Sunday, June 10, 2012

ကေလး သြားပိုးစား ေရာဂါ


ကေလးက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားကို ကၽြမ္းက်င္သူ ဆရာဝန္ႀကီးမ်ား၊ သမားေတာ္ႀကီးမ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဆံုျပီး အာေရာဂ်ံပရိသတ္ကို လစဥ္မျပတ္ တင္ဆက္ႏိုင္ဖို႔ ကၽြန္မဟာ သြားႏွင့္ခံတြင္းဆိုင္ရာ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာမ်ိဳးဝင္းနဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။
သြားပိုးစားလို႔ သြားေတြ ပ်က္စီးသြားၾကတဲ့ ကေလးေတြကို ေတြ႔တိုင္း သြားက်ဲေလး ဒါမွမဟုတ္ရင္-သြားက်ိဳးေလးလို႔ ခ်စ္စႏိုးေခၚၾကပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးဟာ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ခ်စ္စရာ မဟုတ္ပါဘူး။ သြားေရာဂါေဝဒနာစြဲကပ္လို႔ ျဖစ္ရတဲ့ အမွတ္အသားတရပ္ဆိုတာ ေဒါက္တာဦးမ်ိဳးဝင္းရဲ႔ ကၽြမ္းက်င္စြာ ရွင္းျပေပးမႈေၾကာင့္ ပိုျပီးသိခဲ့ရပါတယ္။


ဒီအတြက္ ကေလးေတြကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ မလုပ္ေပးႏိုင္သေရြ႔ သြားနဲ႔ခံတြင္း ေရာဂါမ်ားဟာ လူမ်ားစုမွာ ျဖစ္ပြားေနဦးမွာပဲ ဆိုတာ စိတ္မေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ ေျပာလိုပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြ သြားကိုက္ေဝဒနာ ခံစားေနရခ်ိန္မွာေတာ့ မိဘေတြ ေၾကကြဲဝမ္းနည္းၾကရပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးတဲ့ ခ်စ္စဖြယ္ အျပံဳးပိုင္ရွင္ကေလးမ်ား ျဖစ္လာၾကေစဖို႔အတြက္ သြားက်န္းမာေရးဟာ ဘယ္ေလာက္အေရးပါတယ္ဆိုတာ တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ေဒါက္တာဦးမ်ိဳးဝင္းဟာ ၁၉၇၈-ခုႏွစ္တြင္ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ေဆးတကၠသိုလ္ (ရန္ကုန္)မွ B.D.S ဘြဲ႔ကို ရရွိခဲ့တယ္။ ၁၉၈၈-ခုႏွစ္မွာ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ လန္ဒန္တကၠသိုလ္မွ M.Sc (Children's Dentistry) ဘြဲ႔ကို ရရွိခဲ့ျပီး သြားပိုးစားေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သုေတသန ေဆာင္ရြက္က်မ္းျပဳခဲ့တဲ့အတြက္ M Phil(Lond) ဘြဲ႔ကိုလဲ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဆရာဟာ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ေဆးပညာ တိုးတက္ျပန္႔ပြားေရးကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ အတြက္ F.I.C.D. F.I.C.C.D.E, စတဲ့ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဘြဲ႔မ်ားကို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ေဆးတကၠသိုလ္ သြားက်န္းမာေရးပညာဌာန၊ ကေလးသြားက်န္းမာေရး ပညာဌာနခြဲမွာ ဘြဲ႔လြန္ကထိက ရာထူးျဖင့္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္လ်က္ ရွိျပီး အေထြေထြ သြားေရာဂါကုသျခင္း(General Dental Practice) ကို အခ်ိန္ပိုင္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ဆရာဝန္အသင္းရဲ႔ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးလဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(ေမး) ကေလး သြားေရာဂါအေၾကာင္း မေျပာခင္မွာ ကေလးသြားဆိုတာ ဘယ္လိုသြားမ်ိဳးကို ေခၚပါသလဲ ေျပာျပေပးပါဆရာ။
(ေျဖ) ကေလး သြားဆိုတာကေတာ့ ကေလးအသက္ ေျခာက္လအရြယ္က စေပါက္တဲ့ သြားမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ႏို႔သြားလို႔လဲ ေခၚၾကပါတယ္။ ကေလးသြားမ်ားဟာ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲနဲ႔ သံုးႏွစ္အတြင္းမွာ စံုသြားျပီး အေပၚေအာက္ စုစုေပါင္း အေခ်ာင္း ၂၀-ရွိပါတယ္။ ကေလးသြားေတြမွာ အေရးႀကီးတာကေတာ့ ကေလး အသက္ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္မွာ ထြက္လာတဲ့ ပထမအံသြားႀကီး ျဖစ္တယ္။ အေပၚေအာက္ စုစုေပါင္း ေလးေခ်ာင္းရွိတယ္။ ဒီအံသြားႀကီးေတြဟာ လူႀကီးသြား ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီေနရာမွာ ေနာက္ထပ္ သြားအသစ္ေပါက္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လူႀကီးမိဘမ်ားအေနနဲ႔ သတိျပဳျပီး ဂရုစိုက္ေပးရပါမယ္။

