရးေကာင္းလာပါမည္။ သို႔ေသာ္ ေျမျပင္ညီ၍ ေျခေထာက္ေျခဖဝါးမ်ားကို မထိခိုက္မိေအာင္ အားကစားဖိနပ္စီး၍ ခုန္ႏိုင္လွ်င္ ပို၍အက်ိဳးရွိႏိုင္ပါသည္။
===============
(ေမး) ဆရာႏွင့္ဆရာမခင္ဗ်ား ကၽြန္ေတာ္၏ခႏၶာကိုယ္မွာ အျမဲလို ပူေလာင္ေနတတ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ေန႔လည္ အိပ္ရာထျပီး ေရေသာက္လွ်င္ ပို၍ပူေလာင္လာပါသည္။ မနက္ပိုင္းအခ်ိန္သာ ေန၍ေကာင္းျပီး က်န္အခ်ိန္မ်ားမွာ ပူေနပါသည္။ စာၾကည့္လွ်င္ စိတ္မပါသလိုလည္း ျဖစ္ေနပါသည္။ မည္သည့္ေဆး စားရမည္ကို ညႊန္ၾကားေပးေစလိုပါသည္ ခင္ဗ်ား။
(ေအာင္ေဌးဝင္း-ရန္ကုန္)
(ေျဖ) ခႏၵာကိုယ္ အျမဲပူေနျခင္းမွာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း၏ အေျခခံဇီဝကမၼႏွင့္ ဇီဝဓာတုယႏၲရား (Basal Metabolism) ဟုေခၚတြင္ေသာ ကိုယ္တြင္းဓာတ္သဘာဝ ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမွာ သာမန္ထက္ ျမင့္ေန မ်ားေနေသာေၾကာင့္ အပူပိုထြက္လာျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႔ ဇီဝကမၼယႏၲယား ပိုမ်ားျခင္းမွာ လည္ပင္းေရွ႔ရွိ သိုင္းရႈိက္အက်ိတ္ (Thyroid Gland) မွ ဟိုမုန္းပိုထြက္ျခင္းေၾကာင့္၄င္း၊ မိမိ၏ အလိုအေလ်ာက္ အာရံုေၾကာစနစ္မွ ခႏၶာကိုယ္ကို ႏႈိးဆြေပးေသာအပိုင္းမွာ ပို၍ အားသန္ေနျခင္းေၾကာင့္၄င္း၊ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သည္ကို သိရန္ သမားေတာ္တစ္ဦးဦးႏွင့္ ျပသအစစ္ေဆးခံသင့္ပါသည္။ ဘာမွစိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။ သင့္ေတာ္ေသာေဆးကို ဆရာဝန္ညႊန္သည့္အတိုင္း ေသာက္လွ်င္ သို႔မဟုတ္-ညႊန္သည့္အတိုင္း ဆင္ျခင္ေနထိုင္ စားေသာက္လွ်င္ အဆင္ေျပသြားပါမည္။


ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ညိဳ ႏွင့္ ေဒါက္တာနန္းဥမၼာ။



1 comment:

မိမိတင္ said...

ဆရာရွင္
က်န္းမာေရးကႏၱက ေျဖၾကားေပးမည္ဆိုပါက သိခြင့္ရွိလိုပါသည္
ဘီပိုးကူးစက္ပံု၊ ကူးစက္ခံထားရသူ၏ ဘီပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ႏုိင္သည့္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ား၊ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္မ်ားႏွင့္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ားရွိလွ်င္ သိခြင့္ရွိလိုပါသည္။
ေျဖၾကားေပးပါရွင္