(ေမး) လူႀကီးသြားဆိုတာကို တစ္ပါတည္း ရွင္းျပေပးပါဦးရွင့္။
(ေျဖ) လူႀကီးသြားဟာ ကေလးေျခာက္ႏွစ္ေလာက္ကစျပီး ၁၂-ႏွစ္ဝန္းက်င္အထိ ငယ္သြားမ်ားေနရာမွာ အစားထိုးေပါက္လာျခင္း ျဖစ္ျပီး အသက္ ၁၈-ႏွစ္မွ ၂၅-ႏွစ္ဝန္းက်င္မွာ အံဆံုးသြားမ်ား ေပါက္လာပါတယ္။ ဒါမွ ႀကီးသြား စုစုေပါင္း သံုးဆယ့္ႏွစ္ေခ်ာင္း ျပည့္စံုလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(ေမး) လူတိုင္းမွာ သြား ၃၂-ေခ်ာင္း အျပည့္ရွိၾကပါသလားရွင္။
(ေျဖ) လူတိုင္းမွာ သြား ၃၂-ေခ်ာင္း မျပည့္တာလဲ ရွိပါတယ္။ ခုေနာက္ပိုင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြ႔ရတာကေတာ့ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အံဆံုးသြားေတြ မေပါက္ၾကဘူး။ ေပါက္ရင္လဲ ကန္႔လန္႔ျဖစ္ေနတတ္တဲ့အတြက္ ခြဲထုတ္ရတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သြား ၂၈-ေခ်ာင္း ျပည့္ရင္ကုိပဲ ဒါဟာ ပံုမွန္(nomal)လို႔ပဲ သတ္မွတ္ရပါတယ္။

(ေမး) ကေလးမ်ား သြားေပါက္ေနာက္က်တဲ့အခါ စိုးရိမ္စရာ ရွိပါသလားဆရာ။
(ေျဖ) သာမန္အားျဖင့္ အသက္ ေျခာက္လမွာ သြားေပါက္ရမယ့္ကေလးဟာ အသက္ ကိုးလေလာက္အထိ မေပါက္ေသးဘူးဆိုရင္ ဒါဟာ Nomal လို႔ပဲ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ စိုရိမ္စရာ မရွိပါဘူး။ ဒီလိုပဲ လူႀကီးသြားမ်ား ေပါက္တဲ့အခါမွာလဲ ေျခာက္လကေန တႏွစ္ေလာက္ ေနာက္က်ေပမယ့္လဲ ဒါဟာ (Physiological Delay) ဇီဝကမၼျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ေနာက္က်ျခင္းလို႔ပဲ ယူဆပါတယ္။

(ေမး) အေမတခ်ိဳ႔ဟာ ကေလးမ်ား သြားေပါက္ေနာက္က်တဲ့အခါ ကယ္လဆီယမ္ ေဆးျပားမ်ား တိုက္ေကၽြးတာ ေတြ႔ရပါတယ္ဆရာ။ ဒါဟာ ဘယ္လိုသက္ေရာက္မႈမ်ိဳးရွိပါသလဲရွင့္။
(ေျဖ) သြား-အရိုးေတြအတြက္ ကယ္လ္ဆီယမ္ေဆးျပားေတြ တိုက္ေကၽြးတာဟာ အေႏွာက္အယွက္ မရွိပါဘူး။ (ကယ္လ္ဆီယမ္ နည္းလို႔ သြားမေပါက္တာလား ဆိုျပီး (systemic cause)ခႏၶာကိုယ္ တခုလံုးကိုလဲ ျခံဳျပီး စဥ္းစားရပါတယ္) ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ သြားေပါက္မယ့္ေနရာ (Local cause) ကို အဓိကထားျပီး စဥ္းစားရပါတယ္။ ႀကီးသြားေတြမွာ ခုနစ္ႏွစ္ ရွစ္ႏွစ္ေရာက္မွ မေပါက္ေသးဘူးဆိုရင္ ငယ္သြားေတြကို ေစာေစာစီးစီး ႏုတ္ထားရလို႔လား။ ဒါမွမဟုတ္ သြားအပိုအသပ္ေလးေတြေၾကာင့္ ပိတ္ေနသလား စသျဖင့္ စဥ္းစားျပီး စစ္ေဆးေပးရပါတယ္။ တခ်ိဳ႔ကေလးေတြမွာ အေပၚေရွ႔သြား နံပါတ္ႏွစ္ဟာ မေပါက္ၾကဘူး။ ဒါမ်ိဳးဆိုရင္ ေမြးရာပါ သြားေပါက္နည္းျခင္း (congenital mirring) ေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ ကေလးေတြကို သြားမွန္မွန္ စစ္ေဆးျခင္း ျပဳလုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။

(ေမး) ကေလးေတြ သြားေပါက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာလကၡဏာေတြ ျပသတတ္ပါသလဲ ဆရာ။
(ေျဖ) ကေလးေတြ သြားေပါက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကေလးမ်ားဟာ ပံုမွန္ထက္ ငိုမယ္။ မအီမသာ ျဖစ္မယ္။ တံေတြးေတြ မ်ားမ်ားက်မယ္။ အက်ိတ္ေတြ ေပၚလာတတ္တယ္။ ပါးစပ္ထဲကို မၾကာခဏ လက္နဲ႔ ႏႈိက္ေနတတ္တယ္။ သြားဖံုးယားတဲ့အတြက္ ေတြ႔ရာပစၥည္းေတြကို ပါးစပ္နဲ႔ ကိုက္တတ္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႔ကေလးေတြက်ေတာ့ ဖ်ားတယ္၊ ျပီးေတာ့ ဝမ္းေလွ်ာတတ္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႔က်ေတာ့ non-specific ulcer လို႔ေခၚတဲ့ အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြ (ေရယုန္လို အနာမ်ိဳး) ေပါက္လာတတ္တာကိုလဲ ေတြ႔ရတတ္တယ္။

(ေမး) ဒီလိုလကၡဏာေတြ ေပးလာရင္ ဘယ္လို ဂရုစိုက္ရပါမလဲရွင္။
(ေျဖ) ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ကေလးဟာ ဖ်ားတယ္။ ရိုးရိုးဖ်ားတာလား၊ သြားေၾကာင့္လားဆိုတာ ပါးစပ္ထဲကို ဟၾကည့္ျပီးေတာ့ သြားဖံုးေရာင္ေနလား၊ နီရဲေနလားဆိုတာ ၾကည့္ရမယ္။ ကေလးဟာ သြားေပါက္တဲ့ ေနရာမွာ သြားဖံုးေရာင္ေနမယ္။ မ်က္ႏွာတျခမ္း ေရာင္ေနမယ္။ အစာမစားႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသစစ္ေဆးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သြားေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ သြားေပါက္တာကို သက္သာေအာင္ ေသာက္တဲ့ေဆးေတြ ရွိတယ္။ လိမ္းတဲ့ေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကေလးေတြ သြားေပါက္ခါနီးရင္ သြားဖံုးယားတဲ့အတြက္ ေတြ႔ရာပစၥည္းေတြကို ပါးစပ္ထဲ ေကာက္ထည့္တတ္တဲ့အတြက္ အထူးျပဳလုပ္ေပးထားတဲ့ သြားကိုက္ကြင္းေလးေတြ (teething ring)ကို ဝယ္ေပးထားလို႔ ရပါတယ္။

(ေမး) သြားနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကေလးေတြမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ေရာဂါဟာ ဘာေရာဂါပါလဲ ဆရာ။
(ေျဖ) ကေလးေတြမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး ေရာဂါဟာ သြားပိုးစား ေရာဂါပါပဲ။ ရန္ကုန္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသနစာတမ္းအရ သံုးႏွစ္က ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္ ကေလးမ်ားမွာ တစ္ေယာက္လွ်င္ သြားေပါင္း ငါးေခ်ာင္းက ခုနစ္ေခ်ာင္း သြားပိုးစားေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရတယ္။ ေျခာက္လမွာ သြားစေပါက္ျပီးလို႔ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲ သံုးႏွစ္မွာ စံုသြားတဲ့ ကေလးေတြဟာ သံုးေလးႏွစ္ေလာက္ က်ရင္ သြားေတြမွာ ျပည္တည္လို႔ သြားငုတ္တိုေလးေတြျဖစ္လို႔ သြားေတြက စူးရွျပီး ပါးစပ္ထဲမွာ အနာေတြျဖစ္လို႔ဆိုျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီ ေရာက္လာတတ္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႔လဲ သြားဖံုးထိပ္မွာ ျပည္တည္လို႔ ညအိပ္လို႔မရဘူး ဆိုျပီး ေရာက္လာတတ္တယ္။ အဓိက ဘာအေၾကာင္းလဲဆိုေတာ့ သြားပိုးစားေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္တာ ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကေလးသြားေတြ ပ်က္စီးရျခင္းရဲ႔ အဓိက အေၾကာင္းရင္းဟာ ကေလးသြားပိုးစားေရာဂါ (dental caries)ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။

(ေမး) ကေလးေတြဟာ ဘာေၾကာင့္ သြားပိုးစားေရာဂါ ျဖစ္ပြားရပါသလဲရွင့္။
(ေျဖ) ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏို႔ဘူးကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ တိုက္ျခင္း (Prolonged boule-feeding) ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးဟာ အိပ္တဲ့အခါ ႏို႔ဘူးကို စို႔ျပီးအိပ္တယ္။ တခ်ိဳ႔လဲ အခ်ိဳရည္ကို စို႔ျပီး အိပ္တယ္။ ဒီအထဲမွာ သၾကားအခ်ိဳေတြ ပါတယ္။ အဲဒီနို႔ဘူးကိုစို႔ရင္ အိပ္တဲ့အခါ သၾကားပါတဲ့ ႏို႔ေတြထဲမွာ သြားေတြကို စိမ္ထားသလိုျဖစ္ျပီး သြားပိုးစားတာ ျဖစ္တယ္။

(ေမး) သြားပိုးစားျခင္း ဘယ္လိုျဖစ္လာသလဲဆိုတာေလး ရွင္းျပေပးပါဦးဆရာ။
(ေျဖ) လူေတြမွာ ေမြးဖြားလာတဲ့ အခ်ိန္ကစျပီး သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုး ပါးစပ္ထဲမွာ ဗက္တီးရီးယားပိုးေတြ ရွိေနတယ္။ (streptococcus mutans)ေခၚ သြားပိုးစားေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ဗက္တီးရီးယားေတြလဲ ပါတယ္။ ဒီဗက္တီးရီးယားေတြဟာ လူတိုင္းရဲ႔ ပါးစပ္ထဲမွာ သြားႀကိဳသြားၾကားနဲ႔ သြားမ်က္ႏွာျပင္ေနရာမွာ ကပ္ေနတဲ့ ဗက္တီးရီးယား Plague-ေခၚ အေျမႇးပါးလႊာထဲမွာ ရွိေနၾကတယ္။ အဲဒီ သြားေခ်းလႊာထဲမွာရွိတဲ့ ဗက္တီးရီးယားပိုးမ်ားနဲ႔ ခ်ိဳျပီးေစးကပ္တဲ့ အစာတို႔ အခ်ဥ္ေပါက္ ဓာတ္ျပဳတဲ့အခါမွာ အက္စစ္ေပ်ာ့တစ္မ်ိဳး ထြက္လာျပီး သြားေတြမွာ အေပါက္မ်ား ျဖစ္လာျခင္း ျဖစ္တယ္။ သြားပိုးစာတယ္ဆိုတာ ဗက္တီးရီးယားေတြက သြားကို စားသြားတာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔က ထုတ္တဲ့ အက္စစ္ (weak acid)ကသာ သြားကို ေဆြးျမည့္ေစတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သြားပိုးစားျခင္းကို သြားေဆြးျမည့္ျခင္းလို႔လဲ ေခၚႏိုင္တယ္။

(ေမး)သြားပိုးစားေရာဂါရဲ႔ အဆိုးဆံုးေရာဂါ လကၡဏာေတြကိုလဲ ေျပာျပေပးပါဦးဆရာ။
(ေျဖ) သြားပိုးစားေရာဂါေၾကာင့္ သြားရဲ႔အျမစ္ထိပ္မွာ ျပည္တည္နာေတြ ျဖစ္လာျခင္းက ေနရာတခုအတြင္းမွာ ျဖစ္ျခင္းသာ (Localized infection)ျဖစ္တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ေတာ္ရံုေဆးေသာက္လိုက္ရံု၊ Mouthwash လုပ္္ရံုနဲ႔ ေပ်ာက္ႏိုင္တယ္။ ဒီလို Localized infection ကေန က်န္တဲ့ေနရာေတြကို ပ်ံ႔သြားမယ္။ Facialitis ေခၚတဲ့ မ်က္ႏွာနဲ႔ မ်က္လံုးတစ္ဝိုက္ အေပၚသြားေၾကာင့္ ေရာင္ရမ္းလာမယ္။ အျပင္းဖ်ားလာမယ္။ ဒါမ်ိဳးဆိုရင္ စိုးရိမ္ရတယ္။ အႏၲရာယ္လဲ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႔ဆိုရင္ ေအာက္ခံသြားႀကီးကေန ဒါမ်ိဳးျဖစ္ရင္ necrosis တစ္သွ်ဴးေတြ ပုပ္ျပီး အနာျဖစ္မယ္။ အခ်ိန္မီ မကုသရင္ လည္ပင္းတဘက္ ေရာင္လာမယ္၊ ေနာက္ႏွစ္ဘက္စလံုး ေရာင္လာမယ္။ အသက္ရွဴ က်ပ္လာတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

(ေမး) သြားပိုးစားေရာဂါကို ဘယ္လို ကုသမႈ ေပးရပါသလဲဆရာ။
(ေျဖ) သြားပိုးစား ေရာဂါဟာ ေစာေစာစီးစီးသိရင္ ကုသလို႔ရပါတယ္။ အေရာင္ေျပာင္းစဥ္ကာလမွာ ဖလိုရိုက္ပါတဲ့ သြားတိုက္ေဆးနဲ႔ ေသခ်ာတိုက္ေပးမယ္။ အခ်ိဳေတြကို ေလွ်ာ့စားမယ္။ သြားႏွင့္ခံတြင္း သန္႔ရွင္းေရး (Oralhygeine) ကို ေသခ်ာဂရုစိုက္ေပးမယ္ဆိုရင္ fissurecement လို႔ေခၚတဲ့ လိမ္းေဆးမ်ိဳး လိမ္းေပးမယ္ဆိုရင္ ေပ်ာက္ကင္းသြားမွာ ျဖစ္တယ္။ သြားေတြ ျပန္ျဖဴလာမလားဆိုတာက်ေတာ့ သြားေတြဟာ အေရာင္ေျပာင္းလဲဖို႔ ခက္ခဲေပမယ့္ ေပ်ာ့ေနတဲ့ သြားေတြ ျပန္မာလာမယ္။ သြားပိုးစားေရာဂါ ရပ္တန္႔သြားမယ္။

(ေမး) သြားပိုးစားေရာဂါျဖစ္တိုင္း သြားႏုတ္ဖို႔ လိုပါသလားရွင့္။
(ေျဖ) တကယ္ေတာ့ သြားပိုးစားေရာဂါျဖစ္တိုင္း သြားႏုတ္ဖို႔ မလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သြားပိုးစားတဲ့အခါ ေနာက္က်တဲ့အေျခအေနမွ လာျပၾကတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကေလးသြားေတြကို စိတ္မေကာင္းစြာ ႏုတ္ၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ကို ကုသတဲ့အခါ ကေလးကို ထိန္းသိမ္း ညႊန္ၾကားရတာ အင္မတန္ ခက္ပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ သာမန္အခ်ိန္မွာေတာင္ ေျပာရဆိုရခက္ေနရင္ နာေနတဲ့အခါ၊ ည အိပ္ေရးပ်က္ထားတဲ့အခါမွာ သူ႔ကုိ ပါးစပ္ဟပါ၊ ထံုေဆးထိုးမယ္ ေျပာရတာ အင္မတန္ခက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႔ နာက်င္မႈကို ေပ်ာက္ကင္းဖို႔ အျမန္ဆံုးလုပ္ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိဘေတြကလဲ ေစာေစာစီးစီးသာ သိရွိမယ္၊ ပံုမွန္သြားနဲ႔ ခံတြင္းစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြဟာ မလိုအပ္ဘဲ သြားေတြဆံုးရႈံးေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

(ေမး) အခ်ိန္မတိုင္မီ သြားႏုတ္လိုက္ရလို႔ ရတဲ့ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ေျပာျပေပးပါဦးရွင့္။
(ေျဖ) ကေလးအရြယ္မွာ အခ်ိန္မတိုင္ခင္ သြားႏုတ္လိုက္ရတဲ့အတြက္ ေၾကာက္စိတ္ဝင္ႏိုင္သကဲ့သို႔ သြားဖံုးသားဟာ ထူသြားတယ္။ အရိုးကလဲ မာသြားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႀကီးသြားထြက္ခ်ိန္ဟာ ေနာက္က်သြားျပီး ေနရာမွန္သြားေပါက္ျခင္းကို ဒုကၡေပးႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ကေလးေတြ သြားႏုတ္လိုက္ရတဲ့အခ်ိန္ဟာ ကေလးသြားကၽြတ္ခ်ိန္ (sheddingtime) နဲ႔ နီးကပ္စြာ ႏုတ္ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႀကီးသြားဟာ တလႏွစ္လအၾကာမွာ ပံုမွန္အတိုင္း ထြက္လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တဆက္တည္းေျပာခ်င္တာကေတာ့ ကေလးသြားက်ိဳးျပီးလို႔ လူႀကီးသြားထြက္တဲ့အခ်ိန္ဟာလဲ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာပါပဲ။ ကေလး ေျခာက္ႏွစ္ ခုနစ္ႏွစ္ဆိုရင္ လူႀကီးသြားေတြ ထြက္လာတဲ့အခါမွာ သြားေတြဟာ ယိုင္ေနလား၊ ေစာင္းေနလား၊ ဒါမွမဟုတ္-လည္ေနသလား၊ အတြင္းဘက္ကို ဝင္ေနသလား၊ အျပင္ဘက္ကို ထြက္ေနသလား ဆိုတာကို မိဘလူႀကီးေတြ အေနနဲ႔ ဂရုျပဳၾကည့္ေပးသင့္ပါတယ္။ တခုခု ပံုမမွန္တာ ေတြ႔တဲ့အခါ သြားဘက္ဆိုင္ရာ ဆရာဝန္မ်ားနဲ႔ ေသခ်ာျပသသင့္ပါတယ္။

(ေမး) သြားပိုးစားေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုေနထိုင္ စားေသာက္ရပါမလဲဆရာ။
(ေျဖ) ကေလးေတြမွာ သြားေတြကို မွန္မွန္ စစ္ေဆးေပးဘို႔ လိုပါတယ္။ လူႀကီးမ်ားအေနနဲ႔ ကေလးကို သြားနဲ႔ခံတြင္း သန္႔ရွင္းေရး ျပဳလုပ္တဲ့အခါမ်ားမွာ ကိုယ္တိုင္ႀကီးၾကပ္ျပီး သင္ျပေပး၊ တိုက္ေပးသင့္ပါတယ္။ အနည္းဆံုး တစ္ေန႔ကို တခါ ကိုယ္တိုင္ သြားတိုက္ေပးသင့္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ကေလးေတြဟာ ခ်ိဳျပီး ေစးကပ္တဲ့ အစားအစာေတြကို ေလွ်ာ့စားရပါမယ္။ စားတဲ့အခါမွာလဲ တစြတ္စြတ္ မစားေစဘဲ ထမင္းစားျပီးခ်ိန္မွာသာ လူႀကီးေတြလို အခ်ိဳတည္းတဲ့သေဘာ တခါတရံ စားသင့္ပါတယ္။ အစာစားျပီးတိုင္း ေရနဲ႔ ပလုတ္က်င္းေပးရပါမယ္။ ခပ္ျပင္းျပင္း ပလုတ္က်င္းလိုက္ရင္ ခံတြင္းထဲက စားကၽြင္းစားက်န္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သန္႔ရွင္းသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ တတ္ကၽြမ္းနားလည္တဲ့ သြားဘက္ဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ အနည္းဆံုး တႏွစ္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ သြားက်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈ ခံယူသင့္ပါတယ္။ သြားပိုးစားေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတဲ့ကေလးေတြမွာေတာ့ တႏွစ္ကို ႏွစ္ႀကိမ္ထက္မက သြားဘက္ဆိုင္ရာ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသစစ္ေဆးေနဖို႔ လိုပါတယ္။

(ေမး) ကေလးမ်ားအတြက္ ဘယ္လိုသြားတိုက္ေဆးမ်ိဳးကို ေရြးခ်ယ္ရပါမလဲ၊ အၾကံျပဳေပးပါဦးရွင့္။
(ေျဖ) ကေလးအတြက္ သီးသန္႔ထုတ္လုတ္ထားတဲ့ ကေလးသြားတိုက္ေဆးမ်ိဳးဟာ ကေလးငယ္ေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ တကယ္လို႔ လူႀကီးသြားတိုက္ေဆးကို သံုးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးကို ေလွ်ာ့သံုးရပါမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကေလးေတြဟာ သြားတိုက္တဲ့အခါ ေဆးအျမႇဳပ္ေတြကို မေထြးဘဲ မ်ိဳခ်တဲ့အခါ သြားေတြမွာ Florosia ဖလိုရိုက္ဓာတ္မ်ားျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒီအခါမွာ သြားေတြဟာ အေရာင္ေတြ၊ ပံုသ႑ာန္ေတြ မမွန္ဘူး၊ ျဖစ္တတ္လို႔ပါပဲ။ ဖလိုရိုက္ဟာ မ်ားရင္လဲ မေကာင္း၊ နည္းရင္လဲ မေကာင္းပါဘူး။ ဖလိုရိုက္ကို မွ်တစြာ သံုးရမယ္။ သြားေတြကိုလဲ စနစ္မွန္ သြားတိုက္နည္းနဲ႔ တိုက္ေပးရမယ္။
အခုလို စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ဆရာ့ကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

လင္းေသြးလူ (I.O.P)

No comments: